«Η οικονομική κρίση μάς παχαίνει αντί να μας αδυνατίζει, γιατί οι καταναλωτές στρέφονται στο φθηνό, γρήγορο φαγητό, επειδή αδυνατούν να αγοράσουν τα πανάκριβα φρούτα, λαχανικά, καθώς και νωπά ψάρια και κρέας» λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» η διαιτολόγος – διατροφολόγος Ελευθερία Κούνα.
Τα οικονομικά προβλήματα έχουν άμεσο αντίκτυπο στις διατροφικές μας συνήθειες, και ενώ θα περίμενε κανείς η κρίση να μας αδυνατίζει, δυστυχώς μας παχαίνει, με συνέπεια να προκαλεί σοβαρά προβλήματα υγείας όπως υπέρταση, καρδιοπάθειες, διαβήτη και φυσικά κατάθλιψη! Ιδιαίτερα «ευάλωτοι» αυτή τη δύσκολη εποχή είναι όσοι ανήκουν στα χαμηλά και μεσαία οικονομικά στρώματα, όπως έδειξαν τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Επιστήμης Διατροφής Διαιτολογίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με την Α΄ Καρδιολογική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, το χαμηλό οικονομικό επίπεδο του πληθυσμού σχετίζεται άμεσα με κακές υγιεινές διατροφικές συνήθειες και με προβλήματα υγείας. Ειδικότερα, τα στοιχεία έδειξαν ότι ένας στους δύο Ελληνες χαμηλής μόρφωσης και εισοδήματος πάσχει από δυσλιπιδαιμία, τέσσερις στους 10 είναι παχύσαρκοι, επτά στους 10 πάσχουν από υπέρταση και τουλάχιστον δύο στους 10 έχουν διαβήτη. Ακόμη, ένας στους 20 ανθρώπους πέρασε ένα επεισόδιο κατάθλιψης τον προηγούμενο χρόνο, σύμφωνα τα στοιχεία της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρίας.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι Ελληνες στρέφονται ολοένα και περισσότερο προς το γρήγορο, φθηνό φαγητό, που είναι πλούσιο σε αλάτι, κορεσμένα λιπαρά, ζάχαρη και θερμίδες, γιατί αδυνατούν να αγοράσουν φρέσκα λαχανικά, φρούτα, ψάρια και κρέας λόγω των τσουχτερών τιμών που έχουν φτάσει στον… Θεό! Ομως μ’ αυτές τις επικίνδυνες διατροφικές επιλογές ουσιαστικά υποθηκεύουν όχι μόνο την υγεία τους, αλλά και την υγεία της επόμενης γενιάς, δηλαδή των παιδιών τους. Τα δεδομένα από προηγούμενες περιόδους κρίσης και πείνας δείχνουν ότι άτομα που εκείνη την εποχή ήταν σε εμβρυική ή βρεφική ηλικία πλήρωσαν το βαρύ τίμημα της κακής διατροφής με την εμφάνιση σοβαρών νοσημάτων στην ενήλικη ζωή τους.
Οπως εξηγεί στην «κυριακάτικη δημοκρατία» η διαιτολόγος – διατροφολόγος Ελευθερία Κούνα, μελέτες έχουν δείξει ότι η πίεση και το άγχος από τις οικονομικές δυσκολίες μάς οδηγούν σε λανθασμένες διατροφικές επιλογές. Συγκεκριμένα, σε περιόδους έντονης οικονομικής δυσχέρειας ο κόσμος τρώει λιγότερο υγιεινά και δεν έχει ποικιλία στις τροφές που καταναλώνει.
«Προκειμένου να μειώσει το στρες και να καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες, καταφεύγει σε υδατάνθρακες και τροφές με απλή ενεργειακή αξία, παραμελώντας την ποιότητα της τροφής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μη μειώνεται φυσικά το στρες, αλλά και να παρατηρούνται ελλείψεις σε βιταμίνες και συστατικά, όπως η βιταμίνη C, το φολικό οξύ, ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και το μαγνήσιο, κυρίως λόγω χαμηλής κατανάλωσης φρέσκων φρούτων, λαχανικών, κρέατος και ψαριών» εξηγεί η κυρία Κούνα.
Τα τρία λάθη
Τρία είναι τα σοβαρά σφάλματα που κάνουν με τη διατροφή τους οι οικονομικά ασθενέστεροι πολίτες στη διάρκεια των κρίσεων, σύμφωνα με την κυρία Ελευθερία Κούνα.
Το πρώτο λάθος είναι ότι πολλοί δεν μαγειρεύουν στο σπίτι, διότι πιστεύουν ότι κάνουν οικονομία προτιμώντας το έτοιμο, γρήγορο φαγητό. Ομως και εκείνοι που μαγειρεύουν, για να μην ξοδεύουν πολλά χρήματα, επιλέγουν τα κατεψυγμένα προϊόντα και όχι νωπά, ενώ δεν βάζουν στο καλάθι τους ομάδες τροφίμων που είναι απαραίτητες για τον οργανισμό, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά.
«Ο “εφιάλτης” αυτών των ανθρώπων είναι, όταν θα βρεθούν μπροστά στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, να τους φτάσουν τα λίγα χρήματα που έχουν στο πορτοφόλι τους, γι΄αυτό και δεν τους απασχολούν άμεσα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της διατροφής τους» εξηγεί η διατροφολόγος.
Το δεύτερο μεγάλο λάθος που κάνουν αρκετοί είναι ότι καταναλώνουν λίγα γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας και το βράδυ να τρώνε βουλιμικά ό,τι υπάρχει στην κουζίνα. Ετσι καταναλώνουν διπλάσιες και τριπλάσιες θερμίδες, όπως υπογραμμίζει η διαιτολόγος.
Το τρίτο σοβαρό σφάλμα που κάνουν πολλοί είναι ότι καταναλώνουν σοκολάτες, γλυκά, σφολιάτες, αναψυκτικά και αλκοόλ για να φτιάξει η άσχημη ψυχολογική τους διάθεση, που μπορεί πολύ εύκολα να εξελιχθεί σε κατάθλιψη, λόγω της υπερβολικής πίεσης των οικονομικών βαρών που τους έχουν τσακίσει.
Συμβουλές για οικονομικά γεύματα που δεν προκαλούν βλάβες στον οργανισμό
Οσο δύσκολη και αν είναι η εποχή που ζούμε, μπορούμε να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα τρώγοντας πιο οικονομικά, πιο οργανωμένα και χωρίς να υποθηκεύουμε την υγεία μας, επισημαίνουν οι ειδικοί. Μια καλή πρώτη συμβουλή είναι «να ψωνίζουμε με λίστα, κάνοντας πρώτα μια καταγραφή με τα απαραίτητα φαγητά που θα φτιάξουμε όλη την εβδομάδα. Επίσης, «ανακυκλώνουμε το φαγητό». Ακόμα κι αν περισσέψουν μία ή δύο μερίδες, δεν τις πετάμε αλλά τις συμπληρώνουμε με κάτι άλλο και σερβίρουμε την επόμενη ημέρα» σημειώνει ηδιατροφολόγος Ελευθερία Κούνα.
Μπορούμε ακόμη να αντικαταστήσουμε το κρέας τρώγοντας πιο πολλά όσπρια και δημητριακά σε συνδυασμό, όπως για παράδειγμα φακόρυζο, ρεβυθόρυζο, ρεβύθια με μανέστρα, φασολάδα με κοφτό μακαρονάκι.
Η σωστή αναλογία είναι 2/3 δημητριακά και 1/3 όσπρια. Τα όσπρια αποτελούν ένα πλήρες γεύμα και είναι φθηνά προϊόντα που προσφέρουν το αίσθημα κορεσμού. Σε συνδυασμό δε με τα δημητριακά, δίνουν υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεΐνη.
Επιπλέον, μπορούμε να παρασκευάσουμε τρόφιμα αλλά και να καλλιεργήσουμε. Για παράδειγμα, να ζυμώσουμε ψωμί και να φτιάξουμε τα κέικ ή τα κουλουράκια που παίρνουν τα παιδιά στο σχολείο.
Επίσης όσοι έχουν (ακόμα) εξοχικό κοντά σε μεγάλα αστικά κέντρα, μπορούν να δραστηριοποιηθούν άμεσα και να καλλιεργήσουν τα δικά τους φρούτα και λαχανικά.
Επιπλέον, πρωταγωνιστικό ρόλο πρέπει να παίξουν οι πολίτες που ζουν στην επαρχία και μπορούν να στέλνουν φρέσκα φρούτα και λαχανικά μία φορά κάθε 10 μέρες με το λεωφορείο στα μέλη της οικογενείας τους που ζουν στις μεγάλες πόλεις και δεν έχουν τη δυνατότητα να καλλιεργήσουν. Ακριβώς όπως εδώ και δεκαετίες κάνουν οι γονείς, που στέλνουν τα… πολυπόθητα «φοιτητικά δέματα» στα παιδιά τους που σπουδάζουν μακριά από το σπίτι!
Ρίτα Μελά
