Πρακτικές συμβουλές για να διατηρήσουμε τη διαύγεια και την ισορροπία μας κατά τη ΣαρακοστήΔεν τη «χρειάζεται» ο Θεός τη νηστεία μας. Αλλά τότε γιατί την κάνουμε; Η νηστεία δεν είναι μια πνευματική ακροβασία, στην οποία, σαν ζογκλέρ, προπονούμαστε για να έρθουμε σε επαφή με το θείο, με τερτίπια διανοητικά και ως οπαδοί μιας θρησκείας με μεταφυσικές ανησυχίες. Η προσευχή και η νηστεία έχουν την ιδιότητα να μας αφυπνίζουν. Και συνεργάζονται, γιατί δεν είμαστε ψυχή μόνο ή σώμα αλλά και τα δύο.
Οπως γράφουν οι Πατέρες της Εκκλησίας, δεν μπορούμε ν’ απελευθερωθούμε από την αδιαφορία, παρά μόνο με «προσευχή και νηστεία». Το ζητούμενο της νηστείας, λοιπόν, ως σκόπιμης αυτοταλαιπωρίας είναι «ελθών εις εαυτόν» να διερωτηθώ ποιος είμαι εγώ και, επιπλέον, γιατί αδιαφορώ για τους άλλους. Η νηστεία της Εκκλησίας στην προσωπική μας ζωή, παράλληλα με την πρακτική του «ελεείν εν κρυπτώ», πετυχαίνει το ζητούμενο.
Αν, λοιπόν, κατά τη διάρκεια της νηστείας και της ελεημοσύνης παρατηρούμε τι γίνεται μέσα μας, τότε θα καταλάβουμε «πού βρισκόμαστε», θα καταλάβουμε ότι χρειαζόμαστε επειγόντως βοήθεια από Τον μόνο που μπορεί να μας τη δώσει. Και μας περιμένει γι’ αυτό ανυπόμονα. Εν τω
μεταξύ, λόγω της αδιαφορίας -που μας έχει γίνει όχι «δεύτερη» αλλά «πρώτη» φύση-, δεν είμαστε ικανοί να ανταποκριθούμε στη δυσκολία των συνανθρώπων μας. Ωστόσο, στην πράξη, οφείλουμε να ισορροπούμε ανάλογα με τις δυνάμεις μας. Η νηστεία, για να μην είναι εξαντλητική και αποθαρρυντική, χρειάζεται κάποιες γνώσεις.
Η διαιτολόγος-διατροφολόγος Παναγιώτα Καρακασίδου, που ασχολείται και με τη νηστεία, μοιράζεται με τους αναγνώστες της «Ορθόδοξης Αλήθειας» όσα η εμπειρία και η επιστήμη τη δίδαξαν: «Πολύ συχνά οι άνθρωποι, όταν νηστεύουν, στερούν το σώμα τους από τα υποτυπώδη, με αποτέλεσμα να νιώθουν αδύναμοι σε νου και σώμα. Ο σκοπός όμως της νηστείας δεν είναι αυτός. Τι χρειάζεται ο άνθρωπος για να μπορεί σωματικά να νηστέψει; Πνευματική διαύγεια, την οποία αποκτά μέσω της ισορροπημένης διατροφής στη διάρκεια της νηστείας».
Τι σημαίνει ισορροπημένη διατροφή;
«Ο άνθρωπος χρειάζεται να καταναλώνει συγκεκριμένους συνδυασμούς τροφών για να μπορεί να έχει πνευματική διαύγεια. Δηλαδή, είναι απαραίτητο να τρώμε ένα πλήρες πρωινό γεύμα, το οποίο θα μας προσφέρει την ενέργεια που χρειαζόμαστε στο ξεκίνημα της ημέρας». Αυτό αποτελείται από:
1. Ενα φρέσκο φρούτο ή έναν φρέσκο χυμό.
2. Μία ή δύο φέτες ψωμί ολικής άλεσης ή ένα κρητικό παξιμάδι ή δημητριακά πρωινού ή ένα κομμάτι σπιτική πίτα ολικής.
3. Ενα ποτήρι γάλα αμυγδάλου ή ρυζιού κ.λπ. ή δύο τρία δάχτυλα τόφου (νηστίσιμο τυρί) ή μία κουταλιά ταχίνι ολικής με 3-4 καρύδια.
Επειτα από 3-4 ώρες καταναλώνουμε ένα φρέσκο φρούτο με:
• Ξηρούς καρπούς ή
• 1-2 κριτσίνια ολικής ή
• μπισκότα ολικής
Το κύριο γεύμα περιλαμβάνει:
1. Μία σαλάτα με ωμά ή βραστά λαχανικά με ελαιόλαδο.
2. Οσπρια ή ρύζι ή μακαρόνια ολικής ή ψωμί ολικής ή πατάτες.
3. Θαλασσινά ή τόφου ή συνδυασμό οσπρίων και ρυζιού ή σιταριού.
Το βραδινό γεύμα μπορεί να είναι ίδιο με το πρωινό ή το κύριο γεύμα.
Τρώγοντας με αυτό τον τρόπο, αποκομίζουμε μόνο τα οφέλη της νηστείας, τα οποία είναι:
• Μειωμένα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα (χοληστερόλη, τριγλυκερίδια). Η έλλειψη τροφών ζωικής προέλευσης σημαίνει μείωση του προσλαμβανόμενου λίπους και, βασικά, του κορεσμένου λίπους, το οποίο είναι το πιο επιβαρυντικό.
• Καθαρίζονται τα νεφρά. Η αποχή από το κρέας, τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα και το αλκοόλ μπορεί να βοηθήσει σε καλύτερη λειτουργία των νεφρών και σε μειωμένα επίπεδα ουρικού οξέος.
• Καθαρίζεται το πεπτικό σύστημα. Χάρη στην υψηλή κατανάλωση φυτικών ινών από φρούτα, λαχανικά και όσπρια, έχουμε καλύτερη λειτουργία του εντέρου.
• Καλύτερες και ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες χάρη στην αυξημένη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, θαλασσινών και την αποχή από ζωικής προέλευσης τρόφιμα.
• Οι φυτικές ίνες των δημητριακών, των φρούτων και των λαχανικών βελτιώνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
• Καλύτερα επίπεδα αρτηριακής πίεσης χάρη στην υψηλή πρόσληψη καλίου (φρούτα, λαχανικά, όσπρια) και τη χαμηλή πρόσληψη νατρίου, καθώς καταναλώνονται λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα.
• Η νηστεία είναι ένας τρόπος για την πρόληψη της αρρώστιας και σημαντικός παράγοντας στη διατήρηση της καλής υγείας, καθώς και στην ανάπτυξη των διανοητικών και των πνευματικών λειτουργιών του ανθρώπου, χάρη στα αντιοξειδωτικά και στις βιταμίνες που περιέχουν τα νηστίσιμα τρόφιμα.
• Ευκαιρία αποτοξίνωσης. Σκοπός της νηστείας είναι να στρέψει τους διάφορους μηχανισμούς του σώματος ώστε να καθαρίσουν από άχρηστα κατάλοιπα και τοξίνες που είναι συσσωρευμένα στο σώμα.
• Χαμηλότερα ποσοστά εμφάνισης ή περιορισμός των συμπτωμάτων κατάθλιψης, καθώς η νηστεία φαίνεται να «πολεμά» την κακή διάθεση χάρη στα θρεπτικά συστατικά της και να επιτείνει το αίσθημα ψυχικής ανάτασης, εγκράτειας, ηθικής ικανοποίησης και «κάθαρσης» του οργανισμού.
ΝΑ ΕΠΙΒΑΛΛΕΣΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΡΕΞΙΝ
Πρακτικές συμβουλές από μια ειδικό, που θα ήταν ελλιπείς αν δεν σκεφτόμασταν το μεγαλείο της Εκκλησίας, το οποίο συνδυάζει τη νηστεία με την αγάπη και καθοδηγεί ακόμα και έναν μεγάλο ασκητή, τον γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστή, να γράψει σε επιστολή σε άρρωστο φίλο του: «Φρόντισε να βοηθήσεις όσον ημπορείς τον εαυτόν σου. Να επιβάλλεσαι εις την όρεξιν. Να μην τρώγεις ό,τι γνωρίζεις πως είναι βλαπτικόν της υγείας σου: τηγανητά, αλμυρά, σάλτσες, χοιρινό, κρέατα, παστά, ποτά εν γένει. Ολα αυτά να τα αποφεύγεις και θα σου λογισθεί ως νηστεία ενώπιον του Κυρίου».
