Εντελώς απροστάτευτοι οι πολίτες των κρατών-μελών, που βλέπουν διαρκώς μολυσμένα τρόφιμα στο πιάτο τους, ενώ η εκτός πραγματικότητας Κομισιόν μιλά για κανόνες ασφαλείας που συνεχώς καταστρατηγούνται
Από τη
Θεανώ Καρούτα
Α βγά μολυσμένα με την τοξική ουσία fipronil πλημμύρισαν πριν από λίγες μέρες την Ευρώπη, σε ένα διατροφικό σκάνδαλο που πήρε διαστάσεις λαίλαπας σε χρόνο μηδέν και οδήγησε 17 ευρωπαϊκές χώρες σε ενδελεχείς ελέγχους και αποσύρσεις εκατοντάδων προϊόντων που περιείχαν την επίμαχη πρώτη ύλη. Η Κομισιόν εκτιμά πως η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο, παρότι κάθε μέρα ξεδιπλώνεται και μια νέα πτυχή του διατροφικού σκανδάλου, ενώ μέχρι στιγμής μόνο οι πτηνοτρόφοι της Ολλανδίας, που παράγουν περίπου 11 δισεκατομμύρια αβγά ετησίως, έχουν υποστεί οικονομική ζημία δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Αν θυμηθεί κανείς προσεκτικά, πάντως, θα συνειδητοποιήσει πως ένα τεράστιο διατροφικό σκάνδαλο πλήττει την Ευρώπη περίπου μία φορά την τριετία, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, την επάρκεια των ποιοτικών ελέγχων και την τήρηση των κανόνων υγιεινής στις κτηνοτροφικές μονάδες. Και το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι ότι ξεσπούν ανάλογες ιστορίες, αλλά ότι αργούν πολύ να αναγνωριστούν από τις ευρωπαϊκές Αρχές, να τεθούν υπό έλεγχο και να περιοριστούν οι συνέπειές τους, κόντρα στους ισχυρισμούς της Ενωσης ότι σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να ανιχνεύει όλα τα στάδια διακίνησης των προϊόντων διατροφής, φτάνοντας μέχρι την αλυσίδα παραγωγής, είτε πρόκειται για ζώντα ζώα είτε για προϊόντα που προέρχονται από ζώα. Κάθε φορά που η Ευρωπαϊκή Ενωση κάνει λόγο για κανόνες ασφαλείας, αυστηρά πρότυπα σε όλα τα στάδια της παραγωγής και επιτόπιους ελέγχους σε κάθε είδους μονάδα, μια τρελή αγελάδα κι ένα μολυσμένο με εντομοκτόνα κοτόπουλο… γελάνε σαρδόνια κι ένας Ευρωπαίος πολίτης αντιλαμβάνεται πόσο απροστάτευτος είναι απέναντι στις απειλές που κρύβει ο εναγκαλισμός με τις διατροφικές πολιτικές της Ε.Ε.
Η νόσος των τρελών αγελάδων ή νόσος Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ, όπως είναι η επιστημονική ονομασία της, ξέσπασε το 1996 σε κοπάδια στην Αγγλία και προκάλεσε πανικό σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ζώα με σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια εντοπίζονταν στη μία φάρμα μετά την άλλη, ενώ νοσούντα βοοειδή βρέθηκαν στη συνέχεια στη Γαλλία, στη Γερμανία, στο Βέλγιο, στην Ισπανία και την Ελβετία. Ο τρόμος επανήλθε το 1999, όταν αυξήθηκαν οι αναφορές για μετάδοση της νόσου στους ανθρώπους. Το 1999 όμως ήταν μια δύσκολη χρονιά για τους καταναλωτές, όχι μόνο λόγω των βοοειδών. Οταν οι Ευρωπαίοι γυρνούσαν την πλάτη στο βόειο κρέας και στρέφονταν στα πουλερικά, ξέσπασε στο Βέλγιο η υπόθεση των κοτόπουλων και των αβγών με διοξίνες -που είχαν μολυνθεί από ακατάλληλες ζωοτροφές-, θέτοντας για άλλη μια φορά σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία
. Το σκάνδαλο των διοξινών του ’99 άγγιξε και τη χώρα μας, με αποτέλεσμα πολλά σούπερ μάρκετ να αποσύρουν μαζικά προϊόντα από τα ράφια τους. Η γρίπη των πτηνών ήταν ακόμα μια υπόθεση που συγκλόνισε τη γηραιά ήπειρο το 2003. Μόνο στην Ολλανδία θανατώθηκαν 30.700.000 πτηνά, τα οποία είχαν νοσήσει, ενώ γρήγορα η νόσος πήρε διαστάσεις επιδημίας. Λίγα χρόνια αργότερα, το 2008, ο συναγερμός σήμανε στην Ουκρανία, καθώς από εκεί διακινήθηκε σε πολλές χώρες, ανάμεσα στις οποίες και η Ελλάδα, ηλιέλαιο μολυσμένο με ορυκτέλαια. Τεράστιες ποσότητες ηλιελαίου ανακλήθηκαν, εντούτοις ταβέρνες και εστιατόρια μπήκαν στη δίνη του κυκλώνα αφού ο κίνδυνος περνούσε μέσα από τα τηγάνια τους.
Ακόμα ένα πλήγμα το 2008 ήταν αυτό των χοιρινών με διοξίνες. Δεκατέσσερις ευρωπαϊκές χώρες -και η Ελλάδα- ανακάλεσαν χοιρινά προϊόντα ιρλανδικής προέλευσης, καθώς εντοπίστηκαν διοξίνες έως 200 φορές πάνω από το επιτρεπτό όριο. Σύμφωνα με τις Αρχές, περισσότερα από 100.000 ζώα θανατώθηκαν και τρόφιμα αξίας 125.000.000 καταστράφηκαν. Το πλέον οξύμωρο της συγκεκριμένης υπόθεσης, που χτύπησε πολλά καμπανάκια για το ζήτημα των ελέγχων και των συνθηκών στις κτηνοτροφικές μονάδες, ήταν το γεγονός ότι η μόλυνση φέρεται ότι είχε γίνει από ακατάλληλα έλαια, προερχόμενα από μετασχηματιστές ηλεκτρικού ρεύματος.
Το 2010 διοξίνη από τη χρήση βιοντίζελ (!) εντοπίστηκε σε ζωοτροφές και αβγά. Περισσότερες από 4.700 κτηνοτροφικές μονάδες έκλεισαν στη Γερμανία, ενώ ο πανικός είχε ήδη περάσει στην Ολλανδία και τη Βρετανία μαζί με τις ποσότητες αβγών που είχαν εισαχθεί από τις δύο χώρες. Ακόμα ένα από τα αξιομνημόνευτα διατροφικά σκάνδαλα ήταν αυτό με το κρέας αλόγου, που έκανε δυναμικά την είσοδό του στην ευρωπαϊκή κουζίνα εν αγνοία των καταναλωτών το 2013. DNA αλόγου εντοπίστηκε αρχικά σε μπιφτέκια βρετανικών σούπερ μάρκετ και εν συνεχεία σε κατεψυγμένα τρόφιμα που είχαν εξαχθεί σε όλη την Ευρώπη.
