Η καθημερινότητα εκεί ψηλά στα χωριά του Γράμμου δεν έχει σχέση με όσα ζούμε στις πόλεις. Και τους χειμερινούς μήνες, η γκρίνια ή οι προβληματισμοί μας για τις… κακές καιρικές συνθήκες (ξέρετε, ψύχος, λίγο χιόνι κ.λπ.) ασφαλώς ακούγονται ως αστεία στα αυτιά των σκληροτράχηλων ορεσιβίων.
Ωστόσο, ούτε οι αληθινές δυσκολίες της διαβίωσης στην ορεινή απομακρυσμένη περιοχή ούτε η εγκατάλειψή της από την κεντρική εξουσία πτοούν τους 2.500 ηρωικούς μόνιμους κατοίκους του Δήμου Νεστορίου Καστοριάς, οι οποίοι, εμφορούμενοι από μεγάλη αγάπη για τον τόπο τους, δεν εννοούν να τον αφήσουν.
Την αυθεντική εικόνα της ζωής στον Γράμμο μάς παρουσιάζει ο δήμαρχος Νεστορίου Χρήστος Γκοσλιόπουλος: «Υπάρχουν λίγα χωριά με “επαρκή” πληθυσμό, ορισμένα με μικρό πληθυσμό και αρκετά χωριά που εγκαταλείφθηκαν αναγκαστικά κατά τον Εμφύλιο ή μετανάστευσαν ολοκληρωτικά τις επόμενες δεκαετίες, ενώ σήμερα ξαναζωντανεύουν ως οικισμοί δεύτερης κατοικίας από το πάθος και την αγάπη των κατοίκων για τις προγονικές τους εστίες.
Η ζωή στα χωριά αυτά του Γράμμου είναι εξ αντικειμένου δύσκολη. Δεν υπάρχει συγκοινωνία στη συντριπτική πλειονότητα των χωριών, ενώ η ιατρική φροντίδα είναι πλημμελής, αφού καλύπτεται από τρεις αγροτικούς γιατρούς που δεν έχουν σταθερή και συνεχή παρουσία. Οι αποστάσεις είναι μεγάλες από την έδρα του δήμου -το Νεστόριο- αλλά και του νομού, τον χειμώνα οι μετακινήσεις γίνονται με δυσκολία λόγω χιονιού και χαμηλών θερμοκρασιών (σ.σ.: είναι χαρακτηριστικό ότι χθες η κίνηση στην επαρχιακή οδό Καστοριάς – Ιωαννίνων από Νεστόριο -35ο έως 50ό χιλιόμετρο- γινόταν μόνο με αντιολισθητικές αλυσίδες), ενώ οι κοινωνικές υποδομές είναι λίγες και η φροντίδα των ηλικιωμένων μη επαρκής».
Σύμφωνα με τον Χρήστο Γκοσλιόπουλο τα οικονομικά προβλήματα των κατοίκων οφείλονται: «Στην έλλειψη αναπτυξιακών υποδομών του πρωτογενούς τομέα, στις ανολοκλήρωτες υποδομές που υποστηρίζουν τον ορεινό τουρισμό και γενικότερα στο ξεπερασμένο μοντέλο ανάπτυξης της τοπικής παραγωγής, που αγνοεί τη μεταποίηση των αγροτικών προϊόντων, τη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, δεν επιλέγει νέους, σύγχρονους τρόπους παραγωγής και προώθησης και δεν δημιουργεί μεγάλες ομάδες παραγωγών με διαπραγματευτική ισχύ». Από την άλλη πλευρά πιστεύει ότι ο πρωτογενής τομέας, ο ορεινός – εναλλακτικός τουρισμός και οι ενεργειακές επενδύσεις δίνουν αναπτυξιακές προοπτικές. Την πεποίθησή του αυτή τεκμηριώνει με τα τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά – πλεονεκτήματα του Γράμμου:
Είναι ένα απέραντο βοσκοτόπι, στο οποίο ήδη δραστηριοποιούνται πολλοί κτηνοτρόφοι και εκτρέφονται χιλιάδες ζώα, χωρίς όμως να αξιοποιείται η δυνατότητα της βιολογικής πιστοποίησης και χωρίς να μεταποιούνται τα προϊόντα.
Εχει 50% δασοκάλυψη από δημόσια και δημοτικά δάση, στα οποία δραστηριοποιούνται 21 υλοτομικοί συνεταιρισμοί μικρής δυναμικότητας.
Διαθέτει δύο από τα μεγαλύτερα ποτάμια της Ελλάδας, τον Αλιάκμονα και τον Σαραντάπορο.
Είναι ένα βουνό απαράμιλλης ομορφιάς και δυνατοτήτων, ενταγμένο σε ένα μεγάλο ποσοστό στο δίκτυο NATURA 2000 και φορτισμένο ιστορικά, αποτελώντας ήδη πόλο έλξης επισκεπτών.
Για τη δημοτική αρχή είναι μεγάλης σπουδαιότητας η ολοκλήρωση των υποδομών που αφορούν τον πρωτογενή τομέα (το υπό κατασκευή φράγμα Νεστορίου πρόκειται να αρδεύσει 72.000 στρέμματα), του οδικού δικτύου, αλλά και των σχεδιαζόμενων ενεργειακών επενδύσεων (μικρός υδροηλεκτρικός σταθμός φωτοβολταϊκά πάρκα κ.λπ.).
Δημήτρης Κυριακόπουλος
