Η «Ελληνική Νομαρχία», η «Χάρτα» του Ρήγα και άλλες σπάνιες εκδόσεις είναι πρώτη φορά διαθέσιμες στο ευρύ κοινό!
Από τη
Γιώτα Βαζούρα
Ε ίναι γεμάτη με «θησαυρούς». Μοναδικές εκδόσεις, «διαμάντια» των επιστημών, της θρησκείας, του ουμανισμού αλλά και του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, σπάνια βιβλία, που πλέον μπορεί να γνωρίσει καλύτερα και το ευρύ κοινό, χάρη σε μια σειρά από εκπαιδευτικές δράσεις, ημερίδες αλλά και διαλέξεις.
Η Ωνάσειος Βιβλιοθήκη, ο «ναός» της γνώσης, που στεγάζεται σε ένα νεοκλασικό στην Πλάκα, άνοιξε πρώτη φορά τις πόρτες της για το κοινό, προσκαλώντας το να γίνει κοινωνός στις συναρπαστικές πληροφορίες που «ξεπηδούν» από τους τόμους της. Ηδη τα πρώτα εκπαιδευτικά εργαστήρια που έχουν γίνει εκεί έχουν μεγάλη συμμετοχή.
Με αφορμή τα νέα προγράμματα που θα γίνουν εκεί, επισκεφθήκαμε τον χώρο και ξεναγηθήκαμε στα «διαμάντια» της βιβλιοθήκης.
Οπως μας εξήγησε η υπεύθυνη της βιβλιοθήκης αλλά και των ψηφιακών μέσων του ιδρύματος Βίκυ Γεροντοπούλου, τα προγράμματα -τα οποία έχουν όλα ελεύθερη είσοδο- αφορούν δράσεις για παιδιά και οικογένειες, διαλέξεις και ημερίδες για ενήλικες, ξεναγήσεις, δράσεις γύρω από το Αρχείο Καβάφη αλλά και προγράμματα για την ειδική αγωγή. «Στόχος μας είναι να δώσουμε την ευκαιρία σε μικρούς και μεγάλους να γνωρίσουν την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά, μέσα από δημιουργικές αναγνώσεις, αλλά και με τη συνδρομή νέων τεχνολογιών και ψηφιακών εφαρμογών» μας εξηγεί, τονίζοντας ότι οι δράσεις έχουν πάντα ως βάση τους τους «θησαυρούς» της συλλογής.
«Ο χώρος έως σήμερα ήταν ανοιχτός μόνο για ερευνητές» αναφέρει η ίδια. «Μετά το Hypnos Project, που έγινε εδώ τον περασμένο Απρίλιο, είδαμε πώς λειτουργεί όλο αυτό με τον κόσμο. Επιπλέον, έχει ολοκληρωθεί και το έργο της ψηφιοποίησης του υλικού της ελληνικής βιβλιοθήκης, επομένως ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να “περιηγηθεί” και διαδικτυακά». Μέχρι στιγμής, οι μικροί συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να μυηθούν στα μυστικά της βιβλιοδεσίας, φτιάχνοντας ένα δικό τους σημειωματάριο με τη… «Χάρτα» του Ρήγα Φεραίου αλλά και να μάθουν περισσότερα για την «Ομήρου Οδύσσεια» (η βιβλιοθήκη διαθέτει 42 διαφορετικές εκδόσεις).
Τι άλλο υπάρχει, όμως, στην Ελληνική Συλλογή; Περισσότεροι από 4.500 τίτλοι, ενώ μέρος της αποτελούν πλέον και τα 1.800 βιβλία του συλλέκτη Κωνσταντίνου Στάικου. Η Ελληνική Συλλογή (διότι υπάρχει και η Περιηγητική, αν και δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί το έργο ψηφιοποίησής της) διαθέτει βιβλία χωρισμένα στις κατηγορίες: Θεολογικά, Λειτουργικά, Νεοελληνική Γραμματεία, Νεοελληνικός Διαφωτισμός, Ουμανισμός.
Μάλιστα, στην τελευταία αυτή κατηγορία συναντάμε και τα πιο παλιά βιβλία της Συλλογής, εκδόσεις πριν από το 1500. Στην ενότητα της Νεοελληνικής Γραμματείας συναντάμε, μεταξύ άλλων, το έμμετρο μυθιστόρημα «Ο Αλέξανδρος ο Μακεδών», ενώ στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό υπάρχει η πρώτη και η μοναδική έκδοση της «Ελληνικής Νομαρχίας», αλλά και η «Εισαγωγή εις τα Γεωγραφικά και Σφαιρικά» του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Χρύσανθου Νοταρά.
Αναμφίβολα, το «καμάρι» της Συλλογής είναι η «Χάρτα» του Ρήγα Φεραίου, την οποία αντικρίζει κανείς σαν μπει στην αίθουσα της Βιβλιοθήκης. Η δωδεκάφυλλη «Χάρτα», που τυπώθηκε το 1797 και δείχνει τη Βαλκανική Χερσόνησο, είχε εκδοθεί για να τονώσει το εθνικό αίσθημα των Ελλήνων, προκειμένου να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό. Από τα 1.200 αντίτυπα που είχαν τυπωθεί σήμερα γνωρίζουμε πως υπάρχουν σίγουρα οχτώ.
Οσο για τις επόμενες δράσεις, στις 11 Ιανουαρίου θα γίνει ομιλία για την εξερεύνηση του Διαστήματος. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στην ιστοσελίδα www.onassis.org.
Και κειμήλια του «Αρίστου» από τη θαλαμηγό «Χριστίνα»
Το νεοκλασικό, στο οποίο κανείς μπορεί να δει το θαυμάσιο πιάνο στο οποίο η Μαρία Κάλλας έπαιζε μελωδίες όταν ταξίδευε με τη θαλαμηγό «Χριστίνα», είναι ένα κτίριο το οποίο κατασκευάστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα από τον επιφανή αρχιτέκτονα Αναστάσιο Μεταξά. Ηταν κατοικία του δικηγόρου Γεωργίου Ορφανίδη, ενώ τη δεκαετία του ’30 κατοικήθηκε από την οικογένεια Καλλιγά.
Πέρασε στα χέρια του Ιδρύματος Ωνάση το 1989. Η μορφή του οικοδομήματος διατηρήθηκε, ενώ η κυρίως πρόσοψη επί της Αμαλίας και οι χώροι υποδοχής στον πρώτο όροφο, που είχαν πολλά υποφέρει από παλαιότερες παραμορφωτικές επισκευές, αποκαταστάθηκαν με μεγάλη πιστότητα. Πιο συγκεκριμένα, αποκαλύφθηκαν οι κρυμμένες από νεότερες κατασκευές μαρμάρινες κολόνες της κεντρικής αίθουσας, συντηρήθηκαν οι περίτεχνες μαρμάρινες εστίες, έργα του μεγάλου γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά, και αποκαταστάθηκαν τα ξύλινα δάπεδα. Οι αίθουσες υποδοχής, όπως και το υπόλοιπο κτίριο, επιπλώθηκαν και διακοσμήθηκαν με έπιπλα και έργα τέχνης που ανήκαν στον Αριστοτέλη Ωνάση (προέρχονται από τη θαλαμηγό «Χριστίνα»).
Σε όλους τους ορόφους εκτίθενται έργα τέχνης της συλλογής του Ιδρύματος Ωνάση, που -επί το πλείστον- αποκτήθηκαν μετά τον θάνατο του Αριστοτέλη Ωνάση. Μεταξύ αυτών, υπάρχουν αγιογραφίες του Θ. Πουλάκη αλλά και έργα των Γ. Ιακωβίδη, Ελ. Γκρέκο, Κ. Παρθένη, Γ. Μόραλη.
