Η καγκελάριος της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ, χωρίς άγχος επανεκλογής (με αντίπαλο τον -αποτυχημένο στην Ευρωβουλή- σοσιαλδημοκράτη Μάρτιν Σουλτς) και χωρίς να ρωτήσει κανέναν στην Ε.Ε., ανατρέπει για πολλοστή φορά την κοινή πολιτική στο Μεταναστευτικό, εκφράζοντας την ετοιμότητα της Ευρώπης να δεχθεί ακόμα 40.000 άτομα από τη Μέση Ανατολή.
Η καγκελάριος κάλυψε τη νέα παλινωδία της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής, προσθέτοντας τη λογικοφανή δικαιολογία ότι μερικές ακόμα χιλιάδες άνθρωποι δεν θα επιβαρύνουν υπερβολικά μια ήπειρο που έχει περισσότερους από 500.000.000 κατοίκους. Η, εκ πρώτης (μόνον) όψεως, ανθρωπιστική πρωτοβουλία της κυρίας Μέρκελ έχει προκαλέσει ήδη ρίγη στα υπουργεία Εξωτερικών και στις αρχές ασφαλείας πολλών μελών της Ε.Ε., καθώς θα έχει πολλαπλώς αρνητικά αποτελέσματα:
Πρώτον, οδηγεί στη δυσλειτουργία της Ε.Ε., καθώς η εξαγγελία δεν έχει καμία σχέση με την Κοινή Δήλωση του Μαρτίου 2016 με την Αγκυρα, η οποία προβλέπει εγκλωβισμό των παρανόμων στα ελληνικά νησιά και επιστροφές-επανεισδοχές στην Τουρκία μαζί με παράλληλο σχέδιο κατανομής προσφύγων, από την Ελλάδα και την Ιταλία, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ούτε, επίσης, η δήλωση Μέρκελ έχει σχέση με τις προτάσεις απώθησης των παρανόμων από τα χωρικά ύδατα της Γαλλίας και της Ιταλίας προς hot spots στη Λιβύη. Ενώ επί ενάμιση χρόνο καταβάλλεται προσπάθεια να διορθωθούν τα λάθη προηγούμενων ετών, να επικρατήσει τάξη στα σύνορα της Ε.Ε. και όλοι οι εταίροι να απορροφήσουν τα βάρη βάσει σχεδίου, η Γερμανία δρα εκτός των συμφωνηθέντων.
Δεύτερον, το πράσινο φως προς τουλάχιστον 40.000 πρόσφυγες και μετανάστες εύκολα παρερμηνεύεται από δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες άλλους ταλαιπωρημένους ανθρώπους, που θα το εκλάβουν σαν ανοιχτή πρόσκληση προς σχεδόν όλους. Η καγκελάριος μερίμνησε να μην επαναλάβει τις εξαγγελίες ανοιχτών θυρών του 2014-15, αλλά λίγοι μπορούν ή θέλουν να καταλάβουν τη διαφορά. Και, ασφαλώς, προβάδισμα στη δημιουργία σύγχυσης και προσδοκιών έχουν τα κυκλώματα διακίνησης, που θησαυρίζουν εδώ και χρόνια.
Τρίτον, αν και η εξαγγελία θεωρητικά συνδέεται με το αίτημα του ΟΗΕ να δοθεί παράταση στο, εν εξελίξει, διετές σχέδιο παροχής ασύλου σε 22.000 Σύρους που βρίσκονται σε στρατόπεδα προσφύγων στην Τουρκία, στον Λίβανο και στην Ιορδανία, δεν εισάγεται, επί του πρακτέου, κανένα κριτήριο. Η κυρία Μέρκελ δήλωσε ότι το θέμα θα συζητηθεί κατά την προεκλογική περίοδο ως την αναμέτρηση της 24ης Σεπτεμβρίου, αλλά εκφράζονται φόβοι ότι, λόγω των αυξημένων μεταναστευτικών ροών κυρίως προς την Ιταλία και δευτερευόντως προς το Αιγαίο, το σχέδιο θα συμπεριλάβει κάθε Μεσανατολίτη και Βορειοαφρικανό ενδιαφερόμενο. Και, ως συνήθως, το αρχικό σχέδιο θα αποκτήσει σύντομα πολλές παραλλαγές ως προς τους αριθμούς, τις χώρες προέλευσης και τα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Τέταρτον, η κυρία Μέρκελ δεν μίλησε εξ ονόματος της χώρας της και δεν εξέφρασε ετοιμότητα υποδοχής 40.000 ανθρώπων στη Γερμανία, αλλά στο σύνολο της Ευρώπης! Εσπευσε να προκαταλάβει και ημιδεσμεύσει τις άλλες κυβερνήσεις της Ε.Ε. και αρκέστηκε να συμπληρώσει ότι «η Γερμανία είναι έτοιμη να πάρει το δικό της μερίδιο». Σαν να μη γνωρίζει πως έχει αποτύχει το σχέδιο κατανομής-μετεγκατάστασης 160.000 προσφύγων από την Ελλάδα και την Ιταλία σε όλα τα μέλη της Ε.Ε., αφού έχουν μεταφερθεί λιγότεροι από 25.000.
Οι αιφνιδιασμοί Μέρκελ δεν περιορίζονται στο Μεταναστευτικό. Εν όψει της μετεκλογικής επανεξέτασης των σχέσεων με την Αγκυρα, Γερμανοί διπλωμάτες στην έδρα της Ε.Ε. κάνουν λόγο για λήψη οικονομικών μέτρων κατά της Τουρκίας και μη σύγκληση συνόδου κορυφής με τον πρόεδρο Ερντογάν εντός του 2017. Συναισθηματικά κανείς στην Ελλάδα δεν δυσαρεστείται με μέτρα της Ε.Ε. κατά της Τουρκίας, αλλά η διπλωματική λογική λέει ότι όσο απομακρύνεται από τις Βρυξέλλες ο Ερντογάν τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος για τη χώρα μας στις διμερείς σχέσεις και στο Μεταναστευτικό.
Aλέξανδρος Τάρκας
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη.
