«Δεν υπάρχει η επιστροφή όπως εμείς τη θέλουμε» λέει ο Αργύρης Ξάφης, που ενσαρκώνει τον Οδυσσέα
Συνέντευξη στη
Γιώτα Βαζούρα
Ο Οδυσσέας, έπειτα από είκοσι ολόκληρα χρόνια, επιστρέφει στην πατρίδα του, την Ιθάκη. Σε ποια πατρίδα, όμως, γυρίζει; Ποιος θυμάται τον απόντα βασιλιά και τι θυμάται εκείνος από την πλήρως αλλαγμένη γενέτειρά του; Μπορούμε τελικά να μιλάμε για πραγματική επιστροφή έπειτα από τόσα έτη;
Με αυτό το θέμα καταπιάνεται η ενδιαφέρουσα παράσταση «Aφιξις», σε σκηνοθεσία Ιούς Βουλγαράκη, με τη θεατρική ομάδα «ΠΥΡ» η οποία θα παρουσιαστεί στις 7 και τις 8 Ιουλίου στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου. Λίγο πριν από την έναρξή της, ένας εκ των πρωταγωνιστών, ο ηθοποιός Αργύρης Ξάφης, μιλά για το θεατρικό, που αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο ομηρικός ήρωας διαχειρίζεται την πολύχρονη απουσία του.
«Στην “Αφιξη”, αυτό που μας απασχολεί είναι το τι σημαίνει “επιστρέφω στο σπίτι μου” και αν τελικά υπάρχει η επιστροφή όπως εμείς τη θέλουμε» εξηγεί στη «δημοκρατία» o ηθοποιός.
«Αυτό που συνειδητοποιείς είναι ότι ο χρόνος κινείται μονάχα προς τα εμπρός και όχι προς τα πίσω, και επομένως η πραγματική επιστροφή είναι ανέφικτη. Γι’ αυτό και πρέπει κανείς να δεχθεί την καινούργια πραγματικότητα και να την αντιμετωπίσει» συνεχίζει. Η έμπνευση για να καταπιαστεί η θεατρική ομάδα «ΠΥΡ» με το συγκεκριμένο έργο προήλθε ουσιαστικά μετά την ανακοίνωση της φετινής θεματικής του φεστιβάλ, «Ελευση του ξένου». «Ο ήρωάς μας επιστρέφει στην πατρίδα του και αισθάνεται σαν ξένος» εξηγεί ο ηθοποιός, ο οποίος ενσαρκώνει τον βασιλιά της Ιθάκης. «Τον αντιμετωπίζουν σαν ξένο – ακόμη και ο ίδιος δεν γνωρίζει την πατρίδα του».
Αφετηρία της παράστασης, όπως μας εξηγεί, είναι η τραγική πράξη της μνηστηροφονίας. «Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για ένα κομμάτι της “Οδύσσειας” το οποίο γνωρίζουμε ελάχιστα. Και αν δείτε σε πόσες ραψωδίες “απλώνεται” το συγκεκριμένο θέμα, θα απορήσετε γιατί δεν το γνωρίζουμε. Νομίζω ότι το κομμάτι της επιστροφής δεν είναι πολύ εύκολο για τους καθηγητές, ώστε να ασχοληθούν με αυτό. Οι περιπέτειες με τις Σειρήνες, τον Κύκλωπα και τους Λαιστρυγόνες είναι πιο “παραμύθι”. Κατά τη γνώμη μου, βέβαια, και το θέμα του γυρισμού του είναι συναρπαστικό, αλλά με έναν πιο σκοτεινό τρόπο. Διότι τα τέρατα σε αυτή την περίπτωση είναι οι άνθρωποι. Οι άνθρωποι που βρίσκονται μέσα στο σπίτι του».
Πριν από την έναρξη της παράστασης, μάλιστα, οι ηθοποιοί και οι θεατές πραγματοποιούν ένα μικρό δρώμενο εν είδει εισαγωγής. «Σε αυτό το μέρος περιγράφουμε ακριβώς όσα συναντά ο ήρωας φθάνοντας στην Ιθάκη. Το αστείο είναι ότι, όταν φτάσει, κοιμάται. Τον ξεφορτώνουν, λοιπόν, τον αφήνουν και φεύγουν. Οταν εκείνος ξυπνά, βλέπει ότι είναι σε ένα μέρος που δεν αναγνωρίζει και γίνονται διάφορα ευτράπελα. Είναι ένα χαρούμενο κομμάτι, ο αντίποδας της σκοτεινιάς του δεύτερου μέρους. Στο δρώμενο, λοιπόν, υποδεχόμαστε τον κόσμο στο λιμάνι με τραγούδι και χορό, και μετά χωριζόμαστε σε ομάδες. Κάθε ηθοποιός παίρνει μια συγκεκριμένη ομάδα θεατών και, περνώντας μέσα από τα μονοπάτια, καταλήγουμε στο θέατρο».
