Το λαϊκό κίνημα μεταπολιτευτικά υπήρξε ελάχιστα προοδευτικό και έσυρε τον τόπο σε λάθος αποφάσεις
Tο περασμένο Σάββατο βρέθηκα στη Λευκωσία ανάμεσα σε αγαπημένους φίλους και, εντυπωσιασμένος από τον καλπασμό της κυπριακής οικονομίας, ρώτησα το αυτονόητο: «Γιατί μετά την ψήφιση του Μνημονίου δεν έγιναν εδώ διαδηλώσεις και απεργίες;» Η απάντηση που έλαβα από σοβαρούς ανθρώπους ήταν αφοπλιστική. «Θεωρήσαμε ότι όλοι μαζί τα κάναμε θάλασσα, άρα και όλοι μαζί θα πρέπει να τα ξαναβάλουμε σε τάξη».
Η αλήθεια είναι ότι οι αδελφοί μας Κύπριοι είναι έμπειρος λαός. Η τραγωδία του 1974 και η εδραίωση της πεποίθησης ότι στα δύσκολα είναι μόνοι, η Ελλάς τούς πούλησε, δημιούργησε μία νέα κουλτούρα. Κουλτούρα ενότητας που άφησε βαθύ αποτύπωμα στις επόμενες γενιές. Γύρισα στην Αθήνα με αυτή την ωραία αίσθηση, αλλά ένα βλάσφημο ερώτημα με βασάνιζε όλη την εβδομάδα. Ελυσαν ποτέ τα προβλήματα στην Ελλάδα οι διαδηλώσεις; Μια πρόχειρη αναδρομή με οδήγησε σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Μεγάλες διαδηλώσεις στην πατρίδα μας έχουν γίνει για επτά θέματα: Παιδεία, Ασφαλιστικό, ιδιωτικοποιήσεις, αναθεώρηση Συντάγματος, Μακεδονικό, αστυνομικές ταυτότητες, Μνημόνια. Κοιτώντας πίσω διαπιστώνω έντρομος ότι, πλην Μακεδονικού (1991) και ταυτοτήτων (2001), θέματα που παραπέμπουν στην εθνική μας ιδιοσυστασία, καμία άλλη διαδήλωση δεν υπήρξε επωφελής για τον λαό. Αντιθέτως, μάλλον βλαπτικές υπήρξαν. Η μεγάλη διαδήλωση κατά του Ασφαλιστικού Γιαννίτση το 2001 οδήγησε στην αναβολή αποφάσεων κρίσιμων για την επιβίωση του συστήματος. Σήμερα πληρώνουμε επί εκατό την άρνησή μας να δεχθούμε τις ήπιες αλλαγές Σπράου. Η μεγάλη διαδήλωση κατά του νόμου-πλαισίου Γιαννάκου είχε ως αποτέλεσμα την υπονόμευση του δημόσιου πανεπιστημίου.
Σήμερα κανένας Ελληνας γονέας δεν θέλει να σπουδάζουν τα παιδιά του στην Ελλάδα. Οι μεγάλες λαϊκές κινητοποιήσεις κατά της αναθεώρησης των άρθρων 16 και 24 του Συντάγματος (2007) για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και το περιβάλλον πάλι ζημίωσαν τη χώρα. Το Σύνταγμα θα είχε δώσει ώθηση στην οικονομία αν είχαν αφήσει τον Καραμανλή να το αναθεωρήσει. Περίπου 100.000 φοιτητές σπουδάζουν σήμερα στα καλά ιδιωτικά πανεπιστήμια της Κύπρου. Οι διαδηλώσεις του 1993 οδήγησαν στην επανακρατικοποίηση των αστικών συγκοινωνιών, οι οποίες είχαν γίνει ιδιωτικές επί Μητσοτάκη και δεν επιβάρυναν τον δημόσιο Προϋπολογισμό. Σήμερα οι κρατικές συγκοινωνίες παράγουν δυσβάστακτα ελλείμματα.
Οι μόνες μεγάλες λαϊκές κινητοποιήσεις οι οποίες είχαν αποτέλεσμα ήταν οι παλλαϊκές συγκεντρώσεις για το Μακεδονικό και τις ταυτότητες. Η πρόσφατη επίσκεψη του Σκοπιανού υπουργού Εξωτερικών απέδειξε ότι τους γείτονες ο κόσμος όλος να τους αναγνωρίσει, εκείνοι δεν θα ησυχάσουν αν δεν τους αναγνωρίσει η Ελλάδα. Το αυτό ισχύει για τις ταυτότητες. Η κυβέρνηση Σημίτη πέταξε τότε στον κάλαθο των αχρήστων 1.000.000 υπογραφές για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος και θεώρησε ότι νίκησε. Ηττήθηκε κατά κράτος, όμως. Ο στόχος της να διαλύσει την Εκκλησία απέτυχε. Οι λαοσυνάξεις ανανέωσαν το πλήρωμά της. Στην πραγματικότητα, αυτό που αποδεικνύεται με τον αναστοχασμό είναι ότι το προοδευτικό λαϊκό κίνημα στην πατρίδα μας μεταπολιτευτικά υπήρξε ελάχιστα προοδευτικό. Εσυρε τον τόπο σε λάθος αποφάσεις. Και αυτό πρέπει να καταστεί συνείδηση.
Μανώλης Κοττάκης
