Ένα ολοκληρωμένο πακέτο στήριξης για όσους έχουν στριμωχτεί από χρέη ψηφίστηκε τη περασμένη εβδομάδα στη Βουλή και μπαίνει άμεσα σε εφαρμογή. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξετάζει ένα νέο δίκτυο παρεμβάσεων που αλλάζει τα δεδομένα στους «κόκκινους» δανείους, στις ρυθμίσεις προς το Δημόσιο και στις κατασχέσεις.
Στόχος, όπως τόνισε ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης, είναι να δοθούν «πραγματικές δεύτερες ευκαιρίες». Όπως εξήγησε, «το ιδιωτικό χρέος είναι ίσως το πιο σύνθετο κοινωνικό αποτύπωμα της κρίσης. Μετριέται σε ανασφάλεια (…) Η δική μας δουλειά είναι να σπάσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο. Η πραγματική επιτυχία της οικονομικής πολιτικής μετριέται από τον αριθμό των πολιτών που ξαναπαίρνουν τον έλεγχο της ζωής τους».
Συνολικά, οι αλλαγές αγγίζουν πάνω από 2 εκατομμύρια νοικοκυριά (από όσους είναι στον ν. 3869/2010 μέχρι και τους μικροφειλέτες της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης). Δείτε αναλυτικά τα 7 βασικά μέτρα που ξεκινούν:
1. «Ψαλίδι» στους τόκους του πρώην «νόμου Κατσέλη»
Οι τόκοι στις δικαστικές ρυθμίσεις (ν. 3869/2010) θα υπολογίζονται πλέον μόνο στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό χρέος. Αυτό σημαίνει δραματική μείωση της δόσης.
Παράδειγμα: Σε χρέος 144.500 ευρώ σε 25 χρόνια, η δόση πέφτει από 731 ευρώ σε 483 ευρώ, αφού οι τόκοι πλέον είναι περίπου 1 ευρώ τον μήνα αντί για δεκάδες χιλιάδες ευρώ συνολικά.
Το μεγάλο στοίχημα: Η ρύθμιση έχει αναδρομική ισχύ για 5-10 χρόνια. Τα υπερβολικά τόκοι που έχουν ήδη πληρωθεί από πάνω από 100.000 νοικοκυριά θα «κουρέψουν» τις τελευταίες δόσεις τους, οδηγώντας σε ταχύτερη εξόφληση (π.χ. σε 20 αντί για 25 χρόνια). Όσοι έχουν τελειώσει ή χάσει τη ρύθμιση τους, δεν διεκδικούμενα επιπλέον ποσά.
2. «Κλείδωμα» δόσης σε άλλες ρυθμίσεις
Για όσους βρίσκονται σε ρυθμίσεις άλλων νόμων (π.χ. ν. 4605/2019, εξωδικαστικός 4738/2020), η δόση θεωρείται πλέον νόμιμα τοκοχρεολυτική. Κανένας επιπλέον τόκος ή αναπροσαρμογή δεν επιτρέπεται (ανάδρομα από 1/4/2019 για πάνω από 60.000 οφειλέτες).
3. Νέα «έκτακτη» ρύθμιση 72 δόσεων στο Δημόσιο
Για παλαιές οφειλές (έως 31/12/2023) προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, δίνεται η δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 72 δόσεις (σήμερα το πάγιο είναι οι 24). Οι αιτήσεις θα ανοίξουν ηλεκτρονικά, με προθεσμία ως τις 31/12/2026. Προσοχή: Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε 3 ημέρες (για την εφορία), ενώ απαιτείται τακτοποίηση και των νεότερων χρεών από το 2024 και μετά.
4. Ακατάσχετο «ανάβει» στα 1.600 ευρώ
Μετά από 10 χρόνια, αυξάνεται το όριο προστασίας των λογαριασμών. Για χρέη στο Δημόσιο το ακατάσχετο πάει από 1.250 σε 1.600 ευρώ/μήνα. Για ιδιώτες και τράπεζες, από 1.500 ευρώ πάει στα 1.600 ευρώ (για ατομικούς) και από 2.000 σε 2.200 ευρώ (για κοινούς λογαριασμούς). «Ξεκλειδώνουν» έως 4.200 ευρώ ετησίως για 1,7 εκατομμύριο λογαριασμούς.
5. Άρση κατασχέσεων με το «25%»
Πληρώνοντας το 1/4 του χρέους προς την εφορία, ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει άρση της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί στον λογαριασμό του. Είναι μια μόνιμη δυνατότητα (από το καλοκαίρι) αλλά αυστηρά «μιας χρήσης».
6. Ο εξωδικαστικός ανοίγει σε μικροχρέη
Το όριο ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό πέφτει από 10.000 σε 5.000 ευρώ. Έτσι, μικρότερες οφειλές (π.χ. 7.000 ευρώ) μπορούν να ρυθμιστούν σε υπερδιπλάσιες δόσεις (έως 240 για το Δημόσιο, 420 για τράπεζες). Έρχεται τέλος Ιουλίου.
7. Δυνατότητα προστασίας κατοικίας μέσω εξωδικαστικού
Από τον Σεπτέμβριο, όποιος μπαίνει στον εξωδικαστικό θα μπορεί να «ξεχωρίσει» την κύρια κατοικία του. Αν διαθέσει άλλο ακίνητο (π.χ. ένα οικόπεδο) προς ρευστοποίηση, εξασφαλίζει μεγαλύτερο «κούρεμα» της οφειλής και σώζει το σπίτι του από πλειστηριασμό.
