Τρεις φορές επιχείρησε μεταπολιτευτικά ο φιλελεύθερος χώρος να σκεφθείΑπό τον
Μανώλη Κοττάκη
Παρακολουθώ χρόνια με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα συνέδρια της Ν.Δ. γιατί είχα πάντα την αίσθηση ότι ο φιλελεύθερος χώρος σπανίως έδινε την πρέπουσα σημασία στις ιδέες. Εμοιαζε να αποδέχεται παθητικά τη γνωστή θεωρία «η Δεξιά κυβερνά, η Αριστερά σκέπτεται». Τι γίνεται, όμως, όταν κυβερνά η Αριστερά; Μήπως πρέπει να αρχίσει να σκέπτεται η Δεξιά; Τρεις φορές επιχείρησε μεταπολιτευτικά ο χώρος να σκεφθεί. Η πρώτη, το 1986, στο δεύτερο συνέδριο. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με τη «Διακήρυξη Ελευθερίας» προσπάθησε να μεταγγίσει στη Ν.Δ. περισσότερο φιλελευθερισμό από όσο άντεχε ένα λαϊκό κόμμα.
Τα αποτελέσματα τα είδαμε στη διακυβέρνηση. Η φιλελεύθερη Ν.Δ. «έπεσε» λόγω της ιδιωτικοποίησης του ΟΤΕ. Δεν ήταν ώριμες οι συνθήκες. Η δεύτερη απόπειρα έγινε στο μετεκλογικό συνέδριο του 2004. Ο Κώστας Καραμανλής οριοθέτησε τη Ν.Δ. ως κόμμα του «Κοινωνικού Κέντρου». Τα αποτελέσματα τα είδαμε στις εκλογές του 2007. Κρίσιμη μάζα ψηφοφόρων αντέδρασε για το βιβλίο Ιστορίας και συρρίκνωσε την αυτοδυναμία της Ν.Δ. Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή τα προσυνέδρια στον δρόμο για το 11ο συνέδριο, είναι η τρίτη απόπειρα της Ν.Δ. να σκεφθεί. Πιστώνω στον πρόεδρο της Ν.Δ. ότι εμφανίστηκε σε κάθε ομιλία του πλήρως προετοιμασμένος, ενημερωμένος, διαβασμένος μέχρι λεπτομέρειας. Από τα «ντοκουμέντα» των προσυνεδρίων διέκρινα τρεις βασικές θεματικές: την αντίληψη διακυβέρνησης της Ν.Δ., την πολιτική συμμαχιών, την ανανέωση.
Ως προς το πρώτο, αντιλαμβάνομαι ότι ο Μητσοτάκης επιφυλάσσει επιτελικό ρόλο στο κράτος, αλλά προτίθεται να εκχωρήσει βασικές αρμοδιότητές του σε ιδιώτες και Αυτοδιοίκηση. Στην Αυτοδιοίκηση, την ευθύνη λειτουργίας των δημόσιων σχολείων και των Κέντρων Υγείας. Σε ιδιώτες, αρμοδιότητες ακόμη και του σκληρού πυρήνα του κράτους: τη μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων, την ασφάλιση των πολιτών (τάσσεται υπέρ της συμπληρωματικής ιδιωτικής ασφάλισης), τη λειτουργία νοσοκομείων (συμπράξεις ΕΣΥ – ιδιωτικών θεραπευτηρίων) κ.ά. Μιλάμε για το ελάχιστο κράτος. Ως προς τις συμμαχίες, φαίνεται ξεκάθαρα ότι θέλει να συμπορευτεί με το ΠΑΣΟΚ.
Ως προς την ανανέωση, θέλει να ξεκαθαρίσει τις λίστες από το παλαιό προσωπικό. Το ερώτημα είναι και πάλι πόσο ώριμες είναι οι συνθήκες. Για το πρώτο σκέλος του προγράμματος σε γενικές γραμμές νομίζω ναι.
Για το δεύτερο -συμμαχίες- θα θυμίσω ότι ιστορικά το Κέντρο προσέγγιζε τη Δεξιά όταν ήταν στα κάτω του και μόλις συνερχόταν την «πουλούσε». Και ως προς το τρίτο, φυσικά και χρειάζεται μεγάλη ανανέωση. Αλλά στον δρόμο για την αυτοδυναμία χρειάζεται και η τελευταία ψήφος βουλευτών – πρώην βουλευτών με παρουσία στις τοπικές κοινωνίες. Αυτά και καλή επιτυχία!
Μανώλης Κοττάκης
