Σχέδιο-χαστούκι για την Αγκυρα με ομπρέλα προστασίας στη ΝΑ Μεσόγειο

Από τον
Γιώργο Τραπεζιώτη

Ομπρέλα προστασίας πάνω από τις χώρες-συμμάχους τους στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου ανοίγουν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, καθώς με ένα νομοσχέδιο «πακέτο», το οποίο τοποθετεί την Ελλάδα (με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό) στο επίκεντρο του στρατηγικού ενδιαφέροντος της Ουάσινγκτον, δύο Αμερικανοί γερουσιαστές, ο Μπομπ Μενέντεζ εκ μέρους των Δημοκρατικών και ο Μάρκο Ρούμπιο για λογαριασμό των Ρεπουμπλικάνων, προωθούν σειρά πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην ενίσχυση της αμερικανικής στήριξης στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ!

Το εν λόγω σχέδιο νόμου, που εισήχθη στην αμερικανική Γερουσία υπό τον τίτλο «Νομοσχέδιο για την Ασφάλεια και την Ενεργειακή Συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο του 2019», δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση της εταιρικής σχέσης μεταξύ των χωρών, στους τομείς της ασφάλειας και της ενέργειας. Κι αυτό γιατί αφενός στην περιοχή ο τουρκικός παράγοντας επιμένει με τις επιλογές του στα εξοπλιστικά και τις επαφές τους με τους Ρώσους να προκαλεί αστάθεια με απρόβλεπτες συνέπειες και αφετέρου διότι οι Αμερικανοί επιθυμούν να διασφαλίσουν την επενδυτική παρουσία τους εδώ μέσω της ExxonMobil.

Σε αυτούς τους δύο πυλώνες αναφέρθηκαν άλλωστε εκτενώς και οι δύο γερουσιαστές. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αξιοσημείωτα εθνικά συμφέροντα στην ανατολική Μεσόγειο» τόνισε ο Μενέντεζ, ο οποίος την επόμενη εβδομάδα αναμένεται στην Αθήνα, όπου θα συναντηθεί με τους Αλέξη Τσίπρα και Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ θα μεταβεί και στην Κύπρο για συζητήσεις με τους Νίκο Αναστασιάδη και Νίκο Χριστοδουλίδη. Από την πλευρά του, ο Ρούμπιο σημείωσε: «Με την άρση του εμπάργκο όπλων προς την Κύπρο και την επέκταση της αναγκαίας Εξωτερικής Στρατιωτικής Βοήθειας (FMS) προς την Ελλάδα, αυτή η νομοθεσία αναδεικνύει μια ολιστική προσέγγιση, με σκοπό τη σταθερότητα των κρίσιμων περιφερειακών μας εταίρων».

Αν και υπάρχουν ήδη φωνές που δικαιολογημένα υποψιάζονται πως η εν λόγω κίνηση των ΗΠΑ δεν γίνεται δίχως… ανταλλάγματα, αξίζει να σημειωθεί πως είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του Κογκρέσου που ένα νομοσχέδιο προβλέπει πως ο υπουργός Εξωτερικών θα πρέπει να υποβάλει λίστα στη Βουλή με τον αριθμό των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας! Επιπλέον, στο ίδιο νομοσχέδιο ζητείται η άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Στα άξια αναφοράς είναι και οι επιμέρους προτάσεις για στρατιωτική βοήθεια, ύψους 3.000.000 δολαρίων, προς την Ελλάδα, χορήγηση βοήθειας υπό τη μορφή στρατιωτικής εκπαίδευσης, ύψους 2.000.000 δολαρίων, προς Ελλάδα και Κύπρο, καθώς και η γνωστή πια θέση της Ουάσινγκτον για παρεμπόδιση της παράδοσης των αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, εφόσον αυτή προχωρήσει στην αγορά του ρωσικού συστήματος S-400.

Την ικανοποίησή τους για το νομοσχέδιο εξέφρασαν το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Συνεργασίας (HALC) και η Αμερικανοεβραϊκή Επιτροπή (AJC).

Θετική αποτίμηση από τον Αποστολάκη 

Θετικά και αισιόδοξα για τον αναβαθμισμένο, όπως θεωρείται, ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή αποτιμά ο υπουργός Αμυνας Ευάγγελος Αποστολάκης την πρωτοβουλία των ΗΠΑ.

Για πρώτη φορά το αμερικανικό Κοινοβούλιο δείχνει τέτοιο ενδιαφέρον για τις τουρκικές παραβιάσεις στην ΑΟΖ της Κύπρου, στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, καθώς και την ενίσχυση της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Ο κ. Αποστολάκης υπογράμμισε ότι «αυτό αναδεικνύει την Ελλάδα ως πολύ σοβαρό δρώντα στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου», καθώς «με τα προβλήματα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στην Τουρκία αναδεικνύεται ακόμα περισσότερο ο ρόλος της Ελλάδος».

Ο υπουργός Αμυνας εκτίμησε ότι η εξέλιξη αυτή από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού έρχεται ως αποτέλεσμα της συμπεριφοράς της Ελλάδας στα θέματα ειρήνης, άμυνας και ασφάλειας της περιοχής της ανατολικής Μεσογείου και δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι πιάνει τόπο ο «στρατηγικός διάλογος» Ελλάδας και ΗΠΑ.

Ωστόσο ο κ. Αποστολάκης εξέφρασε την ανησυχία του για την αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400 από την Τουρκία, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα δεν βλέπει την αγορά τους από τη γείτονα ως «αμυντική» κίνηση, όπως ισχυρίζεται η τελευταία, ενώ ανέφερε ότι αυτό το θέμα έχει προκαλέσει «σοβαρή κρίση» στις σχέσεις ΗΠΑ και Τουρκίας.

Ο Ευάγγελος Αποστολάκης τόνισε ακόμη ότι η διασύνδεση των αμυντικών βιομηχανιών Ελλάδας, Κύπρου και Λιβάνου μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να δώσει.
Στο μεταξύ, συνάντηση με τον Σταύρο Θεοδωράκη είχε χθες ο Τζέφρι Πάιατ στα γραφεία του Ποταμιού και συζήτησαν για τις εξελίξεις και τη συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ.