Ο Αλέξης Τσίπρας καλείται να δείξει αν είναι αποφασισμένος να φτάσει το μαχαίρι στο κόκαλο διεκδικώντας από την Ελληνικός Χρυσός τα χρήματα που χρωστάει στο κράτος
Θα διεκδικήσει η ελληνική κυβέρνηση τα 15.000.000 ευρώ που χρωστά η εταιρία Ελληνικός Χρυσός στο Δημόσιο; Το μεγάλο αυτό ερώτημα έχει θαφτεί τις τελευταίες εβδομάδες κάτω από τη σκόνη που έχει σηκώσει η απόφαση της κυβέρνησης, και συγκεκριμένα του υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Παναγιώτη Λαφαζάνη, να ανακαλέσει δύο άδειες για τη μονάδα στις Σκουριές. Ανεξάρτητα με το αν η εξόρυξη χρυσού θα συνεχιστεί ή όχι, το ποσό των 15.000.000 ευρώ πρέπει να επιστραφεί στο κράτος. Οπως αποκαλύπτει η «κυριακάτικη δημοκρατία», επί χρόνια το Ελληνικό Δημόσιο απέφευγε να διεκδικήσει τα χρωστούμενα, ενώ έφτασε στο σημείο ακόμα και να υπερασπιστεί το δικαίωμα της εταιρίας να μην καταβάλει τα λεφτά (!) στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Το ζήτημα είναι πλέον στα χέρια του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος καλείται να δείξει αν πράγματι είναι αποφασισμένος να φτάσει το μαχαίρι στο κόκαλο.
Το σκάνδαλο
Να πιάσουμε το κουβάρι του σκανδάλου αυτού από την αρχή. Τα Μεταλλεία Κασσάνδρας περιλαμβάνουν τα μεταλλεία χρυσού Στρατωνίου και Ολυμπιάδος, καθώς και το μεταλλείο χαλκού και χρυσού Σκουριών. Το 1996 τα κρατικής ιδιοκτησίας μεταλλεία πωλήθηκαν στην TVX HELLAS A.E., θυγατρική της καναδικής μεταλλευτικής εταιρίας TVX Gold Inc., με δημόσιο διαγωνισμό.
Στις 12 Δεκεμβρίου 2003 τα μεταλλεία μεταβιβάστηκαν από την TVX HELLAS, που στο μεταξύ είχε κηρύξει πτώχευση, στο Ελληνικό Δημόσιο αντί 11.000.000 ευρώ, με βάση τους όρους εξώδικου διακανονισμού – που δεν έχουν φυσικά σε τίποτα να κάνουν με την πραγματική αξία των μεταλλείων. Την ίδια μέρα η κυβέρνηση Σημίτη τα πούλησε στην Ελληνικός Χρυσός Α.Ε., πάλι για 11.000.000 ευρώ.
Πόσο ήταν η πραγματική αξία των μεταλλείων; H εύλογη αγοραία αξία των στοιχείων ενεργητικού των Μεταλλείων Κασσάνδρας φέρεται ότι ήταν 408.000.000 ευρώ στις 30 Ιουνίου 2004, δηλαδή έξι μήνες μετά την πώληση των μεταλλείων στην Ελληνικός Χρυσός Α.Ε., σύμφωνα με εκτίμηση της Behre Dolbear International Ltd, έγκριτης εταιρίας παροχής συμβουλών στον μεταλλευτικό κλάδο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε τον φάκελο «Χαλκιδική» έπειτα από ανώνυμη καταγγελία που δέχθηκε, η οποία κατηγορούσε την Ελλάδα για παράνομη κρατική ενίσχυση προς την Ελληνικός Χρυσός Α.Ε., υποστηρίζοντας ότι τα μεταλλεία πουλήθηκαν σε τιμή κατώτερη από εκείνη της αγοράς.
Καταρρίπτοντας τα επιχειρήματα της ελληνικής κυβέρνησης, οι Βρυξέλλες αποφάνθηκαν: «Κανένας λόγος που σχετίζεται με τον αριθμό των θέσεων εργασίας και την προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να εξηγήσει μια τιμή πώλησης χαμηλότερη από την αγοραία αξία των μεταλλείων». Κατέληξε, μάλιστα, στο συμπέρασμα ότι η Ελληνικός Χρυσός (συμφερόντων τότε Μπόμπολα και άλλων επιχειρηματιών) έπρεπε να είχε πληρώσει το 2003 συνολικά 25.000.000: 16.000.000 για τα δικαιώματα εκμετάλλευσης, 6.000.000 για τη γη και 3.000.000 για το «στοκ» των ορυκτών που υπήρχε.
Σε τιμή ευκαιρίας
Αντί αυτού, η τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ όχι απλά μεθόδευσε την πώληση σε τιμή ευκαιρίας, αλλά, όπως γράφει η Κομισιόν, «η πώληση των ακινήτων (στην Κασσάνδρα) στην Ελληνικός Χρυσός Α.Ε. πραγματοποιήθηκε χωρίς διαφανή και ανοιχτό διαγωνισμό»! Οι διευκολύνσεις δεν σταματούν εδώ. Η μεταβίβαση των μεταλλείων «απηλλάγη από την υποχρέωση καταβολής φόρου μεταβίβασης και οιουδήποτε άλλου φόρου», ενώ «υπήρξε μείωση των δικηγορικών, συμβολαιογραφικών και λοιπών αμοιβών σε 5% μόνον του πραγματικού ποσού που θα έπρεπε να είχε καταβληθεί, υπέρ της Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.».
Πώς η κυβέρνηση του Παπανδρέου αγνόησε την απόφαση της Κομισιόν!
Τον Φεβρουάριο του 2011 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε την εταιρία Ελληνικός Χρυσός, που έχει την άδεια εξόρυξης και εκμετάλλευσης στην Κασσάνδρα, να επιστρέψει 15.340.000 ευρώ στο Ελληνικό Δημόσιο, μαζί με τους οφειλόμενους τόκους από το 2001. Το ποσό αυτό συνιστά παράνομη κρατική ενίσχυση, χορηγηθείσα από το ελληνικό κράτος στην εταιρία με τη μορφή, πρώτον, της πώλησης των ορυχείων της Κασσάνδρας σε κόστος χαμηλότερο της αγοραίας αξίας τους και, δεύτερον, της απαλλαγής από φόρους και της μείωσης των νόμιμων τελών. Με την ίδια απόφαση υποχρεώνεται η Ελλάδα να φροντίσει για την εφαρμογή της απόφασης σε διάστημα τεσσάρων μηνών από την ημέρα της κοινοποίησής της.
Η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου αγνόησε επιδεικτικά την απόφαση. Στο τέλος του 2011 η Κομισιόν παρέπεμψε την Ελλάδα στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για μη συμμόρφωση προς την απόφαση της Επιτροπής. Το 2013 το Ευρωδικαστήριο καταδίκασε την Ελλάδα για μη συμμόρφωση, κρίνοντας ότι παραβίασε τους όρους της απόφασης, αφού δεν διεκδίκησε το οφειλόμενο ποσό. Θα αναγκάσει σήμερα ο κ. Τσίπρας την Ελληνικός Χρυσός να επιστρέψει τα 15.340.000 ή θα συνεχίσει την τακτική υπεκφυγών μέσω προσφυγών και ενστάσεων όπως οι προκάτοχοί του;
