Μια προθεσμία που πλησιάζει σιωπηλά, αλλά συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις, φέρνει σε συναγερμό χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα. Έως τις 31 Ιανουαρίου 2026, όλα τα κτήρια επαγγελματικής, πολιτιστικής και κοινωνικής χρήσης οφείλουν να διαθέτουν Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, διαφορετικά οι ιδιοκτήτες τους βρίσκονται αντιμέτωποι με πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 10% της αντικειμενικής αξίας.
Πρόκειται για μια υποχρέωση δεσμευτική και καθολική για συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων, η οποία –σύμφωνα με επαγγελματικούς φορείς– δεν είναι ακόμη επαρκώς γνωστή, παρά το σοβαρό οικονομικό της αποτύπωμα.
Ποια κτήρια αφορά η υποχρέωση
Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα δεν αφορά τις κατοικίες, εκτός αν πρόκειται να μεταβιβαστούν. Αντίθετα, εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε κτήρια όπου συγκεντρώνεται κοινό ή αναπτύσσεται οργανωμένη δραστηριότητα. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται:
- θέατρα, κινηματογράφοι, συνεδριακά και εκθεσιακά κέντρα,
- αίθουσες πολιτιστικών, κοινωνικών ή θρησκευτικών εκδηλώσεων,
- πολιτιστικές υποδομές όπως βιβλιοθήκες, μουσεία και εκθεσιακοί χώροι,
- αθλητικές εγκαταστάσεις με κερκίδες, κλειστά γυμναστήρια και βοηθητικοί χώροι,
- επαγγελματικά ακίνητα όπως πρατήρια υγρών καυσίμων, πλυντήρια και συνεργεία αυτοκινήτων.
Η υποχρέωση επεκτείνεται επίσης σε:
- τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ.,
- εκπαιδευτήρια όλων των βαθμίδων,
- νοσοκομεία, ιατρικά κέντρα, κλινικές, αγροτικά και περιφερειακά ιατρεία,
- κέντρα ψυχικής υγείας,
- παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς,
- οικοτροφεία και οίκους ευγηρίας.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, υπάρχουν επτά κατηγορίες ακινήτων για τις οποίες η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου είναι άμεση και υποχρεωτική, ενώ για υφιστάμενες κατοικίες, καταστήματα και γραφεία απαιτείται μόνο σε περίπτωση μεταβίβασης.
Μια απαιτητική και πολυσύνθετη διαδικασία
Η έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίου δεν αποτελεί απλή τυπική ενέργεια. Αντιθέτως, πρόκειται για μια τεχνικά και διοικητικά απαιτητική διαδικασία, που προϋποθέτει:
- αυτοψία από αρμόδιο μηχανικό,
- εντοπισμό της οικοδομικής άδειας και των εγκεκριμένων σχεδίων,
- αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης του κτηρίου,
- τακτοποίηση αυθαιρεσιών, εφόσον υπάρχουν.
Παράλληλα, απαιτείται η συγκέντρωση πολλών δικαιολογητικών από διαφορετικούς φορείς, όπως:
- βεβαίωση Κτηματολογίου,
- πίνακας χιλιοστών σύστασης ιδιοκτησίας,
- στοιχεία στατικής επάρκειας όπου απαιτείται.
Για τον λόγο αυτό, οι ιδιοκτήτες καλούνται να κινηθούν έγκαιρα και να αναθέσουν τη διαδικασία σε μηχανικό, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε υπέρβαση της προθεσμίας.
Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα είναι αναγκαία και σε περιπτώσεις μονομερούς τροποποίησης πράξεων σύστασης, όταν απαιτείται ακριβής τεχνική περιγραφή του ακινήτου για μεταβίβαση.
Τι είναι η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου
Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου λειτουργεί ως ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένων, στην οποία συγκεντρώνονται όλα τα τεχνικά και νομικά στοιχεία ενός κτηρίου ή μιας αυτοτελούς ιδιοκτησίας. Στα βασικά έγγραφα που περιλαμβάνει συγκαταλέγονται:
- το στέλεχος της οικοδομικής άδειας και οι αναθεωρήσεις της,
- τα συνοδευτικά σχέδια,
- το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης,
- οι δηλώσεις υπαγωγής αυθαιρέτων,
- κατόψεις που αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση του ακινήτου,
- στοιχεία στατικού ελέγχου.
Σε περιπτώσεις όπου η οικοδομική άδεια δεν εντοπίζεται στα αρχεία της πολεοδομίας, απαιτείται βεβαίωση απώλειας από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.
Τσουχτερά πρόστιμα για τους ασυνεπείς
Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση συνεπάγεται διοικητικά πρόστιμα από 200 ευρώ έως και το 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Η επιβολή τους γίνεται από τον Ειδικό Γραμματέα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ η διαδικασία είσπραξης καθορίζεται με απόφαση του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Με την προθεσμία να πλησιάζει και τη διαδικασία να απαιτεί χρόνο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η έγκαιρη προετοιμασία είναι το μοναδικό ασφαλές «αντίδοτο» απέναντι σε πρόστιμα που μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα επώδυνα.
