Το σκεπτικό πίσω από τις αθωώσεις: Κανένας δόλος στις ανταλλαγές
Από τον
Παναγιώτη Στάθη
Σφραγίδα δικαίου σε μια ζοφερή πολιτικά εποχή, με την πλήρη κατάρρευση μιας υπόθεσης πάνω στην οποία δομήθηκε όλη η σκανδαλολογία σε βάρος της κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή και πρωτοκλασάτων στελεχών της, έβαλε χθες η ελληνική Δικαιοσύνη, ξεκαθαρίζοντας ουσιαστικά δύο πράγματα. Ούτε σκάνδαλο αποτέλεσε η περίφημη υπόθεση Βατοπαιδίου ούτε υπήρξε ζημία του Ελληνικού Δημοσίου, όπως κάποιοι έκαναν απελπισμένες προσπάθειες να πιστέψουμε.
Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων, εννέα χρόνια μετά την πρώτη ανακίνηση του θέματος, έπειτα από τόνους λάσπης που πετάχθηκαν στον ανεμιστήρα, έπειτα από την πολιτική και ηθική εξόντωση -ίσως το σημαντικότερο- πολιτικών προσώπων, και, τέλος, δύο χρόνια μετά την έναρξη της δίκης και 63 συνεδριάσεις, στις οποίες εξετάστηκαν τα πάντα, προχώρησε στην πλήρη αθώωση και των 14 κατηγορουμένων, μοναχών, κρατικών υπαλλήλων, συμβολαιογράφων κ.λπ.
Η υπόθεση, ως γνωστόν, αφορά τις αποκαλούμενες «ιερές ανταλλαγές» ακινήτων με το Ελληνικό Δημόσιο. Μια απόφαση που έγινε δεκτή με χειροκροτήματα από ιερείς, μοναχούς, μοναχές και πιστούς που παρακολούθησαν την εκφώνησή της.
Η εισήγηση
Το δικαστήριο υιοθέτησε την πρόταση της εισαγγελέως, η οποία είχε εισηγηθεί την αθώωση και των 14 κατηγορουμένων, έκρινε ότι από την ακροαματική διαδικασία δεν στοιχειοθετήθηκαν τα αδικήματα της φυσικής ή της ηθικής αυτουργίας σε κακουργηματική απιστία και ψευδείς βεβαιώσεις που κατά περίπτωση αποδόθηκαν στους 14 εμπλεκομένους για την ανταλλαγή της λίμνης Βιστωνίδας και των παραλίμνιων εκτάσεών της με ακίνητα του Δημοσίου. Συγκεκριμένα, οι δικαστές στο σκεπτικό της απόφασής τους τόνισαν ότι οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν «λόγω ελλείψεως κυρίως του υποκειμενικού στοιχείου του δόλου στο πρόσωπό τους και σε λίγες περιπτώσεις λόγω έλλειψης στοιχείων της αντικειμενικής υποστάσεως των αδικημάτων». Το δικαστήριο εξέφρασε την άποψη ότι η λίμνη ανήκει στο Δημόσιο, αλλά βέβαια για την υπόθεση εκκρεμεί απόφαση του Αρείου Πάγου.
Το δικαστήριο αθώωσε τη συμβολαιογράφο Αικατερίνη Πελέκη, σύζυγο του πρώην υπουργού της Ν.Δ. Γιώργου Βουλγαράκη, τον αδελφό της Δημήτρη και τον πατέρα της Διονύση Πελέκη. Επίσης, τον πρώην πρόεδρο της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου (ΚΕΔ) Πέτρο Παπαγεωργίου, τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της ΚΕΔ Κωνσταντίνο Γκράτσιο και τον πρώην διευθυντή της Υπηρεσίας Διαχείρισης Ακινήτων της ΚΕΔ Γεώργιο Μητρόπουλο, τον πρώην γ.γ. του υπουργείου Γεωργίας Κωνσταντίνο Σκιαδά, στελέχη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, όπως είναι ο τέως αντιπρόεδρός του Γρηγόρης Κρόμπας, ο τέως σύμβουλος Χριστόδουλος Μπότσιος, καθώς και οι Στέφανος Δέτσης και Ιωάννης Διονυσόπουλος.
Συγκινημένος ο ηγούμενος Εφραίμ κατά την αποχώρησή του
Πλήρης ικανοποίηση επικρατεί στις τάξεις της Μονής Βατοπαιδίου μετά την αθωωτική απόφαση του δικαστηρίου για την υπόθεση της λίμνης Βιστωνίδας. Ο ηγούμενος Εφραίμ και ο μοναχός Αρσένιος, που δέχθηκαν πυρά από όλες τις πλευρές, είτε αυτές ήταν πολιτικές ή ακόμη και εκκλησιαστικές, νιώθουν πλέον δικαιωμένοι απέναντι στον Θεό και τους ανθρώπους μετά τον πολύχρονο δικαστικό αγώνα και τις δύσκολες στιγμές που βίωσαν προσωπικά, αλλά και ως μέλη της μοναστικής αδελφότητας του Βατοπαιδίου.
Το κλίμα στη δεύτερη τη τάξη μονή του Αγίου Ορους είναι από χθες «αναστάσιμο», αλλά οι μοναχοί τηρούν χαμηλούς τόνους αποφεύγοντας τις περιττές δηλώσεις και τις τυμπανοκρουσίες για τη δικαίωση. Η μοναστική αδελφότητα του Βατοπαιδίου συνεχίζει απερίσπαστη το πολυεπίπεδο πνευματικό και φιλανθρωπικό έργο της, όπως έκανε όλα αυτά τα χρόνια της δοκιμασίας.
Φεύγοντας από το δικαστήριο, ο ηγούμενος Εφραίμ ήταν εμφανώς συγκινημένος. Στο πλευρό του κατά την ακρόαση της απόφασης του δικαστηρίου βρέθηκε πλήθος μητροπολιτών από το κλίμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Εκκλησίας της Ελλάδος, αλλά και της Εκκλησίας της Κύπρου, που άοκνα όλα αυτά τα χρόνια της δοκιμασίας στάθηκαν δίπλα στον ηγούμενο και τους μοναχούς του Βατοπαιδίου. Την αίθουσα είχαν κατακλύσει και πνευματικά παιδιά του ηγούμενου Εφραίμ, ακολουθώντας κάθε του βήμα, ακόμη και την επίσκεψή του στον Ναό του Αγίου Ανδρέα στα Κάτω Πατήσια.
Η αδελφότητα της Μονής Βατοπαιδίου, μετά την ανακοίνωση της δικαστικής απόφασης, εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση στην οποία ανέφερε: «Με τη σημερινή (σ.σ.: χθεσινή) απόφαση της ελληνικής Δικαιοσύνης αποκαθίσταται η τιμή όσων αδίκως ταλαιπωρήθηκαν επί μία σχεδόν δεκαετία.
Η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου δοξολογεί, όμως, τον Θεό που επέτρεψε τη δικαίωση. Θα μπορέσει έτσι να συνεχίσει απερίσπαστη το πνευματικό και φιλανθρωπικό έργο της.
Ευχαριστίες εκφράζονται στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, στην Εκκλησία της Ελλάδος, στα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας, Ιεροσολύμων και σε όλον τον κλήρο και τον λαό που ήταν όλα αυτά τα χρόνια δίπλα μας».
Δάκρυα, «άξιος» και «Χριστός Ανέστη»
Η απόφαση του δικαστηρίου έγινε δεκτή με χειροκροτήματα, δάκρυα χαράς και συγκίνησης αλλά και τις ιαχές «Αξιος ο γέροντας» και «Χριστός Ανέστη» προς τον ηγούμενο Εφραίμ, το χέρι του οποίου έσπευσαν να φιλήσουν. Με την τελευταία παρεμπίπτουσα απόφαση του δικαστηρίου, με την οποία αποφασίστηκε η άρση της δέσμευσης των περιουσιακών στοιχείων κατηγορουμένων, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που ξέσπασαν σε δάκρυα χαράς και αγκαλιάζονταν για το τέλος της δίκης. Κατά την έξοδό του από τα δικαστήρια ο ηγούμενος Εφραίμ δήλωσε: «Ευχαριστούμε τον Θεό και την Παναγία για την αισία έκβαση της υποθέσεως και όλους όσους μας συμπαραστάθηκαν, την Εκκλησία και τους νομικούς μας συμβούλους. Τους ευχαριστούμε και δοξολογούμε τον Θεό».
Ο ηγούμενος, μάλιστα, ρωτήθηκε αν η μονή θα συνεχίσει το φιλανθρωπικό και ποιμαντορικό έργο της και απάντησε «απτοήτως». Πολλοί εκ των συνηγόρων υπεράσπισης (Μιχ. Δημητρακόπουλος, Σπ. Αλεξανδρής, Σάκης Κεχαγιόγλου, Αντώνης Φούσσας) χαρακτήρισαν ιστορική και ορόσημο τη δικαστική απόφαση, η οποία ουσιαστικά αποδόμησε μια σκευωρία.
«Κωλοτούμπες» και σιωπή από τους παλιούς κατηγόρους
Δεν ήταν λίγοι οι βουλευτές και τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας που είχαν χαρακτηρίσει «σκάνδαλο» την υπόθεση Βατοπαιδίου, είχαν «αδειάσει» ουσιαστικά τον Κώστα Καραμανλή και σειρά υπουργών του για το ζήτημα αυτό και χθες είτε έκαναν θεαματική κωλοτούμπα είτε σιώπησαν εντελώς.
«Δεν απολογούμαι για το χθες, δεν θα απολογούμαι για νοοτροπίες και συμπεριφορές τύπου Παυλίδη ή Βουλγαράκη ή Ρουσόπουλου» έλεγε τον Μάιο του 2010 ο τότε πρόεδρος του κόμματος Αντώνης Σαμαράς, θέτοντας εκτός Νέας Δημοκρατίας, λόγω Βατοπαιδίου, τους κ. Βουλγαράκη και Ρουσόπουλο.
Η Ντόρα Μπακογιάννη (φωτό), ως ανεξάρτητη βουλευτής, δήλωνε τον Ιούνιο του 2010 ότι «ήταν σκάνδαλο το Βατοπαίδι» και υποστήριζε ότι από τις ανταλλαγές των εκτάσεων «κάποιοι σίγουρα έβγαλαν χρήματα».
Ελεγε, επίσης, ότι πρέπει «να εξεταστεί ποιος, πώς, με τι μελέτες και ποιο κόστος για το Δημόσιο έκανε αυτές τις ανταλλαγές και πώς πάρθηκαν αυτές οι αποφάσεις». Χθες, έχυνε κροκοδίλεια δάκρυα για τον Γιάννη Αγγέλου…
Και ο Οικονόμου
Μερικά χρόνια νωρίτερα, τον Οκτώβριο του 2008, ο Βασίλης Οικονόμου (βουλευτής Επικρατείας της Ν.Δ. σήμερα), μαζί με άλλους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, ζητούσε τη σύσταση ειδικής προανακριτικής επιτροπής για να διερευνήσει ποινικές ευθύνες των υπουργών Ευ. Μπασιάκου, Π. Δούκα και Θ. Ρουσόπουλου «για την τέλεση του αδικήματος της απιστίας σε βάρος του Δημοσίου σε βαθμό κακουργήματος».
Αλλά και ο Γεράσιμος Γιακουμάτος, τον Ιούλιο του 2010, ζητούσε από τον Κώστα Καραμανλή να πάρει θέση για τους υπουργούς και για την υπόθεση του Βατοπαιδίου, την οποία ο βουλευτής της Ν.Δ. χαρακτήριζε σκάνδαλο. Πέρα από τους βουλευτές και τα στελέχη που είχαν ουσιαστικά υιοθετήσει την κυρίαρχη προπαγάνδα, ελάχιστοι ήταν εκείνοι που είχαν το σθένος και την παρρησία να δηλώσουν δημοσίως την πίστη τους στην αθωότητα των υπουργών των κυβερνήσεων Καραμανλή που διασύρονταν επί χρόνια από πολιτικούς αντιπάλους και media.
Ασύλληπτο θράσος Γιώργου – Φώφης
Προκλητικές ανακοινώσεις από Γ. Παπανδρέου και Φώφη Γεννηματά για την αθωωτική απόφαση. Με περισσό θράσος, τόσο ο Γιώργος Παπανδρέου όσο και το ΠΑΣΟΚ, που ουσιαστικά ενορχήστρωσαν τις επιθέσεις γύρω από το δήθεν σκάνδαλο, αντί να σιωπήσουν για όλα όσα έλεγαν όλα αυτά τα χρόνια για την υπόθεση του Βατοπαιδίου, επιχείρησαν να «βγουν και από πάνω», επιτιθέμενοι χθες στον Κώστα Καραμανλή.
Ο πρόεδρος του ΚΙΔΗΣΟ και πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος εξελέγη το 2009 στηριζόμενος σε μεγάλο βαθμό στα ψέματα περί σκανδάλου, μάλλον δεν κατάλαβε ή κάνει πως δεν κατάλαβε τη χθεσινή δικαστική απόφαση. «Οκτώ χρόνια μετά την πλήρη αφωνία, ο πρώην πρωθυπουργός αντί να μιλήσει για τη χώρα, αντί να εξηγήσει πώς την οδήγησε σε πλήρη εκτροχιασμό, βγήκε σήμερα ως αγανακτισμένος, για να πανηγυρίσει την απόφαση του Βατοπαιδίου, από την οποία μάλλον κατάλαβε ότι δικαιώθηκε…» αναφέρει προκλητικά το Κίνημα σε ανακοίνωσή του, προσθέτοντας: «Το δικαστήριο απεφάνθη ότι οι κατηγορούμενοι-υπάλληλοι εκτελούσαν κυβερνητικές εντολές (της δικής του κυβέρνησης δηλαδή)».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Χαριλάου Τρικούπη, η οποία προσπάθησε να γυρίσει τον δημόσιο διάλογο στην οικονομία. «Η απορία εκατομμυρίων Ελλήνων λύθηκε: ο Κ. Καραμανλής μιλάει. Οχι για τον διπλασιασμό των χρεών και το έλλειμμα 35 δισ. ευρώ, αλλά για το Βατοπαίδι» ανέφερε ειρωνικά και με προφανή κακεντρέχεια η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ, τονίζοντας ότι «σέβεται τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Ομως, μην ξεχνάμε ότι η εμπλοκή των πολιτικών προσώπων δεν κρίθηκε ποτέ, λόγω του βεβιασμένου κλεισίματος της Βουλής».
Απρόσμενο συνήγορο το ΠΑΣΟΚ βρήκε στο πρόσωπο του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρη Παπαδημούλη, ο οποίος μέσω twitter σχολίασε τη δήλωση του Κώστα Καραμανλή: «Αφού ο Κ. Καραμανλής αποφάσισε να σπάσει την πολύχρονη σιωπή του, θα ήταν καλό να πει κάτι για τα ελλείμματα και χρέη που άφησε η Ν.Δ. το 2009» ανέφερε, ίσως ενοχλημένος από τη χθεσινή δικαστική απόφαση.
«Εκτός κλίματος» ο Καραμανλής jr
Ελαμψε διά της απουσίας του χθες ο βουλευτής Σερρών Κώστας Αχ. Καραμανλής (φωτό) από το καραμανλικό στρατόπεδο, στο οποίο επικρατούσε κλίμα ικανοποίησης από την απόφαση της Δικαιοσύνης για την υπόθεση Βατοπαιδίου.
Ο Κώστας Αχ. Καραμανλής, ενώ είναι λαλίστατος όταν εμφανίζεται ως θεματοφύλακας του καραμανλισμού απέναντι στον Πάνο Καμμένο, σε ευθυγράμμιση με την Ντόρα Μπακογιάννη, χθες δεν έκανε δήλωση για τη δικαστική απόφαση. Αντίθετα, ο κ. Καραμανλής έκανε ακόμη μία επίθεση στον Πάνο Καμμένο. Σε δηλώσεις του σε νεόκοπη εφημερίδα ανέφερε χθες ότι «δεν έχει νόημα να ασχολείται κανείς με τον Πάνο Καμμένο» και εκτιμά ότι ο Πάνος Καμμένος εκτελεί εντολές του Αλέξη Τσίπρα.
Ο κ. Καραμανλής επιστρατεύτηκε ακόμη μία φορά από την ηγεσία της Ν.Δ. και την Ντόρα Μπακογιάννη για να απαντήσει στο άρθρο που έδωσε ο Πάνος Καμμένος στη «δημοκρατία» και στο οποίο επισήμαινε: «Οι ίδιοι άνθρωποι που πολέμησαν λυσσαλέα τον Κώστα Καραμανλή βρίσκονται σήμερα σε ηγετικές καρέκλες της Ν.Δ.».
