Η Μάρθα Μαχλάνγκου ακόμη και σήμερα δεν αντέχει ούτε καν να περπατήσει έξω από τη φυλακή όπου ο γιος της -μαχητής κατά του Απαρτχάιντ- εκτελέστηκε δι’ απαγχονισμού. Ωστόσο, με όση δύναμη της είχε απομείνει μετά τον χαμό του παιδιού της, επέμενε εδώ και χρόνια ότι ο χώρος εκτελέσεων της Κεντρικής Φυλακής της Πρετόρια θα έπρεπε να μετατραπεί σε μουσείο μνήμης, προκειμένου οι νέοι Νοτιοαφρικανοί «να μην ξεχάσουν ποτέ τι έγινε».
Σήμερα, και σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα «Daily Mail», οι επί σειρά ετών εκκλήσεις της τραγικής μητέρας αποτελούν πραγματικότητα, καθώς η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής άνοιξε τις πόρτες της φυλακής στο κοινό, το οποίο μπορεί πλέον να επισκεφθεί τους χώρους όπου άφησαν την τελευταία τους πνοή αγωνιστές, που έδωσαν τη ζωή τους κατά του ρατσιστικού Απαρτχάιντ.
«Ο γιος μου, Σόλομον, το μόνο που σκεφτόταν διαρκώς ήταν η απελευθέρωση των μαύρων» δήλωσε η 87χρονη σήμερα Μαχλάνγκου με σπασμένη φωνή και με αφορμή το νέο μουσείο, ενώ πρόσθεσε ότι «ποτέ δεν σκέφτηκε τον εαυτό του».
Ο χώρος όπου εκτελέστηκαν δι’ απαγχονισμού 3.500 άνθρωποι τώρα δεν μυρίζει θάνατο. Η μνήμη των νεκρών, όμως, έχει στοιχειώσει για πάντα «τα δωμάτια θανάτου», παρά την ανακαίνιση του κτιριακού συγκροτήματος και την τοποθέτηση των τιμητικών πλακετών με τα ονόματα των μαρτύρων της ελευθερίας που τοποθετήθηκαν στους τοίχους του.
Στην τελετή εγκαινίων του νέου, εθνικού μνημείου της Νότιας Αφρικής, η οποία τελέστηκε με κάθε επισημότητα, παραβρέθηκαν τόσο ο πρόεδρος της χώρας Τζέικομπ Ζούμα όσο και πλήθος αξιωματούχων και συγγενών των εκτελεσθέντων.
«Ανεβαίνοντας τα σκαλοπάτια για να μπούμε στον χώρο όλοι σκεφτόμασταν ότι θα μπορούσαμε κι εμείς να έχουμε τη μοίρα του Σόλομον» δήλωσε στα μέσα ενημέρωσης και 56χρονος Ντέιβιντ Κουτουμέλα, πρώην μαχητής στον αγώνα κατά του Απαρτχάιντ, ενθυμούμενος τις σκληρές εκείνες εποχές κατά τις οποίες βάφτηκε κόκκινο το χώμα της Νότιας Αφρικής, με το αίμα χιλιάδων ανθρώπων που αγωνίζονταν για ισότητα, ελευθερία και δικαιοσύνη.
Γιώργος Τραπεζιώτης
