Εικόνα πλήρους εγκατάλειψης παρουσιάζει το σπίτι όπου έζησε ο μεγάλος Ελληνας ποιητής Νίκος Καρούζος (1926-1990) στο Ναύπλιο. Τη θλιβερή εικόνα συνθέτουν σπασμένα παράθυρα, ξηλωμένοι σοβάδες, βρόμικοι τοίχοι γεμάτοι υγρασία, ρούχα και ανάκατα σκουπίδια στο πάτωμα, με τα έπιπλα που άφησε ο ποιητής να είναι διαλυμένα. Καθώς οι λίγες απόπειρες που έγιναν στο παρελθόν για να μετατραπεί το οίκημα σε πολιτιστικό κέντρο ή μουσείο έπεσαν στο κενό, σήμερα η μονοκατοικία του Καρούζου αποτελεί καταφύγιο για τοξικομανείς και αστέγους της πόλης.
Το σπίτι του Καρούζου βρίσκεται στο κέντρο του Ναυπλίου, κοντά στο πάρκο, στο αστυνομικό τμήμα και το μητροπολιτικό μέγαρο. Παρότι, ιδίως την καλοκαιρινή περίοδο που λειτουργούν παρακείμενα καταστήματα και καφετέριες, αποτελεί πολυσύχναστο σημείο, λίγοι είναι οι άνθρωποι που κοντοστέκονται στο -αγνώριστο πλέον- σπίτι του Καρούζου. Ο φακός ωστόσο του επαγγελματία φωτορεπόρτερ συνεργάτη του Αθηναϊκού Πρακτορείου Βαγγέλη Μπουγιώτη αποκάλυψε τις άθλιες εικόνες μέσα από τη μονοκατοικία του ποιητή.
«Το σπίτι είναι σε αυτήν την κατάσταση δέκα χρόνια, ίσως και παραπάνω. Μπαίνουν τοξικομανείς, περιθωριακά άτομα αλλά και άστεγοι που ψάχνουν μια γωνιά να κοιμηθούν. Εχουν μάλιστα μοιράσει τα δωμάτια, σαν να χώρισαν το σπίτι σε πτέρυγες» λέει στη «δημοκρατία» ο Βαγγέλης Μπουγιώτης. «Είναι ένα οίκημα που έχει υποφέρει πολλά, ακόμη και φωτιά που κατέστρεψε ένα από τα δωμάτια. Θυμάμαι επίσης ότι πριν από τρία, τέσσερα χρόνια είχε πεθάνει και ένας άνθρωπος, ίσως τοξικομανής, εκεί» σημειώνει. Από το 1990, όταν άφησε την τελευταία του πνοή ο ποιητής, κανείς από τους αρμοδίους δεν έκανε επίμονες προσπάθειες για να αποκαταστήσει τη μονοκατοικία. Ο κύριος λόγος, σύμφωνα με τον κ. Μπουγιώτη, είναι το σύνθετο ιδιοκτησιακό καθεστώς. «Είναι πολλοί οι κληρονόμοι, περίπου είκοσι τον αριθμό, και δεν μπορούν να συμφωνήσουν αν, για παράδειγμα, θα το παραχωρήσουν. Πριν κάποια χρόνια είχε ενδιαφερθεί ο Δήμος Ναυπλίου για να το αξιοποιήσει ως πολιτιστικό κέντρο, όμως δεν κατάφερε να τα βρει με τους κληρονόμους» μας είπε. Ακόμη και οι ιδιοκτήτες, σύμφωνα με πληροφορίες, επισκέπτονται πολύ σπάνια τον χώρο, μόνο για να αλλάξουν κλειδαριές, που λίγες ημέρες αργότερα θα σπάσουν ξανά, για να αντικατασταθούν στη συνέχεια.
Η ζωή και το έργο του
Ο Νίκος Καρούζος του Δημήτρη και της Κωνσταντίνας, το γένος Πιτσάκη, γεννήθηκε στο Ναύπλιο το 1926 και πέθανε στην Αθήνα σε ηλικία 64 ετών (το 1990). Ο πατέρας του ήταν αριστερός δάσκαλος. Η μητέρα του ήταν κόρη ιερωμένου και δασκάλου. Κατά τη διάρκεια των γυμνασιακών του χρόνων ο Καρούζος έδρασε στην ΕΠΟΝ και εξορίστηκε στην Ικαρία (1947) και τη Μακρόνησο (1951), από όπου έφυγε το 1953 έπειτα από νευρικό κλονισμό.
Παντρεύτηκε δύο φορές, το 1955 τη Μαρία Δαράκη, με την οποία έζησε λίγους μόλις μήνες, και το 1963 τη Μαίρη Μεϊμαράκη, από την οποία χώρισε το 1980. Από το 1981 ως το τέλος της ζωής του τον συντρόφεψε η Εύα Μπέη. Σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στην Αθήνα, δεν ολοκλήρωσε όμως τις σπουδές του, καθώς ήδη από το 1941 είχε στραφεί στην ποίηση. Το 1949 πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη εμφάνισή του στον χώρο των γραμμάτων με τη δημοσίευση του ποιήματός του «Σίμων ο Κυρηναίος» στο περιοδικό «Ο αιώνας μας». Η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Η επιστροφή του Χριστού» εκδόθηκε το 1954.
Στους λογοτεχνικούς κύκλους έγινε πιο γνωστός τη δεκαετία του ’60 με τις συλλογές «Η έλαφος των άστρων», «Ο υπνόσακος» και «Πενθήματα». Ακολούθησαν πολλές ακόμη συλλογές και συγκεντρωτικές εκδόσεις των ποιημάτων του ως τη συγγραφή του τελευταίου του ποιητικού έργου «Αιώρηση», γραμμένου στις 29 Αυγούστου 1990 στο νοσοκομείο Υγεία, όπου ο ποιητής νοσηλευόταν τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του χτυπημένος από καρκίνο.
Κώστας Καντούνης
