Με έναν λεβέντικο ηπειρώτικο ρυθμό, την αγαπημένη του «Κοντούλα λεμονιά» να τον συνοδεύει, το δημοτικό τραγούδι που πρωτάκουσε να σιγοτραγουδάει ένας γέρος μόνος σ’ ένα καφενείο στα Ζαγοροχώρια την εποχή των γυρισμάτων της «Αναπαράστασης» και από τότε «κουβαλούσε» πάντοτε τη μελωδία του. «Μωρή κοντούλα λεμονιά, με τα πολλά λεμόνια, Βησσανιώτισσα, σε φίλησα κι αρρώστησα και το γιατρό δε φώναξα». Με αυτό το παραδοσιακό τραγούδι και ποιήματα γραμμένα από τον ίδιο τον σκηνοθέτη ξεπροβόδισαν τον αγαπημένο τους Θόδωρο τα μέλη της οικογένειάς του αλλά και οι φίλοι. Και ήταν χιλιάδες εκείνοι που βρέθηκαν χθες το μεσημέρι στο Α΄ Νεκροταφείο για να πουν το «ύστατο χαίρε» στον διεθνούς φήμης κινηματογραφιστή που τόσο αδόκητα έφυγε από τη ζωή έπειτα από τον θανάσιμο τραυματισμό του από μηχανή. Σε ένα σκηνικό με τον ήλιο να δίνει μάχη με τα σύννεφα, όπως θα το ήθελε για τα πλάνα του, ο σκηνοθέτης που είχε δηλώσει ότι «η μόνη αντεπίθεση για να βγει η χώρα από τη δίνη 
αυτή είναι η αντεπίθεση του πολιτισμού» ξεκίνησε το ταξίδι του για τα δικά του Κύθηρα.
Τραγικές φιγούρες ήταν οι τρεις του κόρες, Αννα, Κατερίνα και Ελένη, οι οποίες δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι ο δικός τους άνθρωπος έφυγε τόσο απρόσμενα, αλλά και ο αδελφός του Νίκος. Απαρηγόρητη η σύζυγός του Φοίβη, που έδειχνε να τα έχει χαμένα, αλλά τραγούδησε με την ψυχή της στον άνθρωπό της που από τις 14.00 είχε εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα.
«Στον δικό μου Θόδωρο και τον Θόδωρο όλων που δεν θα φύγει ποτέ από τη μνήμη και την ψυχή μας» έγραφε το στεφάνι της.
Συγκλονισμένος από τον ξαφνικό χαμό του ήταν και ο «ισόβιος» διευθυντής φωτογραφίας του, Γιώργος Αρβανίτης, με τον οποίο ο Θόδωρος Αγγελόπουλος είχε γυρίσει τις περισσότερες ταινίες του. «Χάθηκε άδικα. Πολύ άδικα. Εφυγε στο πεδίο της μάχης» δήλωσε. Μάλιστα, ο κ. Αρβανίτης ήρθε από το Παρίσι όπου διαμένει μόνιμα εδώ και πολλά χρόνια, για να παραβρεθεί στην κηδεία του φίλου του.
Εμφανώς συγκινημένος ήταν και ο πρωταγωνιστής της τελευταίας του ταινίας, ο Ιταλός Τόνι Σερβίλο, ο οποίος εκφώνησε έναν από τους επικήδειους λόγους, όχι όμως στη μητρική του γλώσσα, την ιταλική, αλλά στα γαλλικά, διότι, όπως είπε, έτσι συνήθιζε να μιλάει με τον σκηνοθέτη. «Ευχαριστώ, Θόδωρε» είπε στο τέλος.
«Οταν του μιλούσες, το μυαλό του ήταν πάντα στο πλάνο» είπε και ο ηθοποιός Γιάννης Τότσικας με τον οποίο είχε συνεργαστεί ο Θόδωρος Αγγελόπουλος στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, την «Αναπαράσταση».
«Ηταν ο ραψωδός της ερειπωμένης Ελλάδας. Ο ποιητής του διωγμού, της προσφυγιάς και της μετανάστευσης. Οι σκέψεις και οι εικόνες του είναι στη μνήμη του λαού» είπε στον επικήδειο λόγο της η Ελένη Γερασιμίδου, εκπροσωπώντας το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών. «Ησουν το αστέρι της τάξης μας» δήλωσε με τρεμάμενη φωνή και ένας εκ των συμμαθητών του στο 2ο Γυμνάσιο Αθηνών.
Στην κηδεία, πλήθος κόσμου έδωσε το «παρών», μεταξύ των οποίων και οι Παντελής Βούλγαρης, Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, Γιάννης Μαρκόπουλος, Πέτρος Μάρκαρης, Ρέα Γαλανάκη, Αννα Βαγενά, Γιάννης Ζουγανέλης, Δημήτρης Πιατάς, Γιάννης Σμαραγδής, Νάντια Μουρούζη, αλλά και πολλοί ακόμη άνθρωποι του πολιτισμού αλλά και εκπρόσωποι της πολιτικής, όπως ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος.
Η κηδεία έγινε δημοσία δαπάνη, ενώ η οικογένεια του μεγάλου Ελληνα κινηματογραφιστή ζήτησε αντί στεφάνων να κατατεθούν χρήματα στο Κέντρο Αστέγων του Δήμου Αθηναίων και στο Χαμόγελο του Παιδιού.
Το τελευταίο «πλάνο» από την κόρη του Ελένη
«Δευτέρα γυρίσματα στο Rex και την Τρίτη στον αυτοκινητόδρομο της Δραπετσώνας» έλεγε το πρόγραμμα των γυρισμάτων της «Αλλης θάλασσας», του οποίου το σενάριο ο περφεξιονιστής σκηνοθέτης άλλαξε 102 φορές προκειμένου να ταιριάζει όσο το δυνατόν περισσότερο με τις τρέχουσες ελληνικές οικονομικές εξελίξεις. Τη χθεσινή γκρίζα Παρασκευή όμως οι φίλοι του πρόσθεσαν στο σενάριο της ζωής του μια άγραφη έως τώρα σκηνή. Τη «συμβολική», όπως την αποκάλεσαν, κηδεία του.
Η κόρη του Ελένη, που ακολουθεί τα χνάρια του μεγάλου Ελληνα σκηνοθέτη, ήταν εκείνη που ανέλαβε να τραβήξει το τελευταίο πλάνο του, αφού από νωρίς το μεσημέρι, προτού ξεκινήσει η νεκρώσιμη ακολουθία, είχε πάρει τη θέση της πάνω στο τράβελινγκ που είχε στηθεί από το κινηματογραφικό συνεργείο της «Αλλης θάλασσας».
Από εκεί η μικρότερη της οικογένειας Αγγελόπουλου κινηματογραφούσε την «τελευταία του διαδρομή», την ώρα που οι κοντινοί του άνθρωποι έκαναν απαγγελίες των αγαπημένων του ποιημάτων.
Μέλη του συνεργείου της «Αλλης θάλασσας» όμως ήταν και εκείνοι που κουβάλησαν επάνω στους ώμους τους το φέρετρο με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, αποχαιρετώντας έτσι τον σκηνοθέτη που για πρώτη φορά στη ζωή του δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τα κινηματογραφικά του σχέδια.
Γιώτα Βαζούρα
Φωτό: Χρήστος Ζήνας
