H μνήμη μπορεί να υποχωρεί ενίοτε, αλλά διαθέτει ένα χαρακτηριστικό: Δεν διαγράφει τα γεγονότα. Τα γεγονότα είναι πάντοτε εκεί για να μας θυμίζουν την πραγματικότητα, ακόμα κι αν αυτή εξωραΐζεται αρκετά χρόνια μετά, όταν τα πάθη ηρεμούν και οι συσχετισμοί αλλάζουν.
Ο πρωθυπουργός εκφώνησε τον επικήδειο λόγο στην κηδεία του πρώην υπουργού και αντιπροέδρου της Νέας Δημοκρατίας Ιωάννη Βαρβιτσιώτη, αλλά ουδείς από τους παλαιούς ξεχνά πώς φέρθηκε η οικογένεια Μητσοτάκη σε αυτόν τον παραδοσιακό πολιτικό της συντηρητικής παράταξης, εκπρόσωπο πολιτικής οικογένειας της Μάνης, ο οποίος βρισκόταν αδιαλείπτως στα έδρανα της Βουλής από τη δεκαετία του ’60, ως βουλευτής της ΕΡΕ και μεταπολιτευτικά της Ν.Δ., εκλεγόμενος πρώτος στη λίαν απαιτητική Β΄ Περιφέρεια Αθηνών.
Ο «Μπάρμπι», όπως τον φωνάζαμε, αλλά και τον είχαμε καταχωρισμένο στα κινητά μας, παντρεμένος με τη συμπαθέστατη και αξιολάτρευτη Σόφη Λαναρά, ήταν ο παραδοσιακός εκπρόσωπος μίας πολιτικής τάξης των Αθηνών, η οποία είχε φίλους και φίλες σε κάθε τετράγωνο του Περιστερίου, του Αιγάλεω, της Γλυφάδας, της Φιλοθέης, της Εκάλης, της Καλλιθέας, σε κάθε γωνιά της αχανούς εκλογικής περιφέρειάς του, αλλά και ταυτόχρονα έφερε πάνω του κι έναν κοσμοπολιτισμό που τον έκανε άνετο συνομιλητή με κάθε διεθνή πολιτική προσωπικότητα κύρους.
Τυπικό χαρακτηριστικό αυτού του παραδοσιακού πολιτικού της Δεξιάς, επίσης, ήταν η λατρεία του για την αρχαία Ελλάδα, για την κληρονομιά της. Την αγαπούσε τόσο πολύ, που στο τέλος εξέδωσε ένα βιβλίο με τον τίτλο «Πολιτιστική φωτογραμμετρία», που εξελίχθηκε και σε τηλεοπτική εκπομπή με παρουσιαστή τον ίδιο στο κανάλι της Βουλής. Πριν φτάσει εκεί, μάλιστα, είχαμε κάνει και μαζί το 2005 μία ανάλογη εκπομπή στην ΕΡΤ, μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της Βραυρώνας, στο Ιερό της Αρτέμιδος.
Αυτός ο Βαρβιτσιώτης ήταν πιστός στους αρχηγούς της Νέας Δημοκρατίας, με πρώτο και καλύτερο τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Αλλά η περίπτωσή του -η μνήμη εδώ έρχεται- είναι περίπτωση προς μελέτη για το πώς αλλάζουν οι αρχηγοί στη Νέα Δημοκρατία και κυρίως πώς αλλάζουν οι αρχηγοί που διετέλεσαν και πρωθυπουργοί στη Νέα Δημοκρατία. Ο Βαρβιτσιώτης, ως υπουργός Παιδείας και υφυπουργός Εμπορίου του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ανδρώθηκε μέσα σ’ ένα περιβάλλον πολιτικής αυστηρότητας και αυτό το κληρονόμησε και στην καθημερινή του ζωή. Το είπαν και οι εγγονές του. Εβαζε διαρκώς κανόνες, όπου αλλού επιτύγχανε και αλλού όχι.
Ως υφυπουργό Εμπορίου ο Καραμανλής τον ξυπνούσε και τον έστελνε στη λαϊκή για να τσεκάρει τις τιμές. Ηταν ο πρόδρομος του Posokanei.gr, σε μια εποχή που η πολιτική όμως τσάκιζε την ακρίβεια. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επίσης τον έστελνε κάθε Πέμπτη στη Βουλή για να δει και να μάθει πόσοι βουλευτές από την επαρχία βρίσκονταν ακόμη στο Κοινοβούλιο και δεν είχαν αναχωρήσει (κοπανήσει) για τις περιφέρειές τους! Και από τις αναφορές Βαρβιτσιώτη κρίθηκαν πολλές πολιτικές καριέρες.
Το άστρο του
Επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το άστρο του είχε ανοδική πορεία. Υπήρξε υπουργός Αμυνας σε πολύ κρίσιμες περιόδους και με το μέταλλο που προίκισε η φύση τη φωνή του πέτυχε σε καιρούς πολεμικούς να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του ρόλου πλήρως. Ο Βαρβιτσιώτης πίστευε ότι μετά την παραίτηση Μητσοτάκη, το 1993, δικαιούται την αρχηγία. Δικαιούται τη στήριξη της οικογένειας Μητσοτάκη για την αρχηγία. Δεν την αντιπολιτεύτηκε όπως ο Μιλτιάδης Εβερτ.
Αν μελετήσει κανείς όμως την ιστορία της Νέας Δημοκρατίας, θα διαπιστώσει ότι, για λόγους που δεν είναι απαραίτητο να εξηγηθούν εδώ, πολλές φορές οι αρχηγοί και οι πρώην πρωθυπουργοί κάνουν συμφωνίες για την παράδοση της σκυτάλης στους εσωκομματικούς αντιπάλους τους ένεκα εγγυήσεων. Στους γόνους των οικογενειών των εσωκομματικών τους αντιπάλων, επίσης.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν στήριξε την εκλογή του Ευάγγελου Αβέρωφ στην αρχηγία, κι ας του χρωστούσε σε μεγάλο βαθμό την επιστροφή του. Δεν ανεμείχθη υπέρ ουδενός. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης επέτρεψε την εκλογή του Μιλτιάδη Εβερτ. Δεν στήριξε Βαρβιτσιώτη. Ο Αντώνης Σαμαράς επέτρεψε την εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Δεν στήριξε Μεϊμαράκη.
Και τώρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όταν θα έρθει η ώρα, ανάλογα με τις ανάγκες του και τις αγωνίες του, ουδείς γνωρίζει τι μπορεί να κάνει. Το γεγονός είναι όμως ένα και έχει σημασία γιατί άφησε το στίγμα του στο μέλλον: Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης δεν στήριξε την υποψηφιότητα Βαρβιτσιώτη για την αρχηγία το 1993.
Δεκαέξι χρόνια αργότερα ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης και ο Πέτρος Μολυβιάτης, ο οποίος παρέδωσε απρόθυμα το ΥΠΕΞ στην Ντόρα και στον Αχιλλέα Καραμανλή, επέμειναν και επέβαλαν να αλλάξει το καταστατικό της Νέας Δημοκρατίας, να γίνει η εκλογή από τη βάση του κόμματος το 2009 και άνοιξαν τον δρόμο για την άνοδο του Αντώνη Σαμαρά στην αρχηγία της Νέας Δημοκρατίας κόντρα στην υποψηφιότητα της οικογένειας Μητσοτάκη που εκπροσωπούσε τότε η κυρία Μπακογιάννη.
Αν ο Αντώνης Σαμαράς εξελέγη αρχηγός, αυτό το οφείλει βεβαίως στους 800.000 νεοδημοκράτες του 2009, που στήθηκαν στην ουρά και τον ψήφισαν, αλλά και στον Γιάννη Βαρβιτσιώτη, ο οποίος με την παλαιά φρουρά επέβαλε την αλλαγή του καταστατικού. Κι αν ο Αντώνης Σαμαράς έδωσε το «παρών» στην κηδεία του Ιωάννη Βαρβιτσιώτη σε καιρούς διχασμού της παράταξης, αυτό ήταν απόδοση οφειλόμενης τιμής στον ίδιο τον «Πρόεδρο».
Το ότι αποχώρησε από την τελετή δεν οφείλεται στην παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά στη δυσκολία του μετά την απώλεια της θυγατέρας του Λένας να παρίσταται σε εξόδιους ακολουθίες, το ίδιο ακριβώς είχε κάνει και στην κηδεία του φίλου του, Νίκου Ταγαρά, στην Κόρινθο.
Αναδρομική συγγνώμη
Το γεγονός ότι ο Κυριάκος, τον οποίο σε αντιστροφή της ιστορίας στήριξαν ο Μιλτιάδης και ο Θωμάς Βαρβιτσιώτης για την αρχηγία του κόμματος, εκφώνησε λόγο για τον Ιωάννη Βαρβιτσιώτη στην κηδεία του, μπορεί να εκληφθεί με όρους ιστορίας ως μια αναδρομική συγγνώμη για τη συμπεριφορά που είχε προς τον βετεράνο πολιτικό ο πατέρας του.
Αυτή είναι η αλήθεια και δυστυχώς δεν διαγράφεται. Γι’ αυτό άλλωστε, όπως θρυλείται, ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης δεν ήταν και τόσο κολακευτικός για τον Κυριάκο όταν συνομιλούσε με την παρέα του στην Παλαιά Αγορά της Φιλοθέης, μαζί με τον φίλο του Κώστα Σαραντόπουλο και άλλους.
Εν τίνι μέτρω την ίδια συμπεριφορά με τον Κωνσταντίνο επιφύλαξε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, οδηγώντας τον στην έξοδο από την κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός συγχωρεί τα πάντα στους πασόκους κολλητούς υπουργούς του, αλλά όχι σε πολιτικούς, ανεξαρτήτως των σωστών τους και των λαθών τους, που προέρχονται από τη μήτρα της παράταξης. Αυτή είναι ιστορική αλήθεια και ό,τι συνέβη στη Μητρόπολη Αθηνών δεν ήταν απλώς μια κηδεία.
Ηταν ακόμα μία ψηφίδα στην ιστορία της παραπαίουσας εσχάτως συντηρητικής παράταξης. Εννοείται ότι αυτό το μέταλλο για το οποίο μίλησε ο πρωθυπουργός για τον εκλιπόντα, που συμπύκνωνε τη στιβαρότητα της δεξιάς παράταξης, είναι, πλην ολίγων εξαιρέσεων, είδος εν ανεπαρκεία σήμερα στην πολιτική μας ζωή. Να ζήσουμε να τον θυμόμαστε.
