Σε ισχύ βρίσκεται η νέα νομοθετική ρύθμιση (ν. 5316/2026) που επιτρέπει σε συγκεκριμένες κατηγορίες υγειονομικών του δημοσίου να ενταχθούν στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ). Η σχετική εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας εξειδικεύει τα βήματα για τους υπαλλήλους νοσοκομείων, κέντρων υγείας και ΕΚΑΒ, ώστε να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας τους. Δικαιούχοι είναι αποκλειστικά όσοι απασχολούνται ως νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί ασθενοφόρων και διασώστες.
Οι προθεσμίες και τα ποσοστά των εισφορών
Η ένταξη στο νέο πλαίσιο απαιτεί την υποβολή κοινής αίτησης για κύρια και επικουρική ασφάλιση στην υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του εκάστοτε φορέα. Η προθεσμία είναι αυστηρά εξάμηνη από τη δημοσίευση του νόμου (6 Ιουλίου 2026), ορίζοντας την 6η Ιανουαρίου 2027 ως καταληκτική ημερομηνία. Εκπρόθεσμες αιτήσεις δεν γίνονται δεκτές. Αν και η ένταξη στην κύρια ασφάλιση είναι προαιρετική, η επιλογή της καθιστά υποχρεωτική την αντίστοιχη υπαγωγή και στον κλάδο της επικουρικής.
Η υπαγωγή στα ΒΑΕ ενεργοποιείται την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα από την υποβολή του αιτήματος, οπότε και ξεκινά η παρακράτηση των νέων εισφορών. Για την κύρια σύνταξη, το ποσοστό της ειδικής εισφοράς ανέρχεται σε 3,60% (2,20% για τον εργαζόμενο και 1,40% για τον εργοδότη). Στην επικουρική ασφάλιση, η εισφορά διαμορφώνεται στο 2% (1,25% παρακράτηση από τον εργαζόμενο, 0,75% από τον εργοδότη).
Προϋποθέσεις ηλικιακού ορίου και εξαγορά χρόνου
Για να θεμελιωθεί το δικαίωμα σύνταξης στο 62ο έτος, ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει συγκεντρώσει τουλάχιστον 15 συντάξιμα έτη. Από αυτά, τα 12 έτη απαιτείται να έχουν διανυθεί αποκλειστικά στις προβλεπόμενες ειδικότητες (νοσηλευτές, διασώστες κ.λπ.), ενώ τουλάχιστον 3 χρόνια τέτοιας εργασίας πρέπει να εντοπίζονται μέσα στην τελευταία 17ετία πριν από τη συμπλήρωση του ηλικιακού ορίου ή την αίτηση συνταξιοδότησης. Αντίστοιχα, για την επικουρική σύνταξη ισχύει η προϋπόθεση των 15 ετών ασφάλισης και η ταυτόχρονη συνταξιοδότηση από τον κύριο φορέα του e-ΕΦΚΑ.
Οι εργαζόμενοι που δεν καλύπτουν τα απαιτούμενα 12 έτη στις συγκεκριμένες ειδικότητες, έχουν τη δυνατότητα εξαγοράς του χρόνου πραγματικής απασχόλησής τους. Η αναγνώριση γίνεται υποχρεωτικά και ταυτόχρονα σε κύριο και επικουρικό φορέα. Το κόστος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο, ο οποίος καλείται να καταβάλει το σύνολο της ειδικής εισφοράς (εργαζομένου και εργοδότη) με βάση το ποσοστό και τις συντάξιμες αποδοχές που ισχύουν κατά τον μήνα υποβολής της σχετικής αίτησης στην υπηρεσία μισθοδοσίας.
