Τις απόκρυφες τελετές επιχειρεί να «φωτίσει» η νέα έκθεση (με 64 έργα) του Μουσείου της Ακρόπολης, που αρχίζει την άλλη ΔευτέραΑπό τη
Γιώτα Βαζούρα
Κάποια μυστήρια πρέπει να παραμείνουν μυστήρια. Τουλάχιστον αυτό ισχύει στην περίπτωση των Ελευσινίων, της σημαντικής τελετουργικής γιορτής της αρχαιότητας, που τελούνταν προς τιμήν της θεάς Δήμητρας, μια και κανείς από τους χιλιάδες ανθρώπους που μυήθηκαν σε αυτά δεν μας πληροφόρησε πλήρως για τις μυστικιστικές διαστάσεις της.
Ακόμη και τα ιερά αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν από τους ιεροφάντες ήταν μυστικά, και μέχρι σήμερα ουδείς μπορεί να προσδιορίσει τον ακριβή χαρακτήρα τους. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι οποιοσδήποτε τολμούσε να αποκαλύψει κάτι σχετικά με τη φύση των Μυστηρίων τιμωρούνταν με την ποινή του θανάτου ή σε άλλη περίπτωση δημευόταν η περιουσία του, όπως είχε συμβεί σε επιφανείς Ελληνες, π.χ. στον στρατηγό Αλκιβιάδη.
Στην «Ελευσίνα και τα μεγάλα Μυστήρια» είναι αφιερωμένη η νέα μεγάλη περιοδική έκθεση του Μουσείου της Ακρόπολης, η οποία ανοίγει επισήμως τις πύλες της για το κοινό στις 26 Φεβρουαρίου, φιλοξενώντας 64 έργα από το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ελευσίνας αλλά και το Εθνικό Αρχαιολογικό. Μάλιστα, όπως τόνισε στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος του μουσείου Δημήτρης Παντερμαλής, στην έκθεση δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση της πόλης με την Αθήνα.
«Βλέποντας τα έργα που συγκεντρώσαμε γίνεται αντιληπτό όχι ότι αδυνατούμε να καταλάβουμε τα μυστικά της λατρείας τους, αλλά πόσες χιλιάδες άνθρωποι γοητεύθηκαν από αυτά» υποστήριξε ο κ. Παντερμαλής, συμπληρώνοντας ότι ο εκθεσιακός χώρος θα έχει τη μορφή ενός ελευσινιακού τελεστηρίου, με το κτίριο του ανακτόρου σε σμίκρυνση να δεσπόζει στο κέντρο της αίθουσας. Εκεί μέσα οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν ένα εξαιρετικό δεκαπεντάλεπτο βίντεο, με αεροφωτογραφίες της Ελευσίνας και χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τα Μυστήρια.
Ανάμεσα στα εντυπωσιακά εκθέματα που θα δει το κοινό στις 31 Μαΐου είναι και μια υπερμεγέθης δάδα από τον ιερό χώρο της Ελευσίνας, μια από τις δύο που σώζονται ολόκληρες και ξεπερνά σε ύψος τα δύο μέτρα. Οπως τόνισε η διευθύντρια της Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής Καλλιόπη Παπαγγελή, η δάδα είχε χρησιμοποιηθεί ως στήριγμα σε μια εκκλησία.
Περιμετρικά της αίθουσας έχουν τοποθετηθεί εξέδρες θυμίζοντας τον χώρο των Μυστηρίων, όπου μπορούν οι επισκέπτες να κάθονται και να θαυμάζουν τα έργα, ενώ σε περίοπτη θέση βρίσκεται ένα άγαλμα της Φεύγουσας Περσεφόνης, στο οποίο είναι εμφανείς στο πίσω μέρος της κεφαλής της δύο τρύπες, από όπου κατά την αρχαιότητα εξείχε μια χάλκινη τούφα μαλλιών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν το πρώιμο κλασικό ανάγλυφο με την παράσταση «Δήμητρας και Κόρης», επιγραφές από την περιοχή, αλλά και ιερά σκεύη, όπως κέρνοι αλλά και πληθοχόες, που ήταν τελετουργικά αγγεία.
«Ταξιδεύουν» για πρώτη φορά
Η προετοιμασία της έκθεσης διήρκεσε περίπου δύο χρόνια, ενώ για τις ανάγκες της συντηρήθηκαν πολλά από τα έργα που προήλθαν από το Μουσείο της Ελευσίνας.
Χαρακτηριστικό είναι ότι όλα «ταξιδεύουν» από την Ελευσίνα για πρώτη φορά, ενώ ένα εξαιρετικό ανάγλυφο με πρωταγωνιστή έναν ιεροφάντη παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό. «Κατά τη διάρκεια των Ελευσινίων Μυστηρίων τα ιερά αντικείμενα άφηναν την Ελευσίνα και έρχονταν στην Αθήνα για να καθαγιάσουν τον τόπο» λέει η διευθύντρια της Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής Καλλιόπη Παπαγγελή, η οποία τονίζει: «Ετσι και τώρα έργα από την Ελευσίνα έρχονται στην Αθήνα. Μόνο που αυτήν τη φορά δεν έρχονται από την Ιερά Οδό, αλλά την Αττική»!
