Επιστρέφει ο εφιάλτης της ακρίβειας για τα ελληνικά νοικοκυριά, με τις τιμές σε καύσιμα και ηλεκτρικό ρεύμα να κινούνται ξανά σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, υπό την πίεση που προκαλεί στις διεθνείς αγορές ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Η τιμή του πετρελαίου brent έχει εκτοξευτεί ξανά λίγο κάτω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, η κυβέρνηση φαίνεται πως ακόμα μία φορά ανοίγει περισσότερο την κάνουλα των προσδοκιών παρά εκείνη των μέτρων, καθώς μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία άμεση και ουσιαστική παρέμβαση για την ανακούφιση των καταναλωτών.
Παρά τις έκτακτες συσκέψεις στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον πρωθυπουργό και με τη συμμετοχή σύσσωμου του οικονομικού επιτελείου, οι περισσότερες κυβερνητικές παρεμβάσεις παραπέμπονται για τις επόμενες εβδομάδες, την ώρα που οι ανατιμήσεις έχουν ήδη αρχίσει να επιβαρύνουν τα νοικοκυριά. Είναι χαρακτηριστικό ότι τη μία ημέρα η κυβέρνηση επικαλείται την ευημερία της οικονομίας και τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και την επομένη προτάσσει τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια, προκειμένου να εξηγήσει γιατί δεν υπάρχει χώρος για ουσιαστικότερες παρεμβάσεις απέναντι στο νέο κύμα ακρίβειας.
Τα τρία μέτωπα
Η νέα ενεργειακή κρίση απειλεί να χτυπήσει τα νοικοκυριά ταυτόχρονα στην αντλία, στον λογαριασμό του ρεύματος και στη θέρμανση, όμως μέχρι στιγμής η κυβερνητική απάντηση περιορίζεται κυρίως σε σχεδιασμούς, με τους πολίτες να αισθάνονται ξανά κορόιδα μπροστά στο νέο κύμα ακρίβειας.
Το πρώτο και άμεσο μέτωπο είναι τα καύσιμα. Για το diesel εξετάζεται μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες η παράταση των υφιστάμενων επιδοτήσεων σε συνεργασία με τα διυλιστήρια, με στόχο να μπει φρένο στην άνοδο της τιμής στην αντλία. Ωστόσο, με την τιμή της αμόλυβδης να υπερβαίνει και αυτή τα 2,20 ευρώ το λίτρο, δεν σχεδιάζεται απολύτως καμία παρέμβαση, καθώς η κυβέρνηση επικαλείται έναν περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο ύψους 200 εκατ. ευρώ έως το τέλος του 2026. Οι οδηγοί, δηλαδή, θα κληθούν και πάλι να πληρώσουν μόνοι τους το αυξημένο κόστος.
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι η ηλεκτρική ενέργεια, με τις χονδρεμπορικές τιμές να είναι πάνω από 20% υψηλότερες σε σχέση με τον Αύγουστο. Στο τραπέζι βρίσκεται η επαναφορά της έκτακτης φορολόγησης των υπερκερδών των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε τα έσοδα να χρησιμοποιηθούν για την επιδότηση της κιλοβατώρας. Μέχρι τότε, όμως, οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ακόμα μία περίοδο αβεβαιότητας, περιμένοντας πρώτα να φτάσουν οι αυξήσεις στους λογαριασμούς και στη συνέχεια να αποφασιστεί εάν και σε ποιο ύψος θα υπάρξει κρατική στήριξη.
Ακόμα μεγαλύτερη είναι η πίεση στη θέρμανση, καθώς αφορά περισσότερα από 1,8 εκατομμύρια νοικοκυριά. Αν άρχιζε σήμερα η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, η τιμή του θα αγγίζει ακόμα και τα 1,9 ευρώ το λίτρο στις αστικές περιοχές και για παραγγελίες 1.000 λίτρων. Η κυβέρνηση έχει αφήσει να εννοηθεί πως θα υπάρξουν παρεμβάσεις στο επίδομα θέρμανσης σε επίπεδο δικαιούχων αλλά και στο ποσό.
Ωστόσο, η όποια παρέμβαση θα απέχει έτη φωτός από την περσινή τιμή του 1,10 ευρώ το λίτρο! Ολα αυτά την ώρα που το οικονομικό επιτελείο κερδίζει τεράστια ποσά σε είσπραξη φόρων, «φουσκώνοντας» τα κρατικά ταμεία από φορολογικά έσοδα κυρίως ΦΠΑ και Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ), η προσωρινή μείωση των οποίων δεν βρίσκεται καν στο ραντάρ των κυβερνητικών παρεμβάσεων.
Ευρώπη
Με το νέο κύμα ακρίβειας να χτυπά ήδη τα ελληνικά νοικοκυριά, η κυβέρνηση «ποντάρει» ξανά σε κάποια ευρωπαϊκή παρέμβαση, παρά το γεγονός πως οι Βρυξέλλες λαμβάνουν αποφάσεις με ρυθμούς «χελώνας» και πάντα κατόπιν εορτής. Η ευρωπαϊκή «ομπρέλα» που αναζητείται θα συζητηθεί στα μέσα Οκτωβρίου, μέσω της ρήτρας διαφυγής για πρόσθετους πόρους. Ολα αυτά την ώρα που τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια έχουν ήδη ενημερωθεί από τον ενεργειακό κολοσσό της Saudi Aramco πως οι προγραμματισμένες παραδόσεις αργού πετρελαίου (μετά τη διακοπή λειτουργίας του αγωγού East West) θα γίνουν, αντί στο τέλος Σεπτεμβρίου, μετά τον ερχόμενο Νοέμβριο.
