Το τελευταίο διάστημα είναι σε εξέλιξη συγκεκριμένες ενέργειες διείσδυσης της Αγκυρας στη Συρία οι οποίες προκαλούν το Τελ Αβίβ και φέρνουν πιο κοντά την προοπτική σύγκρουσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.
Η Τουρκία, μετά την πρώτη επιχείρηση («Ασπίδα του Ευφράτη)» στη συριακή επικράτεια, τον Αύγουστο του 2016, πραγματοποίησε μέχρι το 2019 άλλες τρεις επιχειρήσεις («Κλάδος ελαίας», «Πηγή ειρήνης» και «Ασπίδα άνοιξης»), μεταφέροντας στρατιωτικούς σχηματισμούς από την ανατολική Θράκη και το Αιγαίο στη βόρεια Συρία, καταλαμβάνοντας μια εδαφική λωρίδα πλάτους περίπου 50 χλμ. και μήκους 450 χλμ.
Η δικαιολογία της παραμονής των τουρκικών στρατευμάτων στη Συρία ήταν η εξάλειψη της τρομοκρατίας, δηλαδή του κουρδικού παράγοντα (YPG/SDF). Παρά την ανατροπή του Ασαντ και την ήττα των κουρδικών δυνάμεων από τις δυνάμεις της Δαμασκού, με την υποστήριξη της Αγκυρας, η Τουρκία συνεχίζει να διατηρεί όλους τους στρατιωτικούς σχηματισμούς στη βόρεια Συρία.
Από ανατροπής Ασαντ το Ισραήλ δεν δέχθηκε καμία μετακίνηση των τουρκικών δυνάμεων νοτιότερα από τις θέσεις που αναφέρθηκαν, καθώς θεωρεί ότι αποτελούν απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ. Το τελευταίο όμως διάστημα και ειδικότερα έπειτα από τις θετικές δημόσιες δηλώσεις για τον Ερντογάν από πλευράς Ντ. Τραμπ παρατηρείται μία σειρά από κινήσεις της Αγκυρας οι οποίες προβληματίζουν και ταυτόχρονα προκαλούν το Ισραήλ.
Η Αγκυρα φαίνεται ότι εκμεταλλεύεται και τη συγκυρία της εμπλοκής του Ισραήλ στον Λίβανο, με το μέτωπο του Ιράν να παραμένει ακόμη ενεργό. Επίσης καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της Αγκυρας για κινήσεις και ενέργειες οι οποίες δοκιμάζουν τα όρια του Τελ Αβίβ φαίνεται ότι έχει παίξει και η απαίτηση Τραμπ για περιορισμό της στρατιωτικής δράσης των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων στη συριακή επικράτεια. Ειδικότερα:
Τούρκοι μηχανικοί και τουρκικές εταιρίες έχουν αναλάβει την ανασυγκρότηση στρατηγικών και στρατιωτικών υποδομών της Συρίας σε περιοχές πολύ κοντά στη Δαμασκό αλλά και νοτιότερα. Το Συγκρότημα Μηχανικού της 2ης Τουρκικής Στρατιάς κατασκεύασε πλωτή γέφυρα τουρκικής κατασκευής, τύπου Samur, μήκους 300 μέτρων για γεφύρωση του Ευφράτη στο Ντέιρ αλ-Ζορ της Συρίας, δηλαδή πολύ νοτιότερα από τις περιοχές της βόρειας Συρίας που κατέχει ο τουρκικός στρατός.
Η γεφύρωση παρουσιάστηκε από τουρκικής πλευράς ως έργο διευκόλυνσης των κατοίκων της περιοχής και όχι κατασκευή στρατιωτικού χαρακτήρα, προκειμένου να αποφευχθεί η στρατιωτική αντίδραση του Ισραήλ. Τούρκοι αναλυτές όμως χαρακτήρισαν το έργο στην επιχειρησιακή του διάσταση, καθώς αυτό έχει καθαρά στρατιωτικό χαρακτήρα, αφού διευκολύνει τις μετακινήσεις συριακών – τουρκικών δυνάμεων από Βορρά προς Νότο αλλά και από ανατολάς προς δυσμάς και αντίστροφα.
Επιπρόσθετα, στις 13 Ιουλίου ο διοικητής των τουρκικών ναυτικών δυνάμεων, ναύαρχος E. Τατλίογλου, και η συνοδεία του πραγματοποίησαν επίσκεψη στο λιμάνι της Λαττάκειας της Συρίας με τη φρεγάτα «TCG İstanbul» και άλλα πολεμικά πλοία. Τονίζεται ότι αυτή ήταν η πρώτη επίσκεψη τουρκικών ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή έπειτα από 15 χρόνια.
Επίδειξη δύναμης
Σημειώνεται ότι η Ρωσία συνεχίζει να διατηρεί αεροπορικά στοιχεία στη βάση της Χμέιμιμ στη Λαττάκεια αλλά και ναυτικά στοιχεία στη ναυτική βάση της στην Ταρτούς. Το θέμα αυτό παρουσιάστηκε από τουρκικής πλευράς ως επίδειξη δύναμης προς το Ισραήλ και συμβολική πράξη αμφισβήτησης της ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία. Τούρκοι αξιωματικοί έχουν εγκατασταθεί σε στρατόπεδα της Συρίας αναλαμβάνοντας την εκπαίδευση των στρατιωτικών μονάδων του συριακού στρατού.
Λίγες ημέρες πριν αποκαλύφθηκαν κινήσεις της κυβέρνησης της Δαμασκού με σκοπό την αλλοίωση του πληθυσμού και τη δημιουργία μιας «σουνιτικής ζώνης» στη δυτική – παραλιακή ζώνη, η οποία κατοικείται κυρίως από Αλαουίτες. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε μετακίνηση τζιχαντιστών από περιοχές όπως το Ντέιρ αλ-Ζορ και το Ιντλίμπ στα δυτικά της Δαμασκού και στην Ταρτούς με την υποστήριξη της MΙT (τουρκική Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών).
Πρόκειται για μια πολύ σημαντική κίνηση ελέγχου της στρατηγικής σημασίας παραλιακής ζώνης, η οποία κατοικείται κυρίως από τους Αλαουίτες οι οποίοι στήριζαν τον Ασαντ και βρίσκονται κάτω από συνεχή πίεση μαζί με τις άλλες μειονότητες από τις δυνάμεις της Δαμασκού.
Το Ισραήλ, από την πλευρά του, φαίνεται ότι «κρατάει την υπομονή του» για να αποφύγει στην παρούσα χρονική στιγμή ένα νέο μέτωπο με την Τουρκία στη Συρία. Φαίνεται ότι για το Ισραήλ την παρούσα χρονική περίοδο σημασία έχει η οικονομία δυνάμεων για την αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής αλλά και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Επίσης, το Τελ Αβίβ φαίνεται να λαμβάνει υπόψη του την απαίτηση του Αμερικανού προέδρου Ντ. Τραμπ για μειωμένη στρατιωτική δραστηριότητα του Ισραήλ στη Συρία. Το Τελ Αβίβ όμως έχει ξεκαθαρίσει στην αμερικανική πλευρά ότι σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να αποχωρήσει από τη νότια Συρία, καθώς το θέμα έχει σχέση με την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ.
Ισραηλινά ΜΜΕ δεν έκρυψαν την ανησυχία του Τελ Αβίβ για τις δυνατότητες και την παρουσία του τουρκικού πολεμικού ναυτικού στην ανατολική Μεσόγειο και μάλιστα σε μία περίοδο όπου η Τουρκία επιχειρεί την ενίσχυση της παρουσία της στη Συρία, προχωρά σε σύσφιξη των σχέσεων με την Αίγυπτο και στον αμυντικό τομέα και κυρίως έχει αναλάβει την πρωτοβουλία δημιουργίας ενός τόξου σουνιτικών χωρών, το οποίο θα έχει και αμυντικό βραχίονα, με σκοπό την περικύκλωση και αντιμετώπιση του Ισραήλ. Ολα τα παραπάνω αποκαλύπτουν μια αλαζονεία της Αγκυρας και ταυτόχρονα αύξηση της δυναμικής σύγκρουσης του Ισραήλ με την Τουρκία στη συριακή επικράτεια.
*Αντιστράτηγος ε.α., διδάκτωρ Παντείου
