Κόντευε μεσημέρι της 20ής Ιανουαρίου 2010, όταν η γαλήνη του χιονόκαιρου στην οροσειρά της Ροδόπης διακόπηκε από τον ξένο για τα μέρη ήχο του ελικοπτέρου.
Λίγα λεπτά αργότερα το ελικόπτερο είχε προσγειωθεί στις Θέρμες Ξάνθης και απ’ αυτό κατέβηκε ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου με την κυβερνητική κουστωδία του – υπουργοί, υφυπουργοί και λοιποί παρατρεχάμενοι. Ο λόγος της επίσκεψης τόσων διακεκριμένων πολιτικών προσώπων στην ξεχασμένη ορεινή Ξάνθη δεν άργησε να φανεί, καθώς όλοι μαζί ανηφόρισαν στα σύνορα με τη Βουλγαρία για τα εγκαίνια του μεθοριακού σταθμού Αγίου Κωνσταντίνου. Το σκηνικό φιέστας είχε στηθεί. Πλήθος επισήμων και κόσμου και από τις δύο πλευρές των συνόρων, φολκλόρ, μπάντες, παράτες, με πρωταγωνιστές τον Ελληνα πρωθυπουργό και τον Βούλγαρο ομόλογό του Μπόικο Μπορίσοφ. Η συνοριακή διάβαση άνοιξε σε κλίμα ενθουσιασμού. Θερμές -παρά το δριμύ ψύχος- ήταν και οι δηλώσεις των πολιτικών και άλλων παραγόντων, με πρώτο και καλύτερο τον τότε πρωθυπουργό μας: «Αυτός ο δρόμος συμβολίζει, σε αυτήν τη νέα Ευρώπη που φτιάχνουμε, ότι γκρεμίζουμε τα τείχη και ανοίγουμε νέους δρόμους, συνεργασίας και ειρήνης. Δείχνει πόσο έχουν εμβαθυνθεί οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες ήταν πάντα άριστες, αλλά τώρα ανοίγουνε νέες προοπτικές». Η γιορτή τελείωσε, οι επίσημοι ολοκλήρωσαν την αποστολή τους και γύρισαν στις έδρες τους. Αραγε, κοντά δυο χρόνια μετά, τι απέμεινε από την πανηγυρική ατμόσφαιρα εκείνης της μέρας;
Δυστυχώς, τίποτα πια δεν δικαιολογεί πανηγυρισμούς. Αντιθέτως, η συνοριακή διάβαση στις Θέρμες Ξάνθης αποτελεί πλέον άλλο ένα παράδειγμα της κρατικής γύμνιας, ενώ… γέμισε όλη την περιοχή με Βούλγαρους πλανόδιους, που πωλούν στους δρόμους την πραμάτεια τους, από σόμπες έως ψωμί!
Σήμερα η παρουσία των ελληνικών αρχών στον μεθοριακό σταθμό είναι τουλάχιστον ντροπιαστική, καθώς περιορίζεται σε έναν αστυνομικό ή συνοριοφύλακα, ο οποίος μάλιστα, μη έχοντας πού να σταθεί, αφού δεν υπάρχει ελληνικό φυλάκιο, φιλοξενείται συχνά στις βουλγαρικές εγκαταστάσεις! Δηλαδή, η συνοριακή δίοδος είναι στα χέρια των Βουλγάρων, οι οποίοι δεν πραγματοποιούν ελέγχους στα οχήματα που βγαίνουν για Ελλάδα. Πρόκειται για «ξέφραγο αμπέλι», που δίνει την ευχέρεια σε όσους θέλουν να κάνουν υπαίθριο εμπόριο στον νομό Ξάνθης. Η εικόνα ενός Βουλγάρου που διαθέτει στον δρόμο τα είδη του είναι συνηθισμένη, ιδιαίτερα στα ορεινά. O δήμαρχος Ξάνθης Μιχάλης Στυλιανίδης «κρούει τον κώδωνα του κινδύνου» ζητώντας την άμεση λήψη μέτρων κατά του παρεμπορίου, για την προστασία των Ελλήνων επαγγελματιών. «Πωλούν ό,τι θέλουν, χωρίς παραστατικά, προκαλώντας σοβαρή ζημιά» μας λέει προσθέτοντας ότι το άνοιγμα της συνοριακής διάβασης έγινε δίχως σχέδιο και υποδομή από την ελληνική πλευρά. Ταυτόχρονα επισημαίνει ότι το παρεμπόριο στην περιοχή μεγαλώνει μέρα με τη μέρα, διευκρινίζοντας ότι η δημοτική αστυνομία με δύο άτομα ανά βάρδια δεν μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του προβλήματος.
Εξάλλου, έως τώρα τουλάχιστον, δεν παρατηρείται η προσδοκώμενη από το άνοιγμα της συνοριακής διόδου αύξηση της τουριστικής κίνησης. Αύξηση καταγράφεται μόνο στην εγκληματικότητα, με τους Βούλγαρους και άλλους παρανόμους να μπαινοβγαίνουν και να δρουν ελεύθερα.
Ανάδειξη για τα ενετικά ναυπηγεία
Ενδιαφέρουσα βρίσκει το υπουργείο Πολιτισμού την πρόταση του περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων Σπυρίδωνα Σπύρου για την αναστήλωση και ανάδειξη των ενετικών ναυπηγείων Γουβιών, στην Κέρκυρα.
Η πρόταση κατατέθηκε από τον περιφερειάρχη μέσω επιστολής προς τον αρμόδιο υπουργό, και η απάντηση έφτασε στα γραφεία της Περιφέρειας από τη γενική γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία χαρακτηρίζει το μνημείο εξαιρετικά ενδιαφέρον για την περίοδο της Ενετοκρατίας.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κυρία Μενδώνη, «το έργο δεν διαθέτει προς το παρόν την απαραίτητη ωριμότητα για ένταξή του στο ΕΣΠΑ, και απαιτείται η συνδρομή της Περιφέρειας προς την κατεύθυνση της εκπόνησης των σχετικών μελετών». Η ίδια ζητεί συνεργασία για την άμεση σωστική υποστύλωση της κεντρικής πύλης του μνημείου, η οποία κρίνεται απαραίτητη για λόγους ασφαλείας των διερχομένων, κάτι που θα επιτευχθεί και με την παρέμβαση της 21ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.
Δημήτρης Κυριακόπουλος
