Ακούγεται οξύμωρο, αλλά είναι μεγάλη αλήθεια. Ενας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους να αντιμετωπίσεις τις τραγωδίες της ζωής είναι το γέλιο. Οπως λέει η λαϊκή σοφία, «γάμος χωρίς κλάμα και κηδεία χωρίς γέλιο δεν γίνονται».
Τούτες τις ημέρες συμβαίνουν πολλά τραγικά πράγματα γύρω μας. Κάποια στην καρδιά του πολιτεύματος, κάποια άλλα σε ξεχασμένα και από τον Θεό γκέτο της δυτικής Αττικής… Γέννημα θρέμμα του κέντρου της πόλης ο Αριστοφάνης, παιδί του Δήμου Κυδαθηναίων της αρχαίας Αθήνας, της περιοχής γύρω από την πλατεία Συντάγματος μέχρι και την Πλάκα, φαίνεται πως με το πνεύμα του και το έργο του προσδιόρισε όχι μόνο την κωμωδία και τη σάτιρα στο παγκόσμιο θέατρο, αλλά και όσα έμελλε να συμβούν στο μέλλον στη γειτονιά του!
Βεβαίως τότε οι Αχαρνές δεν έπεφταν τόσο μακριά από το… Κυδαθήναιον όσο πέφτει σήμερα το Μενίδι από την… πλατεία Συντάγματος, αλλά αιώνα τον αιώνα μάκρυνε ο δρόμος. Ισως το γεγονός αυτό επέτρεψε στον μεγάλο ποιητή να αποτυπώσει στην πρώτη κιόλας κωμωδία του που σώζεται ακέραια, στους «Αχαρνής», μερικά αξεπέραστα, γιατί είναι βαθύτατα αληθινά, μαθήματα δημοκρατίας και δικαιοσύνης.
«Γιατί και η κωμωδία ξέρει το δίκαιο ποιο είναι κι εγώ θα πω λόγια πικρά, μα δίκαια ωστόσο», όπως λέει χαρακτηριστικά στο έργο ο ήρωάς του, ο Δικαιόπολις.
Οσοι δεν έτυχε να τη δείτε μην τη χάσετε όπου την πετύχετε αυτήν την κωμωδία. Ο Αριστοφάνης προσδιορίζει τη μόνη κατηγορία πολιτών για την οποία το έργο δεν συνιστάται: «Γιατί ξέρω τους τρόπους κάθε χωριάτη, που ευχαριστείται να τον επαινεί και αυτόν και την πόλη για τα δίκαια και για τα άδικα κάθε φαφλατάς».
Ενας Αθηναίος αγρότης από το Μενίδι, ο Δικαιόπολις, στα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου, απηυδισμένος από το γεγονός ότι είναι αναγκασμένος να μένει κλεισμένος μέσα στα τείχη της πόλης μακριά από το κτήμα του, είναι αποφασισμένος να φέρει προς συζήτηση στην Εκκλησία του Δήμου τη σύναψη συνθήκης ειρήνης με τη Σπάρτη. Στη συνέλευση, ωστόσο, παρελαύνουν Αθηναίοι πρέσβεις που μόλις έχουν επιστρέψει από την Περσία και υπόσχονται ανύπαρκτη βοήθεια από τον μεγάλο βασιλιά με μισθοφορικό στρατό από τη Θράκη.
Οταν ο Δικαιόπολις διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει ελπίδα να πείσει τους συμπατριώτες του για την αναγκαιότητα της ειρήνης, στέλνει δικό του απεσταλμένο στη Σπάρτη προκειμένου να συνάψει ο ίδιος ιδιωτική συνθήκη ειρήνης μόνο για τον εαυτό του και την οικογένειά του! Ο απεσταλμένος του επιστρέφει στο τέλος της συνεδρίασης της Εκκλησίας του Δήμου, φέρνοντας στον Δικαιόπολι τρεις προτάσεις. Οι συνδημότες του, οι Αχαρνής, ο Χορός, εξαγριώνονται και είναι έτοιμοι να τον σκοτώσουν, αλλά τον αφήνουν να εκθέσει τα επιχειρήματά του.
Ο λόγος του πείθει τους μισούς. Οι άλλοι μισοί εξακολουθούν να είναι εξαγριωμένοι και καλούν σε βοήθεια τον πολεμοχαρή και λαϊκιστή στρατηγό Λάμαχο. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στον κωμικό ήρωα και τον στρατηγό καταλήγει στην ήττα του δεύτερου και τη μεταστροφή όλων υπέρ της ειρήνης. Η κωμωδία τελειώνει με τον Δικαιόπολι να έχει κερδίσει βραβείο οινοποσίας, ενώ ο Λάμαχος έχει τραυματιστεί σε μάχη με τον εχθρό. Πολλά θα είχε να προσφέρει ακόμη μία ανάγνωση του αρχαίου έργου τόσο στον υπουργό Ν. Τόσκα όσο και στον ευρωβουλευτή Κ. Χρυσόγονο, ιδίως λόγω του ύφους και του περιεχομένου του διαλόγου τους με αφορμή τον τραγικό θάνατο του 11χρονου και την κατάσταση στη δυτική Αττική αλλά και τη δυτική Θεσσαλονίκη.
Ειδικώς, αναφορές όπως «… τον τόπο μου λαχταρώ, τις Αχαρνές… δεν φταίνε σε όλα οι Σπαρτιάτες. Εχουμε κι εμείς ευθύνη… Μια ειρήνη που θα μας επιτρέψει να ζήσουμε σύμφωνα με τις επιθυμίες μας και τα όνειρά μας… Οποιος κοιμάται στη δημοκρατία, ξυπνάει σε δικτατορία…».
Γιώργος Κ. Στράτος
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
