Στα αζήτητα οι φάκελοι για τα εξοπλιστικά προγράμματα και τις (τυχόν) ποινικές ευθύνες του πρώην υπουργού. Δύο υποθέσεις βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της ανάκρισης. Είχε υπογράψει συμβάσεις 6,22 δισ. ευρώ!
Από τoν
Παναγιώτη Στάθη
Θα ήταν ένα σύντομο ανεκδοτο σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του πλανήτη: «Υπουργός ερευνάται για σωρεία δικογραφιών, αλλά ουδέποτε θα λογοδοτήσει». Κι όμως, στη χώρα όπου ο νόμος περί ευθύνης υπουργών είναι ουσιαστικά ένας νόμος «αμνήστευσης» για πολιτικά πρόσωπα, δύσκολα θα μάθουμε ποτέ αν ο Γιάννος Παπαντωνίου, ένας από τους υπουργούς που σηματοδότησαν την εποχή Σημίτη στην Ελλάδα, είναι πρόσωπο που στοχοποιήθηκε δίκαια ή άδικα από τη Δικαιοσύνη. Αδικο για τους Ελληνες φορολογουμένους, άδικο και για τον ίδιο ίσως.
Ο κ. Παπαντωνίου βγάζει το ψωμί του τα τελευταία χρόνια ως καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο της Λαχώρης του Πακιστάν, ενώ τα προς το ζην τού εξασφάλισε προφανώς και η πώληση μιας πολυτελούς εξοχικής κατοικίας που διατηρούσε στη Σύρο. Το σπίτι βρισκόταν δίπλα σε αυτό που διατηρεί εκεί ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, με τον οποίο κάποτε διατηρούσε φιλία. Τα τελευταία χρόνια, όμως, φημολογείται, ότι δεν αντάλλασαν ούτε ματιά.
Αλλωστε, ο πάλαι ποτέ κραταιός υπουργός Οικονομικών, που υπέγραψε την είσοδο της χώρας στην ΟΝΕ, έγινε ένας υπουργός Αμυνας που σήμερα αποδεικνύεται «πρωταθλητής» σε δικογραφίες εξοπλιστικών προγραμμάτων που εκκρεμούν σε βάρος του. Ηδη έχουν διαβιβαστεί στη Βουλή από το 2011 και μετά, που άρχισε η ουσιαστική διερεύνηση αυτών των υποθέσεων, τέσσερις δικογραφίες, με τις οποίες ζητείται από τις εισαγγελικές Αρχές να διερευνηθούν τυχόν ποινικές ευθύνες του για αντίστοιχα εξοπλιστικά προγράμματα, ενώ εκκρεμούν αυτή τη στιγμή άλλες δύο στα χέρια της Δικαιοσύνης.
Τι θα βγει από όλα αυτα; Πιθανόν τίποτα, αφού με βάση τον νόμο περί ευθύνης υπουργών όλα έχουν παραγραφεί και, συνεπώς, η Βουλή είναι απλώς ένα «νεκροταφείο» ποινικών ευθυνών για τον πρώην υπουργό. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας, από τον Οκτώβριο του 2001 έως και τον Μάρτιο του 2004, ο Γιάννος Παπαντωνίου είχε υπογράψει συμβάσεις εξοπλιστικών προγραμμάτων συνολικού ύψους 6,22 δισ. ευρώ. Οι περισσότερες βρίσκονται υπό διερεύνηση ή έχουν καταλήξει σε ακροατήρια (χωρίς τον ίδιο, βέβαια, μεταξύ των κατηγορουμένων) και στην πλειονότητα αυτών εμπλέκεται και ο επιχειρηματίας Θωμάς Λιακουνάκος, προνομιακός προμηθευτής εξοπλιστικών εκείνης της εποχής.
Στη Βουλή έχουν διαβιβαστεί για τον κ. Παπαντωνίου οι εξής δικογραφίες (και από τότε αγνοείται η τύχη τους):
■ Για τη σύμβαση των αντισταθμιστικών ωφελημάτων στο πλαίσιο της προμήθειας των αρμάτων μάχης τύπου Leopard, που αποκτήθηκαν από τη γερµανική Krauss-Maffei Wegmann και κόστισαν 1,727 δισ. ευρώ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σύμβαση εξοπλιστικών. Η δικογραφία εστάλη στη Βουλή τον Ιούλιο του 2015.
■ Για τα αντισταθμιστικά ωφελήματα της σύμβασης για την προμήθεια των 12 επιθετικών ελικοπτέρων τύπου AH-64D Apache από την εταιρία Boeing, για τις ανάγκες του Ελληνικού Στρατού, αντί συμβατικού τιμήματος 594.000.000 δολαρίων. Η δικογραφία εστάλη τον Δεκέμβριο του 2015.
■ Για την υπόθεση του εκσυγχρονισμού μέσης ζωής έξι φρεγατών τύπου S (Standard) του Πολεμικού Ναυτικού, που δόθηκε με απευθείας ανάθεση στα Ελληνικά Ναυπηγεία Α.Ε. (ΕΝΑΕ) ως κύριο ανάδοχο, με υπεργολάβο την εταιρία Thales Nederland, αντί συμβατικού τιμήματος 380.000.000 ευρώ, το οποίο μετά τις αναπροσαρμογές ανήλθε σε 480.000.000 ευρώ. Η δικογραφία εστάλη στη Βουλή τον Ιούλιο του 2016.
■ Για την προμήθεια 20 μεταφορικών ελικοπτέρων τύπου ΝΗ90 για τον Ελληνικό Στρατό, το 2003, από την ευρωπαϊκή κοινοπραξία ΝΗIndustries. Η δικογραφια διαβιβάστηκε στη Βουλή τον Ιανουάριο του 2017.
Επίσης, εκκρεμούν στις δικαστικές Αρχές οι έρευνες -που πιθανόν θα καταλήξουν επίσης στη Βουλή- για την κύρια σύμβαση προμήθειας των Apache και των Leopard.
Οι περισσότερες δικογραφίες εξοπλιστικών προγραμμάτων που αφορούν τον κ. Παπαντωνίου έχουν «πρωταγωνιστή» τον επιχειρηματία Θωμά Λιακουνάκο.
Ο τελευταίος προφυλάκιστηκε τον Οκτώβριο του 2015 για την υπόθεση των ιπτάμενων ραντάρ και αποφυλακίστηκε έξι μήνες μετά με «βραχιολάκι». Προ καιρού υπέβαλε αίτημα να βγάλει το «βραχιολάκι» και ο εισαγγελέας το έκανε δεκτό επιβάλλοντας εγγύηση 1.000.000 ευρώ.
Ομως το δικαστικό συμβούλιο απέρριψε τελικά την αίτηση και ο επιχειρηματίας παραμένει στο σπίτι του υπό ηλεκτρονική επιτήρηση. Εμπλέκεται ακόμα στις υποθέσεις των Apache, των Leopard, των ελικοπτέρων ΝΗ90 και των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.
Η καταδίκη για το «πόθεν έσχες» και οι Ελβετοί
Ηδη ο Γιάννος Παπαντωνίου και η σύζυγός του Σταυρούλα Κουράκου έχουν καταδικαστεί γιατί δεν δήλωσαν στο «πόθεν έσχες» ποσό περίπου 1.200.000 ευρώ που βρέθηκε στη «λίστα Λαγκάρντ». Για το έτος 2009 η μη δήλωση θα του στοιχίσει το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 117.600 ευρώ μετά την οριστική και αμετάκλητη καταδίκη τους σε φυλάκιση τεσσάρων ετών. Εχει επικυρωθεί από τον Αρειο Πάγο ποινή δύο ετών με τριετή αναστολή για ανακριβή δήλωση «πόθεν έσχες» του 2008. Στον λογαριασμό της HSBC υπήρξαν δύο εμβάσματα με ισόποσες δόσεις, περί τα 500.000 ευρώ το καθένα, προς τον λογαριασμό της συζύγου του Παπαντωνίου από λογαριασμό του κουμπάρου του, επιχειρηματία Γ. Κανδαλέπα.
Ο τελευταίος, όταν του ζητήθηκε από τους ανακριτές να συναινέσει στο άνοιγμα λογαριασμού που διαθέτει μαζί με τη σύζυγό του, αρνήθηκε, σε αντίθεση με τη σύζυγο του Γιάννου Παπαντωνίου, που δέχθηκε να συναινέσει στο άνοιγμα του λογαριασμού της. Οι ελληνικές Αρχές υπέβαλαν αίτημα τον Μάρτιο του 2014 στις ελβετικές Αρχές για άνοιγμα του λογαριασμού Κανδαλέπα, αλλά έκτοτε, ακριβώς τρία χρόνια μετά, ουδεμία απάντηση πήραν για να μάθουν τη διαδρομή του χρήματος.
