Σχεδόν οι μισοί έφηβοι στερούνται αρκετέ ώρες από τον ύπνου τους, καθώς μένουν ξύπνιοι ως αργά το βράδυ με το κινητό τους στο χέρι. Αυτό προκύπτει από νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, που αποτυπώνει πόσο η νυχτερινή χρήση της συσκευής, παραμονή σχολικής ημέρας, μπορεί να απορρυθμίσει τον ύπνο των εφήβων.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι νέοι αυτής της ηλικίας περνούν κατά μέσο όρο πάνω από 50 λεπτά με το κινητό τους μεταξύ 10 το βράδυ και 6 το πρωί, τις καθημερινές. Σχεδόν οι μισοί συνεχίζουν να το χρησιμούν από τα μεσάνυχτα έως τις 4 τα ξημερώματα.
Τις ώρες εκείνες, η πλειονότητα πλοηγείται σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως YouTube, Instagram ή TikTok, ενώ άλλοι ασχολούνται με εφαρμογές streaming ή παιχνίδια.
Η μελέτη δόθηκε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα στο περιοδικό JAMA Pediatrics. Παρακολούθησε την οθόνη 657 εφήβων, μέσης ηλικίας 15 ετών. Όλοι συμμετέχουν στην εθνική Μελέτη Γνωστικής Ανάπτυξης Εγκεφάλου Εφήβων, που περιλαμβάνει φυλετικά και οικονομικά ετερογενές δείγμα παιδιών και αποτελεί τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη έρευνα για την εγκεφαλική ανάπτυξη και την παιδική υγεία στις ΗΠΑ.
Οι ερευνητές άντλησαν στοιχεία μέσω εφαρμογής εγκατεστημένης στα τηλέφωνα των εφήβων, η οποία κατέγραφε παθητικά τα πρότυπα χρήσης, εξηγεί ο επικεφαλής συγγραφέας Jason Nagata, αναπληρωτής καθηγητής παιδιατρικής στο ίδιο πανεπιστήμιο. Αυτό είναι σημαντικό, λέει, γιατί «πολλές προηγούμενες μελέτες βασίζονταν στην αυτοαναφορά χρήσης οθόνης», λιγότερο λεπτομερή και ακριβή.
Η απλή λύση, σημειώνει, θα ήταν να απομακρυνθούν οι οθόνες από το υπνοδωμάτιο. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι αυτό δεν συμβαίνει. Η νυχτερινή χρήση μπορεί να σημαίνει ότι οι ειδοποιήσεις ξυπνούν τα παιδιά, ότι αντιμετωπίζουν αϋπνία ή ότι φτάνουν αντανακλαστικά στο τηλέφωνο όταν ξυπνούν μέσα στη νύχτα. Το να κοιτάζει κανείς μια φωτεινή οθόνη, προσθέτει, επιδρά αρνητικά στον ύπνο. Ειδικά τα social media «έχουν μεγάλο συναισθηματικό φορτίο», λέει. «Προκαλούν έντονη διέγερση, δυσκολεύοντας τους εφήβους να ηρεμήσουν, ακόμα κι αφού κλείσουν το τηλέφωνο».
Τα ευρήματα ενισχύουν προηγούμενες έρευνες ότι η χρήση οθόνης πριν τον ύπνο υποβαθμίζει την ποιότητα του ύπνου. «Ο ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για την εγκεφαλική ανάπτυξη των εφήβων, τη μάθηση και την ψυχική υγεία. Και ήδη γνωρίζουμε ότι οι περισσότεροι έφηβοι δεν κοιμούνται αρκετά» (8-10 ώρες συνιστούν οι ειδικοί).
Το να βλέπουμε τον ύπνο να χάνεται εξαιτίας του ατέρμονου scrolling είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, προσθέτει: «Τα social media έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης, άγχους, διαταραχών προσοχής και μπορούν να επηρεάσουν τη σχολική και γνωστική επίδοση».
Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά οι οικογένειες να καταρτίζουν σχέδιο που θα τηρούν και οι γονείς. «Οι γονείς πρέπει να δίνουν το παράδειγμα σε αυτούς τους κανόνες», τονίζει ο Nagata. Η ιδανική λύση; «Να εξαφανιστούν εντελώς οι οθόνες από την κρεβατοκάμαρα, ειδικά την ώρα του ύπνου. Οι μελέτες μας έχουν δείξει ότι αυτή η απλή πράξη, από μόνη της, συσχετίζεται με καλύτερη ποιότητα και μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου».
