Η «γενιά των γκριζομάλληδων» αναδεικνύεται σε μεγάλο θύμα της κρίσης, με τον αριθμό όσων έμειναν χωρίς απασχόληση να εκτοξεύεται σε σχέση με το 2009 και τις προοπτικές για επανένταξη στον επαγγελματικό βίο να είναι ελάχιστες
Από την
Αγγελική Μαρίνου
Σε μεγάλο θύμα της ανεργίας, και ειδικά της μακροχρόνιας, αναδεικνύεται η γενιά άνω των 45 ετών, καθώς η πλειονότητά τους βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας, ενώ η διέξοδος στη σύνταξη αποτελεί πλέον «όνειρο θερινής νυκτός», με βάση όσα ορίζει ο νόμος Κατρούγκαλου.
Συγκεκριμένα, ένας στους τρεις ανέργους στη χώρα μας, δηλαδή περισσότερα από 347.000 άτομα, ανήκει στην κρίσιμη ηλικιακή ομάδα των 45-64 ετών, όταν το 2009 (προ κρίσης) το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 20% και ο αριθμός των ανέργων μόλις 99.000 άτομα.
Ειδικά η κατηγορία των ανέργων πλησίον της σύνταξης (άνω των 55 ετών) υποφέρει τα πάνδεινα στη σημερινή αγορά εργασίας, καθώς οι προσφερόμενες θέσεις είναι ελάχιστες και, όταν υπάρχουν, είναι κατά κανόνα ευέλικτου ωραρίου και χαμηλά αμειβόμενες.
Αδυναμία
Αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος είναι οι άνεργοι της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας να μην μπορούν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα ένσημα ώστε να ανοίξουν την πόρτα της εξόδου στα 67 έτη (ή στα 62 με 40 έτη εργασίας) και να παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ένα οικονομικό αδιέξοδο χωρίς ελπίδα ανάκαμψης.
Σύμφωνα με όσα αποκαλύπτουν οι έρευνες της Τραπέζης της Ελλάδος και της Εργάνης, από τους 347.400 ανέργους ηλικίας άνω των 45 ετών, οι 280.000 είναι μακροχρόνια άνεργοι, δηλαδή έχουν συμπληρώσει περισσότερους από 12 μήνες εκτός της αγοράς εργασίας. Οι οκτώ στους 10 είναι τουλάχιστον έναν χρόνο χωρίς δουλειά, ενώ οι 65 στους 100 (περίπου 224.000 άτομα) έχουν συμπληρώσει ήδη δύο χρόνια εκτός.
Σε σύγκριση με το 2009 (προ κρίσης), οι μακροχρόνια άνεργοι ήταν 195.700 και από αυτούς μόλις οι 45.000 είχαν συμπληρώσει το 45ο έτος της ηλικίας τους (ποσοστό 20%). Από το 2009 έως το 2015, το ποσοστό είχε εκτιναχθεί στο 32%. Επίσης, το 2009 μόνο το 45% των ανέργων ηλικίας 45-64 ετών ήταν μακροχρόνια άνεργο, για να εκτιναχθεί το ποσοστό στο 80% έως το 2015.
Σε χειρότερη μοίρα βρίσκεται η ηλικιακή ομάδα 55-64 ετών, καθώς λόγω της δυσκολίας επανένταξης στην αγορά εργασίας, το ποσοστό της ανεργίας καταρρίπτει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Το 2011 το ποσοστό ανεργίας σε αυτήν την ομάδα έφτανε μόλις το 10%, ενώ τον Νοέμβριο του 2016, περίπου ο ένας στους πέντε άνω των 55 ετών ήταν χωρίς δουλειά, καθώς το ποσοστό της ανεργίας τους σκαρφάλωσε στο 19,3%.
Υπενθυμίζεται ότι το 2016 καταγράφηκαν 347.400 άνεργοι ηλικίας από 45 έως 64 ετών, όταν το 2014 οι άνεργοι σε αυτή την ηλικιακή ομάδα ήταν 344.100. Η αύξηση του «μεριδίου» που διατηρεί αυτή η ομάδα στα ποσοστά ανεργίας είναι συνεχής τα τελευταία χρόνια: Το 2005, οι άνεργοι ηλικίας 45-64 ετών αντιστοιχούσαν στο 16,7% του συνολικού αριθμού των ανέργων, το 2009 το ποσοστό είχε αυξηθεί στο 21,38% και πλέον έχει φτάσει στο 29%.
Φυσικά, οι λιγοστές ευκαιρίες εργασίας για τους ανέργους αυτών των ηλικιών αφορούν κυρίως θέσεις μερικής απασχόλησης. Σε σύνολο 343.200 μερικώς απασχολουμένων, οι άνω των 45 ετών είναι 112.300. Εξ αυτών, το 40% είναι γυναίκες (43.300 άτομα), κάτι που δείχνει ότι η μερική απασχόληση στις μεγαλύτερες ηλικίες δεν αφορά μόνο τους άνδρες.
Λύσεις μέσω ΟΑΕΔ
Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει -έστω και παροδικά- το μείζον πρόβλημα της υψηλής ανεργίας στους «γκριζομάλληδες», η κυβέρνηση προσπαθεί να τους κατευθύνει στον ιδιωτικό τομέα με στοχευμένα προγράμματα επιδοτούμενης απασχόλησης μέσω ΟΑΕΔ. Αυτήν την περίοδο είναι σε εξέλιξη ένα νέο πρόγραμμα του οργανισμού που αφορά την πρόσληψη συνολικά 15.000 ανέργων, ηλικίας άνω των 50 ετών, σε θέσεις πλήρους απασχόλησης. Το πρόγραμμα καλύπτει το μισό μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος, μέχρι του ποσού των 500 ευρώ. Η διάρκεια επιχορήγησης για την πρόσληψη μακροχρόνια ανέργων (άνω των 12 μηνών) είναι 12 μήνες, με δυνατότητα επέκτασης για άλλους εννέα μήνες.
Για την πρόσληψη ανέργων που βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας από έξι έως 12 μήνες, η διάρκεια της επιχορήγησης είναι εννέα μήνες. Οι άνεργοι υποδεικνύονται από το εκάστοτε ΚΠΑ 2 του οργανισμού, ενώ οι εργοδότες που ενδιαφέρονται να ενταχθούν στα προγράμματα υποβάλλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους στην ιστοσελίδα του οργανισμού (www.oaed.gr).
