Το παγκόσμιο κύμα μετανάστευσης σε μία εικόνα. Ο Devinn Jani δημιούργησε έναν χάρτη, με τα επίσημα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών από το 2013, που αποτυπώνει το πού πηγαίνουν οι μετανάστες, όταν φεύγουν από τη χώρα τους.
Ο σχεδιασμός είναι απλός – και διπλός. Σε κάποιες χώρες αναγράφεται η χώρα, που αποτελεί πιο δημοφιλή προορισμό για τους μετανάστες της. Και κάποιες είναι “σημαδεμένες” με ένα χρώμα, που αντιστοιχεί στον πιο δημοφιλή προορισμό για τους μετανάστες της. Για παράδειγμα, με κόκκινο απεικονίζονται οι χώρες, από τις οποίες οι μετανάστες πηγαίνουν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, με μπλε στη Γαλλία και με ροζ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Γκρι είναι οι χώρες, οι μετανάστες των οποίων φεύγουν για τη Γερμανία. Μεταξύ αυτών και η Ελλάδα. Με μία σύντομη ματιά, διακρίνει εύκολα κανείς, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο πλέον δημοφιλής προορισμός για τις περισσότερες από τις χώρες του Δυτικού Ημισφαιρίου, αλλά και για το Ιράν, τη Νιγηρία και τη Γερμανία. Ας δούμε ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία από τον χάρτη:
Η κίνηση μεταξύ Μεξικό και των ΗΠΑ είναι “διπλής κατεύθυνσης”
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο πιο δημοφιλής προορισμός για τους Μεξικανούς μετανάστες, ενώ το Μεξικό είναι ο πιο δημοφιλής προορισμός για όσους φεύγουν από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μεγάλη μερίδα των μεταναστών που φεύγουν από τις ΗΠΑ για το Μεξικό, είτε έχουν μεξικανική καταγωγή είτε δεσμούς με το Μεξικό. Υπολογίζεται, πως περίπου το ένα τρίτο των “ξένων” πολιτών των ΗΠΑ, είναι Μεξικανοί, ωστόσο το 2000, το μεγάλο κύμα μετανάστευσης που οδήγησε εκατομμύρια ανθρώπους να περάσουν τα σύνορα κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, άρχισε να αντιστρέφεται.
Μεγάλο ρόλο σε αυτό, φαίνεται πως έπαιξε η οικονομική ύφεση στις Ηνωμένες Πολιτείες, που είχε ως άμεση συνέπεια τη δραματική μείωση στη ζήτηση φτηνών εργατικών χεριών, ειδικά στον κατασκευαστικό τομέα, όπου “παραδοσιακά” απορροφούνταν επαγγελματικά οι Μεξικανοί μετανάστες. Την ίδια στιγμή, εκατοντάδες χιλιάδες είναι οι Μεξικανοί που απελαύνονται από τις ΗΠΑ κάθε χρόνο.
Ακόμη, πολύ Μεξικανοί επιστρέφουν στο Μεξικό για προσωπικούς λόγους. Έρευνα της ΜΚΟ “Mexicans and Americans Thinking Together” έδειξε ότι οι οικογενειακοί λόγοι και η νοσταλγία είναι οι σημαντικότεροι λόγοι, για να επιστρέψει κανείς στην πατρίδα.
Η κληρονομιά της αποικιοκρατίας καλά κρατεί
Η Γαλλία παραμένει ο πιο δημοφιλής προορισμός για τις γαλλόφωνες χώρες – πρώην αποικίες της στην Αφρική. Μεταξύ αυτών, η Αλγερία, η Σενεγάλη και το Καμερούν. Δεν μπορεί να πει κανείς το ίδιο και για τις άλλοτε βρετανικές αποικίες. Αν και είναι ο πιο δημοφιλής προορισμός για τους κατοίκους της Νοτίου Αφρικής, τους Αυστραλούς και τους Κενυάτες, δεν είναι η πρώτη επιλογή για τους μετανάστες από την Ινδία.
Η κατάσταση φαίνεται πως άλλαξε τα χρόνια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οπότε και εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες από την υπο- σαχάρια Αφρική, τη Νότια Ασία και την Καραϊβική μετανάστευσαν προς το Ηνωμένο Βασίλειο. Η κληρονομιά του μαζικού αυτού κύματος μετανάστευσης παραμένει μέχρι σήμερα στο πολυ- πολιτισμικό πορτρέτο της χώρας.
Πόλος έλξης για τους μετανάστες οι περιφερειακές οικονομίες
Παρατηρήστε τη γκρι “ζώνη” γύρω από τη Γερμανία, το ανοιχτό γαλάζιο γύρω από την Αργεντινή, το σκούρο πράσινο πάνω από τη Νότιο Αφρική και το πορτοκαλί στα σύνορα της Ινδίας. Οι ισχυρές οικονομίες ήταν πάντα πόλος έλξης για τους μετανάστες, αλλά οι ζώνες αυτές γύρω από τις περιφερειακές οικονομίες, δείχνουν πού είναι οι ευκαιρίες για μία καλύτερη ζωή σήμερα (ή έστω έως το 2013, σύμφωνα με τα στοιχεία).
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει, είναι ότι η Κίνα, αν και δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, δεν αποτελεί τον πιο δημοφιλή προορισμό για τους μετανάστες που αναζητούν μία ευκαιρία για καλύτερη ζωή. Πολύ σημαντικό είναι πάντως, να έχει κανείς υπόψιν, ότι αυτός ο χάρτης έχει δημιουργηθεί από επίσημα στατιστικά. Δεν αντικατοπτρίζει δηλαδή, με κανέναν τρόπο, το κύμα της παράνομης μετανάστευσης, που πηγαίνουν στην Κίνα, το Βιετνάμ και άλλες ασιατικές χώρες κάθε χρόνο.
Τα πλούσια κράτη του Κόλπου, κομβικό σημείο για εργασία
Πενήντα χρόνια πριν, μετανάστες από την Ινδία και το Πακιστάν θα έβλεπαν τη Βρετανία ως “παράδεισο” για να βρουν εργασία.
Σήμερα όμως, οι μετανάστες από τη Νότια Ασία είναι πιο πιθανό να μετακινηθούν προς τις χώρες του Κόλπου και κυρίως οι Ινδοί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και οι Πακιστανοί στη Σαουδική Αραβία.
Τα πλούσια κράτη του Κόλπου αποτελούν πόλο έλξης για τους μετανάστες εργάτες, οι περισσότεροι από τους οποίους βρίσκουν δουλειά στον κατασκευαστικό τομέα ή ως οικιακοί βοηθοί.
