Η παλαιότερη απάτη στον κόσμο είναι η υπόσχεση του εύκολου πλουτισμού. Από τα μυθικά χρυσωρυχεία της αρχαιότητας, στο σκάνδαλο με τις τουλίπες στην Ολλανδία τον 17ο αιώνα, έως τις περιβόητες χρηματιστηριακές φούσκες του 20ού αιώνα, το ίδιο δελεαστικό δόλωμα επιστρέφει με διαφορετικό περιτύλιγμα. Σήμερα αφορά τον λαμπερό μανδύα των κρυπτονομισμάτων και μιλά τη γλώσσα της «σίγουρης επένδυσης».
Η Ασφάλεια Κατερίνης εξάρθρωσε εγκληματική οργάνωση που, σύμφωνα με την έρευνα, επί τουλάχιστον έναν χρόνο εξαπατούσε πολίτες με δήθεν τοποθετήσεις σε κρυπτονομίσματα. Συνελήφθησαν 17 άτομα, μεταξύ των οποίων εννέα στρατιωτικοί και δύο υπαξιωματικοί που φέρεται ότι είχαν ηγετικό ρόλο. Το κύκλωμα είχε απλώσει τα πλοκάμια του σε Κατερίνη, Θεσσαλονίκη, Λάρισα και Πάτρα.
Οι δράστες υπόσχονταν εντυπωσιακές αποδόσεις μέσω πλατφόρμας που οι ίδιοι έλεγχαν! Για κάθε νέο «επενδυτή» που έφερνε κάποιος -σχήμα πυραμίδας Πόντσι- υπήρχε και το ανάλογο μπόνους. Μόνο που το αρχικό κεφάλαιο δεν επέστρεφε ποτέ στους επενδυτές. Το παράνομο όφελος υπολογίζεται, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, σε περίπου 8 εκατομμύρια δολάρια, ενώ οι παθόντες φέρεται να αγγίζουν τους 10.000. Κατασχέθηκαν χρήματα, ηλεκτρονικές συσκευές και έγγραφα.
Η υπόθεση έχει όμως και μια ιδιαίτερα βαριά ηθική διάσταση. Ανθρωποι που φορούν τη στολή των Ενόπλων Δυνάμεων -εφόσον οι κατηγορίες αποδειχθούν- φέρεται ότι συμμετείχαν σε ένα οργανωμένο κύκλωμα που απομυζούσε ανυποψίαστους συμπολίτες τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι η στολή συνοδεύεται από αυξημένη ευθύνη και απαιτεί ακεραιότητα, πειθαρχία και τιμή.
Τα κρυπτονομίσματα παρουσιάζονται συχνά ως το μέλλον του χρήματος. Για τον ανυποψίαστο πολίτη, όμως, η αγορά τους μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επισφαλής και να προκαλέσει ανυπολόγιστες καταστροφικές συνέπειες στη ζωή του επενδυτή. Η έντονη μεταβλητότητα, η περιορισμένη προστασία και η ευκολία με την οποία δημιουργούνται ψηφιακές «επενδυτικές» πλατφόρμες προσφέρουν γόνιμο έδαφος στους επιτηδείους.
Δεν χρειάζονται πλέον, όπως στο παρελθόν, σκοτεινά γραφεία και βαλίτσες με μετρητά. Αρκούν μια καλοστημένη ιστοσελίδα, μερικά εντυπωσιακά γραφήματα και η δελεαστική υπόσχεση ότι «τα χρήματα θα διπλασιαστούν». Το τέχνασμα είναι παλιό όσο και η ανθρωπότητα: η παραπλανητική υπόσχεση για ταχύτατο πλουτισμό χωρίς «κανένα ρίσκο». Η τεχνολογία απλώς τού έδωσε καινούργιο πρόσωπο και απεριόριστη εμβέλεια.
Το κράτος οφείλει να αντιδράσει αποφασιστικά: αυστηρός έλεγχος των πλατφορμών, εποπτεία της διαφήμισης και πραγματικά αποτρεπτικές ποινές για οργανωμένες απάτες. Η πατρίδα δεν χρειάζεται πυραμίδες, εύκολες υποσχέσεις και ψεύτικες ελπίδες, αλλά χτίζεται με εργασία, νομιμότητα, αξιοπρέπεια και ουσιαστική προστασία των συμπολιτών μας που δεν μπορούν να αμυνθούν μόνοι τους.
*Διδάκτωρ Πληροφορικής
