Εγχώρια αλλά και διεθνή κυκλώματα σκυλεύουν από την εποχή του Χότζα τους θησαυρούς που κρύβει η θάλασσαΑπό τη
Θεανώ Καρούτα
Ενας αμφορέας που… αλιεύθηκε στη θάλασσα θα «πιάσει» στην αγορά της Αλβανίας τουλάχιστον 100 ευρώ. Στην περίπτωση όμως που ο κάτοχός του θελήσει να τον προωθήσει -όχι νόμιμα φυσικά- στις ξένες αγορές αρχαιοτήτων, θα αποκομίσει πολλαπλάσιο κέρδος!
Ο λόγος για τους αρχαιοκαπήλους της γειτονικής Αλβανίας, που είτε μόνοι είτε με τη συνεργασία διεθνών κυκλωμάτων σκυλεύουν τα δεκάδες ναυάγια που βρίσκονται βυθισμένα σε απόσταση 450 χλμ. ανοιχτά των ακτών της χώρας. Κάποια από τα ναυάγια χρονολογούνται τους προχριστιανικούς αιώνες, στην πλειονότητά τους ρωμαϊκά, αρχαιοελληνικά και ιλλυρικά, που συχνά ταξίδευαν φορτωμένα με αντικείμενα της εποχής (νομίσματα, αμφορείς, χρυσό και άλλα μέταλλα), αλλά και νεότερα, εμπορικά, οχηματαγωγά, νοσοκομειακά κ.ά.
Μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος του Εμβέρ Χότζα τα περισσότερα από αυτά εξαφανίστηκαν, καθώς οι ανεξέλεγκτοι πλέον «κυνηγοί» αρχαιοτήτων βουτούσαν και ξάφριζαν τους θησαυρούς του βυθού, με στόχο να «σπρώξουν» την πραμάτεια τους στις αγορές αρχαίων έργων τέχνης και να πλουτίσουν. Ακόμα όμως και στις περιπτώσεις των νεότερων ναυαγίων, οι «ελαφροχέρηδες» έχουν φροντίσει να αποσπάσουν τα μεταλλικά τμήματά τους, τα οποία πωλούνται κερδοφόρα στη μαύρη αγορά μετάλλων, ενώ για να τα αποσπάσουν συνήθως χρησιμοποιούν δυναμίτιδα. Αξίζει να αναφερθεί πως από τον περασμένο Ιούνιο τα αρχαία ναυάγια θεωρούνται διά νόμου εθνική πολιτιστική κληρονομιά και βάσει αυτού οι ερευνητές δύτες θα πρέπει να διαθέτουν ειδική άδεια.
Οι Αρχές, οι αρχαιολόγοι και οι ιστορικοί στα Τίρανα έχουν σημάνει συναγερμό μπροστά στο φαινόμενο, που έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Ομως, παρά την οικονομική ανάπτυξη που σημειώνει στα χαρτιά η Αλβανία επί διακυβέρνησης του Εντι Ράμα και τις καλές προοπτικές της για ένταξη στην Ε.Ε., η χώρα εξακολουθεί να μην έχει τα διαθέσιμα κονδύλια για να ενισχύσει με μέσα και προσωπικό τις αρμόδιες υπηρεσίες ασφάλειας, ώστε να προστατεύσει τους αρχαιολογικούς θησαυρούς που αποτελούν τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς όλων μας.
