Η Γερμανία προσδοκά από την κυβέρνηση ταχεία απάντηση, αδιαφορώντας τόσο για τη νομική βαρύτητά τους όσο και για το πολιτικό κόστος που θα προκαλούσε στον Μητσοτάκη η ικανοποίησή τους
Ακραία αιτήματα –με την προσδοκία ταχείας απάντησης και υλοποίησης– διατυπώνει η Γερμανία προς την ελληνική κυβέρνηση, αδιαφορώντας τόσο για τη νομική βαρύτητά τους όσο και για το πολιτικό κόστος που θα προκαλούσε στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη η ικανοποίησή τους εν μέσω της άτυπης προεκλογικής περιόδου.
Το πιο πιεστικό αίτημα αφορά την κύρωση, από τη Βουλή των Ελλήνων, ειδικού νόμου για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της αμυντικής βιομηχανίας KNDS Deutschland με το κλείσιμο όλων των εκκρεμών υποθέσεων πριν από τα τέλη του καλοκαιριού. Μία από τις σημαντικότερες υποθέσεις είναι η ζημία άνω των 180 εκατ. ευρώ που εκτιμάται ότι υπέστη το Δημόσιο από την πλημμελή υλοποίηση σύμβασης (του Ιουλίου 2001, επί πρωθυπουργίας Κ. Σημίτη) για την προμήθεια αυτοκινούμενων πυροβόλων τύπου PzH 2000 (155 χιλιοστών), βλημάτων μεγάλου βεληνεκούς και λογισμικού για επιμέρους συστήματα.
Το υπουργείο Εθνικής Αμυνας έχει κηρύξει έκπτωτη την εταιρία KMW (αρχικός προμηθευτής που αργότερα συγχωνεύτηκε με την KNDS) ήδη από το 2024. Κύριο συμπέρασμα των συνεχιζόμενων κυβερνητικών επαφών με τους εντεταλμένους εκπροσώπους της KNDS Deutschland (διευθύνων σύμβουλος Φλόριαν Χόενβαρτερ, αντιπρόεδρος Χόλγκερ Λεντζ, ανώτατος οικονομικός διευθυντής Μάρκους Χελμ και ο σύμβουλος στην Ελλάδα Γιώργος Πατεράκης) είναι η βιασύνη για την αποτροπή δυσμενών εξελίξεων κατά την έναρξη του νέου δικαστικού έτους.
Συγκεκριμένα, στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών θα κρίνει την αίτηση ανακοπής της γερμανικής εταιρίας κατά απόφασης της Τραπέζης της Ελλάδος που μπλόκαρε την κατάσχεση ποσού άνω των 23,5 εκατ. ευρώ από λογαριασμούς του Δημοσίου. Πρόκειται για τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης αλλοδαπής διαιτητικής απόφασης ως προς τη μη πληρωμή τόκων από τιμολόγια της προμήθειας αρμάτων μάχης Leopard 2HEL βάσει σύμβασης του Μαρτίου 2003. Μία ημέρα αργότερα, στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, συζητείται στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών η προσφυγή ακύρωσης κατά της προαναφερθείσας απόφασης που κήρυσσε την KMW/KNDS έκπτωτη για τα PzH 2000.
Ωστόσο, ακόμα σημαντικότερες, για την KNDS, είναι οι εξελίξεις στα ανώτατα δικαστήρια της χώρας. Η γερμανική πλευρά αξιώνει την παραίτηση του Ελληνικού Δημοσίου από αίτηση αναίρεσης στον Αρειο Πάγο, με δικάσιμο στις 12 Απριλίου 2027, κατά της ετυμηγορίας του Εφετείου για την ημεδαπή εκτέλεση της διαιτητικής απόφασης για τα Leopard 2HEL. Επιπλέον, εκκρεμεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας αίτηση ακύρωσης της KNDS κατά της είσπραξης, από την ελληνική πλευρά, ποσού άνω των 9 εκατ. ευρώ, επί πρόσθετων ποινικών ρητρών και κατάπτωσης εγγυητικής επιστολής για τη σύμβαση αντισταθμιστικών ωφελειών των PzH 2000.
Οπως είναι αυτονόητο, αφενός η παραίτηση του Ελληνικού Δημοσίου από λογικές απαιτήσεις και αφετέρου η συναίνεσή του στις αξιώσεις της γερμανικής εταιρίας αγγίζουν τη σφαίρα του -νομικά και πολιτικά- αδιανόητου. Γι’ αυτόν τον λόγο, το Μέγαρο Μαξίμου και η KNDS Deutschland συζητούν, ως μοναδική διέξοδο, την κύρωση της -υπό διαπραγμάτευση- πιθανής «Συμφωνίας Διευθέτησης» από τη Βουλή. Η πρακτική της κοινοβουλευτικής κύρωσης είχε υιοθετηθεί και τον Σεπτέμβριο του 2010, αλλά ο τότε λεγόμενος «νόμος Βενιζέλου» αφορούσε πολύ διαφορετικούς στόχους.
Κύρια επιδίωξη ήταν η ταυτόχρονη διάσωση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και των θέσεων εργασίας τους, η ολοκλήρωση των προγραμμάτων προμήθειας και εκσυγχρονισμού υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού και η διασφάλιση κρατικών πληρωμών σε μη υλοποιηθείσες συμβάσεις. Αν και ο κ. Βενιζέλος είχε τότε επικριθεί, ο κυρωθείς νόμος διασφάλισε τα συμφέροντα του Δημοσίου και ενίσχυσε τις Ενοπλες Δυνάμεις κατόπιν και των πρόσθετων ρυθμίσεων της περιόδου 2013-14 από τον τότε ειδικό γραμματέα (νυν γενικό γραμματέα) του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, Αντώνη Οικονόμου, και το νομικό σύμβουλο Βάιο Καραγιάννη.
Πιο πρόσφατα, τον Οκτώβριο του 2025, κυρώθηκαν από τη Βουλή οι συμβάσεις με τη γαλλική Naval Group (προμήθεια τέταρτης φρεγάτας FDI και τροποποίηση – συμπλήρωση εκκρεμοτήτων των προηγούμενων τριών φρεγατών του ίδιου τύπου), χωρίς να συνδέονται με δικαστικές διαμάχες. Επομένως, οι κυρώσεις από τη Βουλή, των νόμων του 2010 και του 2025 για πολύ διαφορετικές υποθέσεις, δεν μπορούν να αποτελέσουν επαρκές προηγούμενο για την κάλυψη ενός εξωδικαστικού συμβιβασμού με την KNDS.
Πάντως, ο πρωθυπουργός δεν έχει απορρίψει, ως τώρα, το ενδεχόμενο της κύρωσης, ενώ η υπόθεση αφορά πλέον ευθέως και το ίδιο το γερμανικό Δημόσιο μετά τη δημόσια επιβεβαίωση της βούλησής του να εξαγοράσει το 40% της KNDS. Επίσης, ο εξωδικαστικός συμβιβασμός με το Ελληνικό Δημόσιο έχει σημασία και για την επικείμενη εισαγωγή της εταιρίας στα χρηματιστήρια του Παρισιού και της Φρανκφούρτης.
Η KNDS διαθέτει το τεράστιο πλεονέκτημα ανεκτέλεστων ευρωπαϊκών συμβάσεων άνω των 33 δισ. ευρώ (!), αλλά είναι πάντα χρήσιμη η επίκληση μελλοντικών κερδών από την -όπως αξιώνει- απευθείας ανάθεση νέων συμβολαίων από την Ελλάδα (ως «πακέτο» με το συμβιβασμό) και από τη γενικότερη δραστηριοποίησή της στην ελληνική αγορά. Οσο αν ακούγεται περίεργο, ορισμένα στελέχη της KNDS θεωρούν τις ελληνικές διαδικασίες αμυντικών συμβολαίων ταχύτερες των αντίστοιχων γερμανικών και, προφανώς, μεγαλύτερα τα περιθώρια κέρδους.
Επιστροφή
Παράλληλα, το θέμα των πυροβόλων PzH 2000 συνδέεται και με τις επαφές Αθήνας – Βερολίνου για την ενίσχυση της άμυνας της Ουκρανίας. Με πρωτοβουλία του υφυπουργού Αμυνας (αρμόδιου για θέματα εξοπλισμών και καινοτομίας), πρέσβη Γενς Πλέτνερ, η γερμανική κυβέρνηση έχει εγγράφως προτείνει στον Ελληνα πρωθυπουργό την επιστροφή των επίμαχων PzH 2000 και πολύ μεγάλων ποσοτήτων βλημάτων 155mm στην KNDS, ώστε κατόπιν να αποσταλούν -με ευθύνη του Βερολίνου- στο Κίεβο.
Η γερμανική πρόταση περιλαμβάνει την καταβολή ενός χρηματικού ποσού στην ελληνική πλευρά και την απευθείας ανάθεση νέας παραγγελίας προς αντικατάσταση του διατεθέντος υλικού. Ασφαλώς, η ιδέα του κ. Πλέτνερ (πρεσβευτής στην Αθήνα το 2017-2019, με αρχικά καλές σχέσεις με τον κ. Μητσοτάκη, που αργότερα ψυχράνθηκαν) δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, καθώς το ΓΕΕΘΑ και το ΓΕΣ κρίνουν τα PzH 2000 ως επιχειρησιακά απαραίτητα.
Επιπλέον, η Ελλάδα τείνει να εξαντλήσει τα –οικονομικά και αμυντικά– όριά της ως προς την ενίσχυση της Ουκρανίας, αφού μόνον το 2026 θα πρέπει να καταβάλει άνω των 600 εκατ. ευρώ (βάσει περσινών αποφάσεων του ΝΑΤΟ που τώρα βρίσκονται σε πορεία υλοποίησης) και το μερίδιο συνεισφοράς της στο δάνειο 90 δισ. ευρώ της Ε.Ε. για τη διετία 2026-2027.
* Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη.
