Το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά-ορόσημο για το ασφαλιστικό σύστημα, καθώς καταγράφεται πρωτοφανές κύμα εξόδου εργαζομένων προς τη συνταξιοδότηση. Τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ δείχνουν ότι οι αιτήσεις συνταξιοδότησης κινούνται σε επίπεδα-ρεκόρ, την ώρα που η αβεβαιότητα για το μέλλον των ορίων ηλικίας, οι συζητήσεις για πιθανές αλλαγές στο ασφαλιστικό και οι μεγάλες διαφορές στις αποδοχές μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα εντείνουν τον προβληματισμό για τις επιπτώσεις στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
Σύμφωνα με τη «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ» του e-ΕΦΚΑ για τον Μάιο του 2026, αλλά και τα στοιχεία για τον Ιούνιο και τον Ιούλιο που δημοσιοποιεί η ΕΝΥΠΕΚΚ του Αλέξη Μητρόπουλου, κατατέθηκαν 17.860 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης τον Μάιο, 17.600 τον Ιούνιο και 19.000 τον Ιούλιο.
Συνολικά, από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούλιο του 2026 υποβλήθηκαν 129.298 νέες αιτήσεις, αριθμός που αποτελεί το υψηλότερο επτάμηνο από την ίδρυση του e-ΕΦΚΑ το 2017. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι το φετινό έτος εξελίσσεται στη μεγαλύτερη περίοδο μαζικής εξόδου προς τη συνταξιοδότηση των τελευταίων ετών.
Οι λόγοι πίσω από το νέο κύμα φυγής
Η αυξημένη κινητικότητα των ασφαλισμένων αποδίδεται κυρίως στην αβεβαιότητα που επικρατεί γύρω από το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος. Εργαζόμενοι που βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος επιλέγουν να αποχωρήσουν άμεσα, φοβούμενοι πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας, στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων ή στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, οι πέντε βασικότεροι λόγοι που οδηγούν τους ασφαλισμένους στη συνταξιοδότηση είναι:
- ο φόβος αύξησης των ορίων ηλικίας από την 1η Ιανουαρίου 2027 μέσω της ισχύουσας «ρήτρας προσδοκίμου»,
- η ανησυχία για δυσμενείς αλλαγές στο καθεστώς εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, όπως σπουδές, στρατιωτική θητεία και χρόνος τέκνων, που αξιοποιούν σήμερα περίπου 7 στους 10 ασφαλισμένους,
- οι αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών από την 1η Ιανουαρίου 2025 και κατ’ επέκταση από το 2026,
- ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου,
- η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερους όρους, από την οποία σήμερα επωφελούνται περισσότεροι από 300.000 συνταξιούχοι.
Στο επίκεντρο η συζήτηση για τα όρια ηλικίας
Η ΕΝΥΠΕΚΚ υποστηρίζει ότι ο κυριότερος παράγοντας που επιταχύνει τις αποχωρήσεις είναι η ανησυχία για πιθανή ενεργοποίηση της «ρήτρας προσδοκίμου» από το 2027. Παρότι το τελευταίο διάστημα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ενδεχόμενη αύξηση των ορίων ηλικίας ενδέχεται να μετατεθεί για το 2030, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση που να αποκλείει αλλαγές από το 2027.
Η ΕΝΥΠΕΚΚ καλεί την κυβέρνηση να καταργήσει τις ισχύουσες διατάξεις που προβλέπουν μελλοντικές αυξήσεις των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μέσω της λεγόμενης «ρήτρας προσδοκίμου». Παράλληλα επισημαίνει ότι η Ελλάδα ήδη διαθέτει από τα υψηλότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρώπη, έχει καταργήσει από το 2023 τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Ήλιος» το 81,78% των συνταξιούχων – δηλαδή 2.068.128 άτομα – είναι άνω των 65 ετών.
