Ο δήμαρχος Ηρακλείου Αττικής μιλά για το εμβληματικό έργο στο Κτήμα ΦΙΞ, την υπογειοποίηση της λεωφορου Μελίνας Μερκούρη και τους 7 εργάτες καθαριότητας για 70.000 κατοίκους
Σε μια εποχή που οι πόλεις της Αττικής παλεύουν με το κυκλοφοριακό χάος, την έλλειψη πρασίνου και τις δυσκίνητες γραφειοκρατικές δομές, το Ηράκλειο Αττικής μοιάζει να έχει βρει τον δικό του βηματισμό.
- Συνέντευξη στον Βαγγέλη Φανίδη
Σε μια εκτενή και αποκαλυπτική συζήτηση ο δήμαρχος της πόλης ξεδιπλώνει το όραμά του για μια πόλη που δεν φοβάται να σκάψει βαθιά -κυριολεκτικά και μεταφορικά- για να αλλάξει την καθημερινότητα των πολιτών της. Από την εμβληματική υπογειοποίηση της λεωφόρου Μελίνας Μερκούρη μέχρι την ιστορική απόκτηση του Κτήματος Φιξ, το Ηράκλειο μετατρέπεται σε ένα εργοτάξιο δημιουργίας και κοινωνικής προσφοράς.
Δώδεκα χρόνια
Τα δώδεκα χρόνια στο τιμόνι του Δήμου Ηρακλείου Αττικής μοιάζουν με παλίμψηστο: οι παλιές γειτονιές, το πείσμα, οι ανάγκες, οι μικρές νίκες και, φυσικά, τα μεγάλα στοιχήματα. Ο δήμος βρίσκεται σε μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της χώρας, που ευτυχώς όμως δεν στερούνται το πράσινο, και ο δήμαρχος περιγράφει βήμα προς βήμα μια πραγματικότητα που μοιάζει με διαρκή αγώνα δρόμου.
Μιλά με πάθος, άλλοτε με αγανάκτηση, άλλοτε με περηφάνια, ενίοτε με συγκίνηση. Οι λέξεις του εκπέμπουν αποφασιστικότητα. «Θέλω η πόλη να πάει μπροστά» λέει ξανά και ξανά. Και η αφήγηση που ξετυλίγεται δείχνει πως, αν μη τι άλλο, η προσπάθεια δεν σταματά στιγμή.
Το έργο-τομή
Η συνέντευξη ξεκινά από τα μεγάλα έργα και ο δήμαρχος δεν κάνει καν εισαγωγή. Μπαίνει κατευθείαν στο θέμα, με εκτενή αναφορά στο εμβληματικό έργο υπογειοποίησης της λεωφόρου Μελίνας Μερκούρη. «Πρόκειται για έργο 22 εκατομμυρίων ευρώ» εξηγεί. «Από τις 26 Φεβρουαρίου έχουμε προγραμματική σύμβαση με την Περιφέρεια Αττικής, με τη χρηματοδότηση από αυτήν να βρίσκεται στο 100%.» Πρόκειται για ένα σχέδιο που αλλάζει τη φυσιογνωμία του κέντρου της πόλης.
Ο δήμαρχος μας εξηγεί τι σημαίνει αυτό στην πράξη: «Σήμερα 20.000 αυτοκίνητα περνούν καθημερινά μέσα από την πόλη. Με την υπογειοποίηση τα κατεβάζουμε σε υπόγεια διαδρομή. Οδηγοί που τώρα χρειάζονται 15-20 λεπτά θα περνούν σε 3-4. Και το κυριότερο: οι γειτονιές θα ξαναγίνουν γειτονιές». Ενα ενιαίο κέντρο, περισσότερο πράσινο -περίπου 4 στρέμματα- και δυνατότητα εμπορικής ανάπτυξης. Το χρονοδιάγραμμα, αυστηρό: «Είκοσι μήνες από τη στιγμή που θα μπει η πρώτη τσάπα».
Παρεμβάσεις
Η ανάπτυξη όμως δεν σταματά στο οδικό δίκτυο. Στις 6 Απριλίου αναδεικνύεται ο ανάδοχος για το νέο, τετραώροφο κτίριο του ΚΑΠΗ και της Κοινωνικής Πρόνοιας, ενώ στις 10 Μαρτίου ξεκινά η μεγάλη αστική ανάπλαση στην περιοχή του Παλαιού Ηρακλείου (Αγιος Λουκάς – Αγιος Γεώργιος), ένα έργο 2,5 εκατομμυρίων ευρώ που θα αναζωογονήσει τον αστικό ιστό.
Στον τομέα του αθλητισμού, το Ηράκλειο αναβαθμίζεται ριζικά. Ηδη δημοπρατούνται έργα 1,1 εκατομμυρίου ευρώ για δύο γήπεδα 5×5 και ένα ανοιχτό γήπεδο μπάσκετ που θα μετατραπεί σε σύγχρονο κλειστό χώρο με «μπαλόνι» και παρκέ. Το όραμα συμπληρώνεται με τη δημιουργία ενός πρότυπου οικολογικού πάρκου και την κατασκευή τεσσάρων προπονητηρίων-γυμναστηρίων σε σχολεία, που θα λειτουργούν και ως αίθουσες πολιτισμού για τη μαθητική κοινότητα.
Πολεοδομία
Το πρόγραμμα πολεοδομικών παρεμβάσεων του δήμου προχωρά, επιλύοντας εκκρεμότητες δεκαετιών σε περιοχές όπως το Κάτω Ψαλίδι και η Μαγκουφάνα. Με την ολοκλήρωση πολεοδομικών σχεδίων, πράξεων εφαρμογής και την ένταξη νέων περιοχών διαμορφώνονται νέες ισορροπίες στην πόλη. Οπως επισημαίνει ο δήμαρχος, το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο θέτει τις βάσεις για την ανάπτυξη της πόλης για τα επόμενα είκοσι χρόνια.
Παράλληλα, δρομολογείται η μεγάλη ανάπλαση στην Κουντουριώτου – Βενιζέλου, ένα έργο προϋπολογισμού 8 εκατομμυρίων ευρώ, με 6 εκατ. να προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο θα αλλάξει ριζικά την όψη της περιοχής. Ο Νίκος Μπάμπαλος παραδέχεται ότι υπάρχουν ακόμη προβλήματα, αλλά τονίζει ότι εντός ενός μήνα ξεκινούν οι ασφαλτοστρώσεις, προϋπολογισμού 2 εκατομμυρίων ευρώ, δίνοντας άμεση ανάσα στις γειτονιές.
Μάχη με εργολάβους
Συνεχίζοντας, ανοίγει μια παρένθεση και αποκαλύπτει μία σχεδόν καθημερινή μάχη: «Οι εργολάβοι των δικτύων κοινής ωφέλειας σκάβουν παντού. Δεν αποκαθιστούν τίποτα. Ψηφίσαμε κανονιστική. Πέφτουν πρόστιμα. ΔΕΗ, εταιρίες οπτικών ινών, ύδρευση… αρκετά με την αντίληψη ότι ο δήμος είναι φτωχός συγγενής.» Μιλά για δίκτυα αποχέτευσης, μικρά αντιπλημμυρικά έργα, διανοίξεις δρόμων που ακόμη απαιτούν λύσεις μέχρι το 2026. «Αυτά είναι τα βασικά έργα υποδομής» λέει. «Κι όμως, δεν είναι μόνο αυτά».
Κοινωνικό πρόσημο
Στην εκπαίδευση και την κοινωνική μέριμνα το Ηράκλειο δείχνει δυναμική παρουσία. Οι πέντε παιδικοί σταθμοί της πόλης εξυπηρετούν συνολικά 600 παιδιά, ενώ κατά τη διάρκεια της τρέχουσας θητείας κατασκευάστηκαν δύο νέοι, εκ των οποίων οι τέσσερις σταθμοί είναι πλέον ιδιόκτητοι. Στον τομέα της πρόνοιας ο δήμος πρωτοπορεί με σειρά μέτρων που ενισχύουν τις οικογένειες και τους φοιτητές:
■ Επίδομα γέννησης: 1.000 ευρώ για κάθε πρώτο παιδί, μέτρο που εφαρμόζεται από το 2020.
■ «Σου έχω δέμα»: Μηνιαία αποστολή πακέτων με τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης σε όλους τους Ηρακλειώτες φοιτητές που σπουδάζουν εκτός πόλης.
■ Δωρεάν μετακίνηση: Δυνατότητα χρήσης της δημοτικής συγκοινωνίας για φοιτητές προς την Πανεπιστημιούπολη, διευκολύνοντας τις μετακινήσεις τους.
Σταθερότητα
Το ερώτημα για τα οικονομικά του δήμου ανοίγει μια μεγάλη ενότητα. «Οταν αναλάβαμε, σε όποιον μιλούσαμε χρωστούσαμε»! Μισθοί απλήρωτοι στη δημοτική ραδιοφωνία επί 14 μήνες, ληξιπρόθεσμα 1,5 εκατομμύριο ευρώ προς την Εφορία. «Σήμερα δεν χρωστάμε ούτε ένα ευρώ σε τρίτους, ενώ όλες οι δανειακές υποχρεώσεις εξυπηρετούνται» λέει χαρακτηριστικά ο δήμαρχος.
Η μεγάλη μάχη
Ως το πιο προσωπικό και εμβληματικό επίτευγμα της θητείας του χαρακτηρίζει την υπόθεση του Κτήματος Φιξ. Οπως αναφέρει, η διαδρομή μέχρι την απόκτησή του υπήρξε μακρά και σύνθετη, με δικαστικές διαμάχες, προσφυγές και πολιτικές παρεμβάσεις. Παρ’ όλα αυτά, το 2023 ο δήμος κατάφερε να περάσει το ακίνητο στην ιδιοκτησία του.
Μάλιστα, όπως επισημαίνει, η αρχική έκταση των 28 στρεμμάτων αυξήθηκε στα 40 στρέμματα, έπειτα από τις απαλλοτριώσεις που ολοκληρώθηκαν, διευρύνοντας σημαντικά τις δυνατότητες αξιοποίησης του χώρου. Παράλληλα, αποκαλύπτει ότι έως το τέλος Μαρτίου δρομολογείται η έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας για τις μελέτες ανάπλασης, σηματοδοτώντας την επόμενη φάση για τη διαμόρφωση του χώρου.
Ψηφιακή επανάσταση
Η ψηφιοποίηση αποτελεί επίσης μεγάλο κεφάλαιο. Οπως τονίζει, «το 2026 θα είμαστε από τους πρώτους δήμους που μπαίνουν στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ξεκινήσαμε την προσπάθεια το 2018 και σήμερα όλα τα πιστοποιητικά βγαίνουν ηλεκτρονικά. Εχουμε χρηματοδότηση 1,2 εκατομμυρίων».
Η καθαριότητα
Το ζήτημα της καθαριότητας παραμένει το πιο πιεστικό για τη δημοτική Αρχή, με τον δήμαρχο να παραδέχεται ότι η υφιστάμενη κατάσταση δεν τον ικανοποιεί. Οπως επισημαίνει, το 2006 ο δήμος διέθετε 840 υπαλλήλους, ενώ σήμερα ο αριθμός τους έχει περιοριστεί στους 340, γεγονός που καθιστά -όπως λέει- αδύνατη την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι μόλις επτά εργαζόμενοι στην καθαριότητα καλούνται να εξυπηρετήσουν 70.000 κατοίκους.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο δήμος προσανατολίζεται σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις: την προμήθεια τριών νέων απορριμματοφόρων μέσω leasing, την πιθανή ανάθεση της αποκομιδής στερεών αποβλήτων σε ιδιώτες, καθώς και την προκήρυξη διαγωνισμών για την ενίσχυση των υπηρεσιών πρασίνου. Οπως διευκρινίζει, οι επιλογές αυτές αποκλείουν απολύσεις προσωπικού.
Ανάλογη στρατηγική ακολουθείται και στον τομέα της ανακύκλωσης. Μετά το Πάσχα του 2025 ο δήμος απευθύνθηκε σε ιδιώτη για την υποστήριξη της ανακύκλωσης, θέτοντας ωστόσο ως ρητή προϋπόθεση τη διακοπή της συνεργασίας σε περίπτωση που εγκριθούν οι προσλήψεις που έχουν αιτηθεί από την κυβέρνηση.
Παιδεία και υποδομές
Η προσπάθεια για εκσυγχρονισμό επεκτάθηκε και στα σχολεία της πόλης. Επειτα από τρεις δεκαετίες προσμονής, το 4ο Δημοτικό Σχολείο, που είχε πληγεί από τον σεισμό του 1999, αποκτά επιτέλους τη νέα του πτέρυγα, η οποία παραδίδεται το καλοκαίρι του 2026. Παράλληλα, μέσω του προγράμματος «Φιλόδημος» ολοκληρώθηκαν ενεργειακές αναβαθμίσεις σε πλήθος σχολικών μονάδων (6ο, 13ο, 3ο Δημοτικό κ.ά.), ενώ ένα παλιό γυμναστήριο του δήμου απέκτησε πρώτη φορά νόμιμη άδεια λειτουργίας έπειτα από 40 χρόνια «γκρίζας» ύπαρξης.
Συνεχίζοντας, μιλά και για τη μεγάλη ανάπλαση του παλιού εργοστασίου στην καρδιά του Ηρακλείου, ενός κτιρίου-φάντασμα όπως το χαρακτηρίζει, που μετατράπηκε σε υπερσύγχρονο δυναμικό χώρο πολιτισμού με χρηματοδότηση 2,2 εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΣΠΑ.
Ονειρο ετών
Οταν τον ρωτάμε τι τον κάνει πιο περήφανο, η απάντηση έρχεται χωρίς δισταγμό: «Το Κτήμα Φιξ είναι ένα όνειρο από το 1983. Κανείς δεν πίστευε ότι θα το αποκτήσουμε. Και τώρα μπαίνουμε στην ανάπλασή του. Θέλω να γίνει το δικό μας μικρό “Σταύρος Νιάρχος”» λέει με συγκίνηση». Και δεύτερο έργο-ορόσημο: «Η υπογειοποίηση της Μελίνας Μερκούρη, το έργο αυτό θα αλλάξει την πόλη για τα επόμενα 30 χρόνια».
Συνεργασίες
Η συζήτηση παίρνει πολιτικό χαρακτήρα όταν αναφέρεται στη στάση των δημάρχων απέναντι στο κράτος. Ο κ. Μπάμπαλος δεν διστάζει: «Πρέπει να είμαστε διεκδικητικοί. Η φωνή μας πρέπει να είναι καθαρή. Κάποιοι κάνουν σιωπή για δημόσιες σχέσεις. Αυτό δεν ωφελεί κανέναν». Προτείνει και κάτι ακόμα πιο τολμηρό: «Πρέπει να αναζητήσουμε και άλλες πηγές χρηματοδότησης. Δεν είμαι αντίθετος σε συνεργασίες με ιδιώτες, αν είναι ξεκάθαρες και προς όφελος της πόλης».
Εργαζόμενοι
Αναφερόμενος σε παθογένειες του παρελθόντος, όπως η περίπτωση υπαλλήλου που δεν εμφανίστηκε ποτέ στην εργασία του επί 5 χρόνια -καθώς είχε πολιτική «κάλυψη»-, υπογραμμίζει ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι συνεργάτες και όχι όμηροι προσωπικών εξαρτήσεων.
Υποψήφιος το 2028
Με την αφορμή του παραπάνω περιστατικού κάνει μια γενικότερη διαπίστωση: «Οι δήμοι του 2030 δεν μπορούν να λειτουργούν σαν δήμοι του 1980. Αν κοιτάμε πίσω, χάνουμε το μέλλον». Η συνέντευξη κλείνει με μια προσωπική δήλωση που ακούγεται σαν δέσμευση: «Ναι, θα είμαι υποψήφιος το 2028, αν είμαι καλά και το θέλει ο Θεός. Εχουμε όρεξη, έχουμε εμπειρία, έχουμε αφήσει έργο και θέλουμε η πόλη να μην επιστρέψει σε εποχές ρουσφετιών και υποσχέσεων που δεν υλοποιούνται. Θέλουμε να χτίσουμε μια πόλη για τα επόμενα 20-25 χρόνια. Με υποδομές, με ποιότητα ζωής, με ειλικρίνεια και συνέπεια».
Μέσα από 12 χρόνια δυναμικής διοίκησης το Ηράκλειο Αττικής μεταμορφώνεται σταδιακά, συνδυάζοντας υποδομές, κοινωνική μέριμνα και καινοτομία. Από την υπογειοποίηση της Μελίνας Μερκούρη έως την ανάπλαση του Κτήματος Φιξ, η πόλη σχεδιάζει το μέλλον της με όραμα και αποφασιστικότητα, χωρίς να ξεχνά τις ανάγκες των πολιτών και την κοινωνική συνοχή.
Από τη Νομική και τη μάχιμη δικηγορία στον δήμο
Ο Νίκος Μπάμπαλος φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ασκεί το επάγγελμα του δικηγό ρου με δικό του γραφείο. Η ενασχόλησή του με τα κοινά άρχισε το 1990, όταν εξελέγη πρώτη φορά δημοτικός σύμβουλος Ηρακλείου Αττικής, θέση στην οποία επανεκλέχθηκε το 1994, ενώ το 1998 και το 2002 αναδείχθηκε πρώτος δημοτικός σύμβουλος. Το 2005 ίδρυσε την παράταξη «Ηράκλειο Ανθρώπινη Πόλη» και το 2006 συμμετείχε πρώτη φορά ως υποψήφιος δήμαρχος, εκλέγοντας την παράταξή του στο δημοτικό συμβούλιο και αναλαμβάνοντας την ηγεσία της για τις επόμενες θητείες.
Το 2014 εκλέχθηκε πρώτη φορά δήμαρχος Ηρακλείου Αττικής, ανανεώνοντας τη θητεία του το 2019 και το 2023. Από το 2014 είναι μέλος της Γενικής Συνέλευσης της Κεντρικής Ενωσης Δήμων και Κοινοτήτων, ενώ το 2024 εκλέχθηκε στο διοικητικό συμβούλιο της Περιφερειακής Ενωσης Δήμων και Κοινοτήτων, αναλαμβάνοντας πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας.
Από το 2019 συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο του Εθνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγειών Πόλεων, όπου διετέλεσε γενικός γραμματέας έως το 2023, ενώ από το 2024 είναι αναπληρωματικό μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ενιαίου Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής. Παράλληλα, από το 2015 εκλέγεται μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ενωσης Δημάρχων Αττικής, συμβάλλοντας ενεργά στη διακυβέρνηση και ανάπτυξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
