Η ελληνική παροιμία «πενία τέχνας κατεργάζεται» μοιάζει πιο επίκαιρη από ποτέ. Στην Ελλάδα της κρίσης, η πονηριά βρίσκεται σε άνθηση και διάφοροι επιτήδειοι ανακάλυψαν μία ακόμη πρωτότυπη κομπίνα, προκειμένου να επωφεληθούν από τους πολίτες που αδυνατούν να καταβάλλουν τις οφειλές των δανείων τους.
Οι καταναλωτικές οργανώσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τους παντός είδους «διαμεσολαβητές» που έχουν αρχίσει να ξεπηδούν σαν τα μανιτάρια στον κυβερνοχώρο και να υπόσχονται γρήγορη και άμεση διαγραφή χρέους.
Με τη θηλιά να σφίγγει γύρω απ’ τον λαιμό τους λόγω των απανωτών περικοπών και με τα δάνεια και τις υποχρεώσεις να συνεχίζουν να τρέχουν, χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις προσπαθούν να υπαχθούν σε καθεστώς ρύθμισης, προκειμένου να πάρουν ανάσα. Οι αιτήσεις από νοικοκυριά που βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο κατατίθενται σωρηδόν στα δικαστήρια όλης της χώρας, φτάνοντας περί τις 5.000 κάθε μήνα. Οι εκκρεμείς υποθέσεις στα Ειρηνοδικεία όλης της χώρας είναι ήδη δεκάδες χιλιάδες, ενώ ο όγκος των αιτήσεων είναι τόσο μεγάλος, που η ημερομηνία εκδίκασης μπορεί να οριστεί ακόμη και έπειτα από τέσσερα χρόνια. Ετσι, οι υποσχέσεις των επιτηδείων για άμεση και γρήγορη διαγραφή χρεών βρίσκουν εύκολα πρόσφορο έδαφος και γίνονται πιστευτές.
Μια απλή αναζήτηση στο ίντερνετ αρκεί για να ανακαλύψει κανείς δεκάδες εταιρίες με τον τίτλο «γραφεία δικηγορικών συμβούλων» ή «γραφεία ρύθμισης οφειλών», που σε καλούν να «μειώσεις τις οφειλές σου έως και 90%». Στις ιστοσελίδες τους απεικονίζονται χαρούμενοι κύριοι και κυρίες να κόβουν τις πιστωτικές τους κάρτες και ως διά μαγείας να απαλλάσσονται από τον βραχνά των χρεών.
Τα γραφεία των υποτιθέμενων διαμεσολαβητών-σωτήρων, για να αυξήσουν το πελατολόγιό τους, δεν διστάζουν να καλούν στην τύχη από τον τηλεφωνικό κατάλογο τα νοικοκυριά και να ρωτούν αν υπάρχει κάποιο μέλος στην οικογένεια ή ακόμη και οικογενειακός φίλος και γνωστός που έχει χρέη σε τράπεζες.
Οι καταναλωτικές οργανώσεις δέχονται τον τελευταίο καιρό δεκάδες καταγγελίες καταναλωτών για τέτοιου είδους γραφεία. Οι επιτήδειοι ζητούν υπέρογκα ποσά από τους οφειλέτες, όχι μόνο για να προχωρήσουν στη διαμεσολάβηση για τη ρύθμιση χρεών, αλλά ακόμη και για να παρέχουν τις αμφιβόλου ποιότητας νομικές συμβουλές στα θύματά τους. Το ποσό για τη διαμεσολάβηση αγγίζει τα 3.000 με 4.000 ευρώ ανά περίπτωση.
Οπως σημειώνει η Μικαέλα Χριστοδούλου, δικηγόρος και νομικός σύμβουλος της καταναλωτικής οργάνωσης ΕΚΠΟΙΖΩ, «πολλοί οφειλέτες που έχουν πέσει θύματα των επιτηδείων έρχονται αργότερα σε εμάς, ενώ έχουν δώσει το ποσό που τους ζητήθηκε και η υπόθεση δεν έχει προχωρήσει ή έχει προχωρήσει ανεπιτυχώς».
«Τα γραφεία αυτά ετοιμάζουν στις περισσότερες περιπτώσεις αμφιβόλου ποιότητας δικόγραφα που δεν υπάρχει περίπτωση να σταθούν στα δικαστήρια» συμπληρώνει.
Η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή από την πλευρά της είναι δύσκολο να δράσει, καθώς οι εταιρίες αυτές έχουν έναν δικηγόρο που αναλαμβάνει να υπογράψει τα δικόγραφα, έτσι ώστε να είναι καλυμμένοι σε κάθε περίπτωση.
Πάντως, ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά καθορίζει συγκεκριμένους, πιστοποιημένους φορείς που έχουν αναλάβει να παρέχουν τις νομικές τους συμβουλές στους οφειλέτες. Η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή στην ιστοσελίδα της (www.efpolis.gr) έχει αναρτήσει λίστα με τους φορείς, οι οποίοι μπορούν να παίξουν τον ρόλο του διαμεσολαβητή σε εξωδικαστικές ρυθμίσεις ή να προσφέρουν τις νομικές υπηρεσίες τους, εάν χρειαστεί η υπόθεση να πάρει τον δρόμο των Ειρηνοδικείων. Πρόκειται ουσιαστικά για τους δικηγορικούς συλλόγους των περισσότερων περιοχών της Ελλάδος ή τις ενώσεις καταναλωτών που δραστηριοποιούνται στις περισσότερες περιφέρειες (π.χ., ΕΚΠΟΙΖΩ, ΚΕΠΚΑ, ΙΝ.ΚΑ. ΓΟΚΕ κ.ά.). Σημειώνει μάλιστα ότι σε περίπτωση που ο δικηγορικός σύλλογος ή η ένωση καταναλωτών μιας περιοχής δεν συμμετέχουν στο δίκτυο υπερχρέωσης, οι καταναλωτές της περιοχής αυτής μπορούν να καλυφθούν από εκείνους των όμορων περιοχών.
Ο πολίτης μπορεί να καταθέσει τον φάκελο με τις οφειλές του σε μία από τις καταναλωτικές οργανώσεις της λίστας και να πάρει τις νομικές συμβουλές για την υπόθεσή του, έχοντας καταβάλει ένα συμβολικό ποσό της συνδρομής (συνήθως περίπου 30 ευρώ). Εάν δεν επιτευχθεί ο εξωδικαστικός συμβιβασμός και η υπόθεση προχωρήσει στο Ειρηνοδικείο, η καταναλωτική οργάνωση θα του δώσει τις απαιτούμενες συμβουλές και θα τον βοηθήσει να ετοιμάσει τον φάκελό του. Στη συνέχεια, όταν η υπόθεση φτάσει στο δικαστήριο, ο οφειλέτης μπορεί να κάνει αίτηση για το ευεργέτημα της πενίας. Πρόκειται για τη δυνατότητα ενός δικαστηρίου να απαλλάξει από την καταβολή δικαστικών εξόδων έναν άπορο διάδικο. Διαφορετικά, μπορεί να απευθυνθεί και σε κάποιον δικηγόρο, που θα παραστεί μαζί του στο Ειρηνοδικείο.
Μέσω διαμεσολάβησης εφεξής οι αιτήσεις
Ιδιαίτερα προσεκτικοί θα πρέπει να είναι οι οφειλέτες όσον αφορά τα κάθε λογής γραφεία από εδώ και στο εξής, καθώς ο ρόλος του διαμεσολαβητή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Βάσει διατάξεων που θα ενσωματωθούν στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, ο οφειλέτης θα απευθύνεται υποχρεωτικά για τη ρύθμιση των οφειλών του σε ειδικό μεσολαβητή και ο όποιος εξωδικαστικός συμβιβασμός επιτευχθεί θα έχει ισχύ δικαστικής απόφασης. Οι νέες διατάξεις προβλέπουν τη σύσταση και λειτουργία στις έδρες των δικηγορικών συλλόγων της χώρας σώματος ειδικών δικηγόρων – διαμεσολαβητών που θα χειρίζονται τις αιτήσεις των υπερχρεωμένων νοικοκυριών.
Στόχος είναι η αποσυμφόρηση των Ειρηνοδικείων, η επιτάχυνση της διαδικασίας, αλλά και η εξοικονόμηση δαπανών, καθώς η εξωδικαστική επίλυση της διαφοράς εκτιμάται ότι θα έχει ελάχιστο κόστος σε σχέση με την ισχύουσα διαδικασία. Σημαντικά είναι τα οφέλη και για τον οφειλέτη, ο οποίος προστατεύεται από καταδιωκτικά μέτρα όσο η διαδικασία της διαμεσολάβησης βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ επιτυγχάνει ταχύτατη και άμεση ρύθμιση των οφειλών.
Πολυτίμη Οικονόμου
