Με ποιον τρόπο οι μηνιαίες απολαβές θα πέσουν ακόμη και κάτω από το όριο της εθνικής (384 ευρώ) και ποιοι κινδυνεύουν να λαμβάνουν μόλις 151,20 ευρώ!!! Αναλυτικά παραδείγματα για όλες τις περιπτώσεις
Από την
Αγγελική Μαρίνου
Αντιμέτωποι με γενναίες περικοπές στο ύψος της σύνταξής τους θα βρεθούν σύντομα 100.000 νέοι συνταξιούχοι που έχουν υποβάλει αίτηση μετά τον Μάιο του 2016 και περιμένουν να τους αποδοθεί με βάση όσα προβλέπει ο νόμος Κατρούγκαλου.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4387/2016, ακόμη και η εθνική σύνταξη των 384 ευρώ δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη για τους νέους συνταξιούχους, καθώς θα δίνεται ακέραιη μόνο σε όσους έχουν όλες τις προϋποθέσεις, δηλαδή την ηλικία (67 ετών) και τα έτη ασφάλισης (εικοσαετία).
Ακόμη και στις περιπτώσεις όπου ο ασφαλισμένος θα θελήσει να βγει στη σύνταξη έναν χρόνο νωρίτερα, δηλαδή στα 66 χρόνια του και παρότι έχει συμπληρώσει 20 συναπτά έτη ασφάλισης, η εθνική σύνταξη που θα λάβει θα είναι μειωμένη κατά 6% και θα ανέρχεται σε 360,96 ευρώ.
Με βάση την αρχιτεκτονική του νέου τρόπου υπολογισμού των συντάξεων, τόσο οι υψηλές όσο και οι χαμηλές συντάξεις θα υποστούν ψαλίδισμα, ενώ μειωμένες ακόμη και κατά 50% θα είναι οι πρόωρες. Για παράδειγμα, με 15 χρόνια ασφάλισης στα 62 χρόνια και συντάξιμες αποδοχές 600 ευρώ, ο ασφαλισμένος θα πάρει σύνταξη που δεν θα ξεπερνά τα 276 ευρώ.
Η Ενωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ) και ο πρόεδρός της Αλέξης Μητρόπουλος παρουσιάζουν αναλυτικά παραδείγματα για τη σύνταξη «αντίδωρο» που θα λάβει η μεγάλη πλειονότητα των νέων συνταξιούχων, οδηγώντας στην εξαθλίωση τους απόμαχους της εργασίας.
Οι πέντε περιπτώσεις που οδηγούν σε μείωση της σύνταξης -σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ- είναι οι εξής:
1 Εθνική σύνταξη: Το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης (384 ευρώ μηνιαίως) θα λάβουν όσοι έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης και επιπλέον 40 έτη διαμονής στην Ελλάδα. Το ποσό αυτό βαίνει μειούμενο κατά 2% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται των 20 ετών, εφόσον ωστόσο έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης. Ειδικότερα:
■ Για 15 έτη ασφάλισης, το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης είναι 345,60 ευρώ.
■ Για 16 έτη ασφάλισης, 353,28 ευρώ.
■ Για 17 έτη ασφάλισης, 360,96 ευρώ.
■ Για 18 έτη ασφάλισης, 368,64 ευρώ.
■ Για 19 έτη ασφάλισης, 376,32 ευρώ.
■ Από 20 έτη ασφάλισης και άνω, 384 ευρώ.
Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος δεν έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης και επίσης δεν συμπληρώνει ακέραιο έτος ασφάλισης, ως εθνική σύνταξη λαμβάνεται το ποσό που αντιστοιχεί στα ακέραια έτη, ενώ για τους λοιπούς μήνες ή και ημέρες ασφάλισης λαμβάνει αναλογία.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης έχοντας συμπληρώσει 17 έτη ασφάλισης, 8 μήνες και 15 ημέρες. Το ποσό της εθνικής σύνταξης για 17 έτη ασφάλισης ανέρχεται σε 360,96 ευρώ. Για τον χρόνο ασφάλισης πέραν των 17 ετών, δηλαδή για τους 8 μήνες και 15 ημέρες (8 μήνες Χ 25 ημέρες ασφάλισης συν 15 ημέρες ασφάλισης = 215 ημέρες ασφάλισης) θα λάβει ως εθνική σύνταξη το ποσό των 5,50 ευρώ [(368,64 – 360,96) Χ 215/300].
Συνεπώς, το συνολικό ποσό της εθνικής σύνταξης για 17 έτη ασφάλισης, 8 μήνες και 15 μέρες ανέρχεται σε 366,46 ευρώ (360,96 + 5,50 = 366,46 ευρώ).
2 Μειωμένη εθνική σύνταξη: Για κάθε χρόνο που υπολείπεται των 40 ετών διαμονής στην Ελλάδα μεταξύ του 15ου έτους της ηλικίας και του έτους που συμπληρώνεται το κατά περίπτωση όριο ηλικίας καταβολής της σύνταξης λόγω γήρατος ή το έτος υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται κατά 1/40.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος λόγω γήρατος, ο οποίος εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα στο 40ό έτος της ηλικίας του, θα λάβει σύνταξη με 15 έτη ασφάλισης στο 67ο έτος της ηλικίας. Από το 40ό έτος έως το 67ο έτος έχει 27 έτη διαμονής στη χώρα και ως εκ τούτου υπολείπονται 13 χρόνια έως τα απαιτούμενα 40 χρόνια διαμονής.
Το ποσό της εθνικής σύνταξης πάνω στο οποίο θα υπολογιστεί η μείωση του 1/40 θα είναι το ποσό των 345,60 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στα 15 χρόνια ασφάλισης. Επομένως, το ως άνω ποσό θα μειωθεί κατά 13/40 (13 είναι τα έτη που υπολείπονται έως τη συμπλήρωση των 40 ετών διαμονής) και ως εκ τούτου θα λάβει ως εθνική σύνταξη το ποσό των 233,28 ευρώ.
3 Μειωμένη σύνταξη γήρατος: Στις περιπτώσεις καταβολής μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος (δηλαδή σε όριο ηλικίας μικρότερο από το προβλεπόμενο όριο για πλήρη σύνταξη), το ποσό της εθνικής σύνταξης καταβάλλεται μειωμένο κατά 1/200 για κάθε μήνα (ή 6% για κάθε έτος) που υπολείπεται του αντίστοιχου ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης.
Για παράδειγμα, με 15 έτη ασφάλισης, το μειωμένο ποσό της εθνικής σύνταξης είναι 345,60 – 12% = 304,12 ευρώ, για δύο έτη πριν από τη συμπλήρωση του πλήρους ορίου (δηλαδή σε ηλικία 65 ετών). Με τα ίδια έτη ασφάλισης η σύνταξη μειώνεται στα 283,39 ευρώ αν ο ασφαλισμένος είναι 64 ετών, στα 262,65 ευρώ αν είναι 63 ετών και στα 241,92 ευρώ αν θέλει να βγει πέντε χρόνια νωρίτερα, δηλαδή στα 62 χρόνια του.
Αν ο ασφαλισμένος δεν πληροί δύο από τις τρεις βασικές προϋποθέσεις χορήγησης της εθνικής σύνταξης, τότε το ποσό της μειώνεται από 40% έως και 60%.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με 40 έτη διαμονής στην Ελλάδα και 15 έτη ασφάλισης έχει συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας του. Επειδή δεν έχει 20ετία ούτε το όριο ηλικίας, θα λάβει ως εθνική σύνταξη το ποσό των 241,92 ευρώ. Αν ο ίδιος ασφαλισμένος είχε μόλις 25 έτη διαμονής στην Ελλάδα (αντί για 40 που απαιτείται), 15 έτη ασφάλισης και συμπληρωμένο το 62ο έτος της ηλικίας του, θα λάβει ως εθνική σύνταξη το ποσό των 151,20 ευρώ.
4 Σύνταξη λόγω αναπηρίας: Τα ποσοστά αναπηρίας για τα οποία προβλέπονται μειώσεις στο ποσό της εθνικής σύνταξης ορίζονται ως εξής:
– Από 67% έως και 79,99 χορηγείται το 75% της εθνικής σύνταξης, δηλαδή για 15ετία το ποσό των 259,20 ευρώ και για 20ετία το ποσό των 288 ευρώ.
Από 50% έως και 69,99% χορηγείται το 50% της εθνικής σύνταξης, δηλαδή για 15ετία το ποσό των 172,80 ευρώ και για 20ετία το ποσό των 192 ευρώ.
Στους συνταξιούχους με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω με 20ετία χορηγείται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος λόγω αναπηρίας με ποσοστό 70% και έξι έτη ασφάλισης θα λάβει ως εθνική σύνταξη το ποσό των 259,2 ευρώ (345,60 X 75%), ενώ με ποσοστό 70% και 25 έτη ασφάλισης θα λάβει ως εθνική σύνταξη το ποσό των 288 ευρώ (384 X 75%).
Αντίστοιχα, συνταξιούχος λόγω αναπηρίας με ποσοστό 55% και έξι έτη ασφάλισης θα λάβει ως εθνική σύνταξη το ποσό των 172,9 ευρώ (345,60 X 50%), ενώ με ποσοστό 55% και 25 έτη ασφάλισης θα λάβει ως εθνική σύνταξη το ποσό των 192 ευρώ (384 X 50%).
Τι θα συμβαίνει όταν υπάρχει «συσσώρευση»
5 Συσσώρευση συντάξεων: Σύμφωνα με τον νόμο, προβλέπεται η καταβολή μιας εθνικής σύνταξης, το ύψος της οποίας διαφοροποιείται ανάλογα με το εάν ο συνταξιούχος ή τα δικαιοδόχα πρόσωπα σε περίπτωση συνταξιοδότησης λόγω θανάτου δικαιούνται να λάβουν πέραν της μίας κύριας σύνταξης.
Σε περίπτωση συνταξιούχου ή δικαιούχου δύο πλήρων κύριων συντάξεων, χορηγείται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης. Σε περίπτωση συνταξιούχου ή δικαιούχου μιας πλήρους και μίας μειωμένης κύριας σύνταξης, χορηγείται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης. Σε περίπτωση συνταξιούχου ή δικαιούχου δύο μειωμένων κύριων συντάξεων, χορηγείται το ποσό της εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε καθεμιά, όμως το άθροισμά του δεν μπορεί να υπερβαίνει το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης.
Πώς αξιοποιείται και πώς συνυπολογίζεται η αναγνώριση πλασματικών χρόνων
Σε περίπτωση που ασφαλισμένος έχει αναγνωρίσει χωρίς εξαγορά πλασματικούς χρόνους, οι οποίοι αξιοποιούνται μόνο για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος, οι χρόνοι αυτοί συνυπολογίζονται στη διαμόρφωση του ποσού της εθνικής σύνταξης, όχι όμως και σε αυτό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος έχει αναγνωρίσει χωρίς εξαγορά 200 ημέρες επιδοτούμενης ανεργίας προκειμένου να συμπληρώσει τα 15 έτη ασφάλισης και να δικαιωθεί σύνταξης στο 67ο έτος της ηλικίας. Το ποσό της εθνικής σύνταξης είναι 345,60 ευρώ.
Εξυπακούεται ότι οι πλασματικοί χρόνοι, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν κατόπιν εξαγοράς, για τη θεμελίωση και την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης συνυπολογίζονται στη διαμόρφωση τόσο της εθνικής όσο και της ανταποδοτικής σύνταξης.
Ωστόσο, με τον πρόσφατο ασφαλιστικό νόμο το κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών αυξήθηκε σημαντικά, καθώς άλλαξε η βάση υπολογισμού, η οποία προσδιορίστηκε σε ποσοστό 20% επί των αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον τελευταίο μήνα πλήρους απασχόλησης, πριν από την υποβολή του αιτήματος εξαγοράς.
Για παράδειγμα, το ποσό για έναν δημόσιο υπάλληλο με αποδοχές 1.200 ευρώ θα διαμορφωθεί σε 240 ευρώ/μήνα, όταν έως 31/12/2016 το ποσό εξαγοράς που του αναλογεί ανερχόταν σε 81 ευρώ/μήνα.
Υπενθυμίζεται ότι, με βάση το ισχύον πλαίσιο, οι ασφαλισμένοι στο Δημόσιο μπορούν να αναγνωρίσουν έως και 12 πλασματικά έτη, ενώ στον ευρύτερο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα το όριο πέφτει στα εφτά χρόνια.
Με την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης που έφερε ο νόμος Κατρούγκαλου πολλοί είναι εκείνοι που καταφεύγουν στη λύση της αναγνώρισης πλασματικών ετών ασφάλισης (τέκνα, σπουδές και Στρατός για τους άντρες), ώστε να μπορέσουν να συμπληρώσουν τα 40 έτη (ή τις 12.000 ημέρες ασφάλισης συνολικά).
