Πρωτοφανές κύμα διακοπών εργασιών στις εφορίες. Από το 2011 250.000 φυσικά και νομικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα έκλεισαν τα βιβλία τους (105.000 το 2015-2016)!
Από τoν
Στέλιο Κράλογλου
Το εκρηκτικό μείγμα επιβαρύνσεων σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές για ελεύθερους επαγγελματίες και αμειβόμενους με δελτία παροχής υπηρεσιών έχει προκαλέσει ήδη ένα πρωτοφανές κύμα διακοπών εργασιών στις εφορίες. Τη διετία 2015-2016, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, 105.000 φυσικά και νομικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα έκλεισαν τα βιβλία τους χωρίς να υπάρξει έως σήμερα νέα έναρξη επαγγέλματος στον ίδιο Αριθμό Φορολογικού Μητρώου.
Πρακτικά, περίπου ένα στα 20 φυσικά και νομικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα κατέβασε ρολά για την Εφορία, διότι δεν κατάφερε να αντεπεξέλθει στα βάρη της κρίσης ή για να γλιτώσει από το τσουνάμι φόρων και τελών ρισκάροντας τη συνέχιση της δραστηριότητάς του σε καθεστώς παραοικονομίας. Από το 2011 έως σήμερα οι διακοπές εργασιών φτάνουν τις 250.000. Τα στοιχεία του TAXIS δείχνουν ότι οι ενεργές επιχειρήσεις ανέρχονται σε 2.221.085, εκ των οποίων 1.607.938 είναι φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα. Κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει στο τέλος του μήνα, όταν έρθει η ώρα της πληρωμής των αυξημένων εισφορών με βάση τον νόμο Κατρούγκαλου, πόσα μπλοκάκια και πόσα βιβλία θα έχουν παραμείνει ενεργά.
Οι εκτιμήσεις
Λογιστές εκτιμούν ότι τους τελευταίους μήνες οι διακοπές εργασιών ξεπερνούν τις 5.000 σε μηνιαία βάση, χωρίς να υπολογίζονται όλοι αυτοί οι οποίοι προκειμένου να γλιτώσουν τις επιβαρύνσεις είτε αλλάζουν νομική μορφή στην επιχείρησή τους (η τελευταία μόδα είναι οι Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρίες – ΙΚΕ) είτε επιζητούν φοροασφαλιστικό σωσίβιο σε άλλες χώρες, όπως η Βουλγαρία. Κατέγραψαν ήδη ένα κύμα αυξημένων διακοπών εργασιών τον Δεκέμβριο και προβλέπουν ραγδαία επιτάχυνση στο κλείσιμο βιβλίων το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου, όταν πλέον ξεκαθαρίσει απόλυτα το νέο περιβάλλον εισφορών.
Φοροτεχνικοί εκτιμούν ότι η κατακόρυφη διεύρυνση των επιβαρύνσεων θα θρέψει καταλυτικά τη μαύρη εργασία, αποδυναμώνοντας εν τέλει τόσο τα φορολογικά έσοδα όσο και τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων. Ηδη, λένε, πολλοί από τους φορολογουμένους οι οποίοι κλείνουν βιβλία συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται αφανώς. Σπίτια έχουν μετατραπεί σε κομμωτήρια και σαλόνια σε χώρους αισθητικής, καθηγητές κλείνουν φροντιστήρια και κάνουν μόνο ιδιαίτερα μαθήματα κατ’ οίκον, ενώ ετερόρρυθμες και ομόρρυθμες εταιρίες μετατρέπονται σε ΙΚΕ, στις οποίες η υποχρέωση ασφάλισης αφορά μόνο τον διαχειριστή και όχι τους μετόχους. Το κόστος μετατροπής μιας Ε.Ε. και Ο.Ε. σε ΙΚΕ κυμαίνεται κοντά στα 1.000 ευρώ, αλλά λογιστές φοβούνται ότι λόγω του πλήθους των εταιριών που μετατρέπονται στις επονομαζόμενες «εταιρίες του ενός ευρώ» το υπουργείο Εργασίας δεν θα αργήσει να αλλάξει το ασφαλιστικό καθεστώς και για αυτές.
Υπό το νέο ασφυκτικό περιβάλλον που δημιουργούν φόροι και ασφαλιστικές εισφορές, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και εργαζόμενοι με μπλοκάκι κάνουν τους υπολογισμούς τους και σχεδιάζουν τις επόμενες οικονομικές – στρατηγικές κινήσεις τους ζητώντας συμβουλές και λύσεις από λογιστές – φοροτεχνικούς, με στόχο να περιορίσουν τις επιβαρύνσεις στα εισοδήματά τους.
Μεταξύ των λύσεων που εξετάζουν περιλαμβάνονται:
1 Κλείσιμο βιβλίων: Δεν θα είναι λίγοι αυτοί που θα αποφασίσουν να κλείσουν τα βιβλία τους διακόπτοντας την επιχειρηματική τους δραστηριότητα. Οι λογιστές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο στα τέλη του έτους να συμβεί κάτι αντίστοιχο με αυτό που συμβαίνει κάθε χρόνο με τους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων που περιμένουν στις ουρές των εφοριών να καταθέσουν τις πινακίδες, είτε γιατί αδυνατούν να πληρώσουν τα τέλη κυκλοφορίας είτε γιατί θέλουν να απαλλαγούν από το τεκμήριο διαβίωσης και τον φόρο πολυτελούς διαβίωσης. Ελεύθεροι επαγγελματίες και εργαζόμενοι με μπλοκάκι θα αποφασίσουν να προχωρήσουν σε λήξη των εργασιών τους, αναζητώντας άλλους τρόπους να αμείβονται, ενδεχομένως και με «κούρεμα» των αποδοχών τους ή επιλέγοντας να «κρύβουν» τα πραγματικά τους εισοδήματα μέσω της μη έκδοσης αποδείξεων παροχής υπηρεσιών.
2 Σύσταση εταιρίας: Αρκετοί θα επιλέξουν να ελιχθούν μέσα στο νέο πλαίσιο αλλάζοντας τη νομική μορφή της εταιρίας τους ή προχωρώντας στη σύσταση Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρίας (ΙΚΕ), δηλαδή της εταιρίας του ενός ευρώ που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των νέων επιχειρηματικών προσπαθειών. Για παράδειγμα, δεν έχει νόημα ο ιδιοκτήτης Ομόρρυθμης Εταιρίας να τηρεί διπλογραφικά βιβλία, να επιβαρύνεται με ασφαλιστικές εισφορές και να καταβάλλει φόρο μερισμάτων σαν να είχε ανώνυμη εταιρία, ΙΚΕ ή ΕΠΕ. Για μικρά κέρδη, της τάξεως των 5.000-30.000 ευρώ, όπως λένε λογιστές, μια οικονομική λύση είναι μάλλον η ατομική επιχείρηση. Σε άλλες περιπτώσεις η ΙΚΕ θεωρείται πιο «φθηνή» λύση, καθώς οι μέτοχοι δεν επιβαρύνονται με ασφαλιστικές εισφορές, αφού με το ισχύον καθεστώς στις ΙΚΕ ασφαλίζεται ο διαχειριστής χωρίς κατ’ ανάγκη να είναι μέτοχος. Οι μέτοχοι, εφόσον είναι περισσότεροι του ενός, δεν έχουν υποχρέωση ασφάλισης. Η ΙΚΕ φορολογείται με συντελεστή 29% επί των κερδών της, ενώ επιβάλλεται και πρόσθετος φόρος 15% επί των μερισμάτων.
Η μεγάλη φυγή (σε Βουλγαρία – Κύπρο) και η «προσαρμογή» των κερδών!
3 Φυγή στο εξωτερικό. Η σύσταση εταιριών σε Βουλγαρία ή Κύπρο ακούγεται αρκετά το τελευταίο διάστημα, λόγω των χαμηλών φορολογικών συντελεστών. Ωστόσο, δεν είναι η λύση που προτείνουν μεγάλα λογιστικά γραφεία, τα οποία κάνουν συστάσεις για διαφορετικούς προορισμούς. Μάλιστα, οι ελληνικές φορολογικές Αρχές σχεδιάζουν να προχωρήσουν σε ελέγχους στις επιχειρήσεις και στους επαγγελματίες που έχουν μεταφέρει την έδρα τους στη Βουλγαρία ή στην Κύπρο ή έχουν συστήσει εικονικές εταιρίες στις συγκεκριμένες χώρες.
Ο λόγος που αρκετές επιχειρήσεις αποφάσισαν να μεταφέρουν την έδρα τους στη γειτονική χώρα έγκειται στο ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς, καθώς ο φόρος επί των κερδών ανέρχεται μόλις στο 10%, από 29% που εφαρμόζεται στην Ελλάδα. Μάλιστα, τον τελευταίο χρόνο περισσότερες από 5.000 επιχειρήσεις αποφάσισαν να ανοίξουν ΑΦΜ στη Βουλγαρία προκειμένου να έχουν τραπεζικούς λογαριασμούς. Τα capital controls ήταν ο κύριος λόγος των εταιριών αυτών, χωρίς ωστόσο, όπως αναφέρουν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, να έχουν επιχειρηματική δραστηριότητα.
4 Προσαρμογή κερδών: Είναι μια λύση που κινείται έξω από τα όρια της νομιμότητας, αλλά δεν είναι λίγοι αυτοί που θα επιδοθούν στο… σπορ της φοροδιαφυγής μέσω της μη έκδοσης αποδείξεων για να περιορίσουν τα φορολογητέα κέρδη τους.
