Λίγους μήνες πριν από τις εκλογές οι κρατικές δαπάνες έχουν ανεβάσει ταχύτητα, με τις πληρωμές να αυξάνονται πολύ περισσότερο από τα έσοδα και να περιορίζουν σημαντικά το πρωτογενές πλεόνασμα που καταγράφει σε ταμειακή βάση η Τράπεζα της Ελλάδος.
Στην πράξη, όμως, δεν πρόκειται ούτε για αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις ή παροχές και επιδόματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, τα έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026 διαμορφώθηκαν στα 49,207 δισ. ευρώ, από 46,697 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 2,5 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, όμως, οι δαπάνες έφτασαν τα 47,313 δισ. ευρώ, από 42,189 δισ. ευρώ πέρυσι, καταγράφοντας άνοδο κατά 5,124 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο.
Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν δίνει στη συγκεκριμένη ανακοίνωση αναλυτική κατανομή που να εξηγεί από ποιες επιμέρους κατηγορίες προέρχεται ολόκληρη αυτή η αύξηση. Ωστόσο, ένα μέρος της μεταβολής μπορεί να εντοπιστεί στο αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Οι πληρωμές για τόκους έφτασαν περίπου τα 6,7 δισ. ευρώ, έναντι 6,1 δισ. ευρώ το αντίστοιχο περσινό διάστημα, επιβαρύνοντας τον λογαριασμό κατά περίπου 600 εκατ. ευρώ επιπλέον.
Το Ταμείο Ανάκαμψης
Μεγάλο μέρος της αύξησης των δαπανών οφείλεται στις πληρωμές του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα χρήματα μπορεί να έρχονται από την Κομισιόν, ωστόσο το σκέλος των επιχορηγήσεων περνά ως δαπάνη του Κρατικού Προϋπολογισμού.
Η επιτάχυνση των πληρωμών αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 2026 αποτελεί την τελευταία χρονιά υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να ολοκληρώσει έργα και να απορροφήσει τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά περιθώρια, βγάζοντας ακόμα και τους σκελετούς από τις ντουλάπες, δηλαδή τις πληρωμές που είχαν κολλήσει για χρόνια.
Αλλωστε, δεν θα απορούσε κανείς αν η κυβέρνηση άρχιζε να μοιράζει χρήματα προεκλογικά, τα οποία -στους δικούς της ανθρώπους- θα εκτιμηθούν δεόντως λίγο πριν στηθούν οι κάλπες.
Σε κάθε περίπτωση, μια πληρέστερη εικόνα για την πορεία των πληρωμών προκύπτει από τα στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα οποία πάντως καταρτίζονται με διαφορετική περίμετρο από εκείνα της ΤτΕ. Εκεί οι συνολικές δαπάνες εμφανίζονται στα 51,825 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 5,331 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το οκτάμηνο του 2025.
Ιδιαίτερα μεγάλη είναι η αύξηση στο επενδυτικό σκέλος. Οι επενδυτικές δαπάνες ανήλθαν στα 9,038 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,998 δισ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι και κατά 1,399 δισ. ευρώ έναντι του φετινού στόχου. Το ΥΠΕΘΟ συνδέει την υπέρβαση έναντι του προγραμματισμού κυρίως με την επιτάχυνση των πληρωμών για έργα του Ταμείου Ανάκαμψης.
