Η οικονομική ασφυξία που προκαλούν οι σταθερά υψηλές τιμές και η στασιμότητα των εισοδημάτων αποτυπώνεται πλέον ξεκάθαρα στην καθημερινότητα. Η Ευρωπαϊκή Έκθεση Πληρωμών Καταναλωτών 2026 (ECPR) του Ομίλου Intrum καταδεικνύει ότι, παρά τη φαινομενική αντοχή, η αδυναμία απορρόφησης έκτακτων εξόδων οδηγεί τους πολίτες σε λύσεις ανάγκης. Μετά από μια διετία οριακής βελτίωσης, ο όγκος των καθυστερημένων οφειλών μεγαλώνει ξανά.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: σχεδόν τρεις στους δέκα Ευρωπαίους (29%) άφησαν απλήρωτο τουλάχιστον έναν λογαριασμό τον τελευταίο χρόνο. Το πλέον ανησυχητικό εύρημα, ωστόσο, είναι ότι το 56% αναγκάστηκε να δανειστεί ή να κάνει χρήση πιστωτικής κάρτας το τελευταίο εξάμηνο αποκλειστικά για να εξοφλήσει τρέχουσες υποχρεώσεις, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό από το 2019. Ως μέσο άμυνας απέναντι στην πίεση, η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για τον έλεγχο των προσωπικών οικονομικών έχει πλέον διπλασιαστεί.
Στην προσπάθειά τους να μεταθέσουν χρονικά το βάρος, οι καταναλωτές στρέφονται μαζικά σε υπηρεσίες τύπου BNPL (Buy Now, Pay Later). Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το 57% έχει χρησιμοποιήσει τη συγκεκριμένη διευκόλυνση, όμως ο πραγματικός κίνδυνος εντοπίζεται στα αδύναμα νοικοκυριά. Το 31% των πολιτών που βρίσκονται σε ευάλωτη οικονομική θέση καταφεύγει στο BNPL τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Η πρακτική αυτή έχει πάψει να αποτελεί απλό εργαλείο ταμειακής διευκόλυνσης και λειτουργεί πια ως βασικός μηχανισμός επιβίωσης.
Θηλιά χρεών για τους Έλληνες
Στην Ελλάδα, η εικόνα είναι αισθητά πιο επιβαρυμένη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το ποσοστό των πολιτών που προσφεύγουν σε δανεισμό για να πληρώσουν λογαριασμούς εκτοξεύεται στο 60%, ενώ το 37% παραδέχεται ανοιχτά ότι καθυστερεί τις πληρωμές του. Την ίδια στιγμή, το 47% των Ελλήνων κάνει χρήση υπηρεσιών BNPL, ενώ ένα 21% έχει αρχίσει να επιστρατεύει ψηφιακά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να κρατήσει όρθιο τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Απειλή λουκέτου στην πραγματική οικονομία
Η αδυναμία των νοικοκυριών μεταφέρεται νομοτελειακά στην αγορά, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο φαινόμενο ντόμινο. Μία στις τρεις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προειδοποιεί ότι η τρέχουσα έλλειψη ρευστότητας απειλεί την ίδια της την επιβίωση μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο. Οι καθυστερήσεις εξόφλησης τιμολογίων από τους πελάτες αποτελούν το μεγαλύτερο εμπόδιο για την ανάπτυξη.
Για την Ελλάδα, τα δεδομένα παραμένουν δυσοίωνα, καθώς το 54% των εγχώριων εταιρειών καθυστερεί την πληρωμή των προμηθευτών του ακριβώς επειδή δεν εισπράττει στην ώρα του. Υπό αυτές τις συνθήκες, το 51% των ελληνικών επιχειρήσεων (μαζί με εταιρείες από τη Γαλλία, την Αυστρία και την Πολωνία) περιμένει μηδενική ή αρνητική ανάπτυξη. Όσο το πορτοφόλι των καταναλωτών αδειάζει πριν βγει ο μήνας, καμία γραφειοκρατική απλούστευση από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν πρόκειται να αναστρέψει το κλίμα στην πραγματική αγορά.
