Μετά το Πάσχα η πραγματικότητα στο ράφι γίνεται πιο καθαρή και πιο σκληρή, καθώς η ακρίβεια όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά εδραιώνεται και συνεχίζει την ανηφόρα. Τα στοιχεία και οι μαρτυρίες από την αγορά συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι το «κύμα» αυτό είναι η συνέχεια μιας πίεσης που πλέον έχει γίνει κανονικότητα.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της ΕΛ.ΣΤΑΤ., οι τιμές στα τρόφιμα καταγράφουν αυξήσεις της τάξης του 4,5% σε ετήσια βάση, με πολύ εντονότερες ανατιμήσεις σε όλα τα βασικά προϊόντα, Την ίδια στιγμή, η εικόνα από τη Eurostat δείχνει ότι η Ελλάδα παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης στον πληθωρισμό τροφίμων (περίπου 2,5%-3%), επιβεβαιώνοντας ότι η ακρίβεια έχει και ισχυρή εγχώρια διάσταση.
Η πασχαλινή περίοδος, που παραδοσιακά λειτουργεί σαν ανάσα για την αγορά, φέτος επιβεβαίωσε την κόπωση των καταναλωτών. Εμπορικοί φορείς, όπως η ΕΣΕΕ, περιγράφουν μια αγορά υποτονική και συγκρατημένη, με τον όγκο κατανάλωσης να έχει υποχωρήσει. Πίσω από τους αριθμούς η εικόνα είναι αποκαλυπτική, καθώς τα νοικοκυριά αγόρασαν λιγότερα κιλά κρέατος, περιόρισαν τα «δευτερεύοντα» προϊόντα, στράφηκαν μαζικά σε προσφορές και φθηνότερες επιλογές, έδωσαν προτεραιότητα αποκλειστικά στα βασικά. Με απλά λόγια, ο καταναλωτής πλήρωσε περισσότερα, αλλά έβαλε λιγότερα στο καλάθι. Εμπορικοί παράγοντες κάνουν λόγο για μια αγορά «καθισμένη» χωρίς «ψυχολογία», όπου ο τζίρος διατηρείται ονομαστικά λόγω τιμών, αλλά η πραγματική κατανάλωση (σε όγκο) πιέζεται, δηλαδή μια αγορά που ήδη «σέρνεται» εν μέσω και της αβεβαιότητας που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Το τέλος των γιορτών, σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες, λειτουργεί σαν σημείο αποκάλυψης, αφού οι εποχικές προσφορές αποσύρονται, νέοι τιμοκατάλογοι περνούν στο ράφι και οι αυξήσεις από τη χονδρική μετακυλίονται πλήρως.
Μικρότερο καλάθι
Αυτό που οι καταναλωτές βιώνουν ως «νέο κύμα» είναι στην πραγματικότητα η στιγμή που η ακρίβεια γίνεται πλήρως ορατή, χωρίς εκπτώσεις και προσωρινά «μαξιλάρια». Το «μεταπασχαλινό κύμα ακρίβειας» δεν είναι, βέβαια, μια αιφνίδια εξέλιξη, αλλά η συνέχεια μιας κρίσης κόστους που δεν έχει εκτονωθεί και η πασχαλινή αγορά απλώς το επιβεβαίωσε.
Στην αγορά και στους επαγγελματικούς κύκλους κυριαρχεί η αίσθηση ότι οι όποιοι έλεγχοι γίνονται δεν έχουν την απαιτούμενη ένταση, τα πρόστιμα δεν λειτουργούν αποτρεπτικά και οι παρεμβάσεις είναι αποσπασματικές. Το πιο ανησυχητικό δεν είναι μόνο η άνοδος των τιμών, αλλά η αλλαγή συμπεριφοράς των καταναλωτών. Η αγορά περνά σε νέα φάση, καθώς η ακρίβεια δεν πιέζει απλώς τη ζήτηση, αλλά την περιορίζει ενεργά, που σημαίνει μικρότερα καλάθια, λιγότερες αγορές, χαμηλότερη κατανάλωση σε όγκο, επηρεάζοντας και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων ιδιαίτερα των μικρότερων.
