Διατηρώ ανέκαθεν την πεποίθηση ότι το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για ό,τι συμβαίνει ή δεν συμβαίνει στην πατρίδα μας το φέρει η ηγέτιδα οικονομική τάξη. Τα γκεσέμια οδηγούν τα κοπάδια και από το κεφάλι βρομάνε τα ψάρια. Στις περιόδους της Ιστορίας μας που στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, εμφορούμενη από πατριωτισμό και κοινωνική ευαισθησία, δίχως αυτό να στερεί τον δυναμισμό και την επιχειρηματική ευελιξία της, τα αποτελέσματα υπήρξαν λαμπρά για τον τόπο. Από την άποψη αυτή, το δελτίο του ΣΕΒ της περασμένης εβδομάδας αποτέλεσε μια ευχάριστη έκπληξη. Εξέπεμψε «SOS» για μερικά από τα πιο κεφαλαιώδη ζητήματα που θα έπρεπε να μας απασχολούν, όπως η γήρανση του πληθυσμού μας, με ό,τι αυτή συνεπάγεται αναπόφευκτα για το ασφαλιστικό σύστημα.
Το 2050 οι Ελληνες θα είμαστε περίπου 9.000.000, με έναν στους τρεις να είναι 65 ετών και άνω, εκ των οποίων οι 300.000 θα είναι άνω των 90 ετών. Τότε θα αντιστοιχεί ένας εργαζόμενος σε κάθε έναν συνταξιούχο. Με βάση τα δεδομένα, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης θα δεχτεί ισχυρές πιέσεις τις επόμενες δεκαετίες και ο ΣΕΒ επισημαίνει την ανάγκη να υπάρξει μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών και των νέων στην αγορά εργασίας, και να εφαρμοστούν πολιτικές για επιλεκτική μεταναστευτική πολιτική, καθώς και για ενεργό γήρανση.
Σε διαφορετική περίπτωση, «οι εργαζόμενοι θα αντιμετωπίσουν ένα δυσοίωνο μέλλον, καθώς δεν υπάρχει συνταξιοδοτική αποταμίευση και όσοι εργάζονται πρέπει να συντηρούν όχι μόνο τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους, αλλά, μέσω των φόρων που πληρώνουν, και τους ηλικιωμένους».
Αλλά και οι επισημάνσεις του δελτίου για το πόσοι και ποιοι εργάζονται στη χώρα μας είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΕΒ, τα άτομα που δεν εργάζονται (μητέρες, παιδιά, τρίτη ηλικία, άνεργοι) είναι διπλάσια από αυτά που εργάζονται. Από τα 10.800.000 του ελληνικού πληθυσμού, οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο είναι 806.000, οι μισθωτοί στον ιδιωτικό τομέα 1.600.000, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγρότες κ.λπ. 1.300.000 και οι συνταξιούχοι 2.600.000, δίχως να υπολογίσουμε τις 150.000 εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης.
Κάθε εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα, με τα εισοδήματα και τους φόρους που πληρώνει, συντηρεί 2,8 άτομα του πληθυσμού, που είτε δεν εργάζονται είτε απασχολούνται στο Δημόσιο.
Επίσης, μόνο το 43% των γυναικών και το 14% των νέων 15-24 ετών εργάζονται, έναντι των 61% και 33% αντιστοίχως στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Πιο σημαντικές, όμως, από τις επισημάνσεις που προαναφέρθηκαν είναι οι δράσεις οι οποίες προτείνονται για να αναστραφεί η πορεία προς την καταστροφή, η οποία προφανώς δεν θα είναι μόνο οικονομική.
Σύμφωνα με τον ΣΕΒ, η χώρα πρέπει να αναπτύξει μια ολοκληρωμένη και στοχευμένη στρατηγική σε τρεις άξονες για:
(α) τον επαναπατρισμό Ελλήνων της διασποράς (αναστροφή brain drain) και την υποδοχή μεταναστών με εξειδικευμένες δεξιότητες,
(β) τη στήριξη της ελληνικής οικογένειας και την αύξηση του ρυθμού γεννήσεων και
(γ) την ενεργό γήρανση, ώστε να πάψει το συνταξιοδοτικό σύστημα να τιμωρεί συνταξιούχους που δουλεύουν, περικόπτοντας τη σύνταξή τους και ενθαρρύνοντας έτσι την παράνομη εργασία.
Επιβάλλεται, επίσης, όπως αναφέρει, να αλλάξει η λανθασμένη πρακτική της υπερφορολόγησης των πάντων, που οδηγεί την οικονομική δραστηριότητα στη «μαύρη» οικονομία, στη φοροδιαφυγή, στο λαθρεμπόριο κ.λπ. «Θα πρέπει να γίνει εθνικός στόχος, μέσα από ένα πλέγμα πολιτικών πρωτοβουλιών, ο πληθυσμός να αυξηθεί σημαντικά έως το 2030, ώστε να αναστραφεί υπέρ των νέων η κατανομή του πληθυσμού. Και ο ρόλος των επενδύσεων στη δημιουργία νέου πλούτου για τη στήριξη αυτών των εθνικά αναγκαίων πολιτικών είναι καταλυτικός».
Καταλυτικός θα είναι και ο δικός τους ρόλος στην υλοποίηση όσων προτείνουν, παρά τις μεγάλες δυσκολίες τόσο της συγκυρίας όσο και των κυβερνητικών χειρισμών στην οικονομία. Εκαναν πάντως μια αρχή, έστω και με… το δελτίο!
Γιώργος Στράτος
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
