Οδοιπορικό στα ελληνο-σκοπιανά σύνορα, όπου λειτουργεί «οργανωμένος» καταυλισμός μεταναστών
Ρεπορτάζ
Αγγελος Σκορδάς
Φωτογραφίες: Βαγγέλης Μασιάς
Ελάχιστοι είναι σήμερα οι τόποι που μπορούν σε λίγα τετραγωνικά μέτρα να συμπυκνώσουν το εν εξελίξει προσφυγικό δράμα όσο η Ειδομένη, το χωριό των 150 ψυχών που έχει μετατραπεί σε κόμβο των μεταναστευτικών ροών προς την κεντρική Ευρώπη. Καθημερινά, σχεδόν ανά μία ώρα, τα ΚΤΕΛ Αθήνας και Θεσσαλονίκης αποβιβάζουν στο μικρό χωριό στα βόρεια του Κιλκίς χιλιάδες πρόσφυγες κάθε ηλικίας, προκειμένου λίγο αργότερα να αφήσουν για πάντα πίσω τους την Ελλάδα και να συνεχίσουν το ταξίδι τους στο… ευρωπαϊκό όνειρο.
Εκεί συναντά κανείς εγκύους με παιδιά στα χέρια, πατεράδες με μωρά στην αγκαλιά, μεσήλικες που έχασαν τα πάντα στις φλόγες του πολέμου, ανήμπορους ηλικιωμένους και «τυχερές» οικογένειες που βγήκαν ενωμένες από τα βουνά των δοκιμασιών.
Σχηματίζουν ουρές για μια μικρή αλλά σημαντική για τη συνέχεια του ταξιδιού τους βοήθεια από τον Ερυθρό Σταυρό, τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα και τους Γιατρούς του Κόσμου. Ενα σαπούνι, ένα ζευγάρι στεγνές κάλτσες, ένα μπουκαλάκι νερό και μια ζακέτα για τα παιδιά αποτελούν γι’ αυτούς τα εχέγγυα που θα τους εξασφαλίσουν τη συνέχιση της δύσκολης πορείας τους.
Ελεγχος εγγράφων
Λίγο πιο πέρα, σε άλλη ουρά, περιμένουν να ελεγχθούν τα χαρτιά τους. Οταν γίνει και αυτό, διασχίζουν άλλη μία μεθοριακή γραμμή. Για τους περισσότερους εξ αυτών είναι η τρίτη και θα ακολουθήσουν τουλάχιστον άλλες τέσσερις.
Από τα τέλη Αυγούστου, σε απόσταση αναπνοής από τα σύνορα Ελλάδας – Σκοπίων και την παρακείμενη Γευγελή, λειτουργεί στην Ειδομένη οργανωμένος καταυλισμός για την ολιγόωρη ξεκούραση προσφύγων και μεταναστών. «Οι προδιαγραφές των σκηνών είναι για 2.000 άτομα, ωστόσο έχουν υπάρξει ημέρες που έχουμε και 12.000 άτομα λόγω κωλυσιεργίας από την πλευρά των Σκοπίων» εξηγεί στη «δημοκρατία» ο αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος του Δήμου Παιονίας Κώστας Μεμετζής, σημειώνοντας παράλληλα ότι η σημερινή κατάσταση απέχει κατά πολύ από αυτή των πρώτων ημερών. «Ολα γίνονται συντεταγμένα σε συνεργασία με τον ΟΗΕ και τις ΜΚΟ. Το 90% όσων φτάνουν στην Ειδομένη αυθημερόν βρίσκονται στα Σκόπια, ενώ υπάρχουν υποδομές υγιεινής, σίτισης, περίθαλψης και φιλοξενίας για όσους διανυκτερεύουν εδώ» λέει ο κ. Μεμετζής.
Την ίδια στιγμή, χιλιάδες είναι και τα παιδιά που περνούν από το ακριτικό χωριό, ακολουθώντας τους γονείς τους στον δρόμο της προσφυγιάς. «Για τα παιδιά υπάρχει ειδική σκηνή από την ΑΡΣΙΣ, μια οργάνωση για την προάσπιση των δικαιωμάτων τους» λέει η 34χρονη εθελόντρια από τη Θεσσαλονίκη Γιώτα Γάτση. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες σκηνές, σε αυτή κυριαρχούν το χρώμα και οι ζωγραφιές των προσφυγόπουλων, όπου αποτυπώνουν τις ευτυχισμένες ημέρες που έζησαν στο δικό τους σπίτι και τις ελπίδες τους για το μέλλον.
«Από τις πιο συγκινητικές στιγμές της παρουσίας μου εδώ ήταν όταν μια παρέα αγοριών, γύρω στα 10, ζωγράφισε δύο πουλιά που, όπως μου είπαν, έφυγαν από τη φωλιά τους για να βρουν μια νέα. Το δεύτερο πουλί δεν το χρωμάτισαν ποτέ και όταν τους ρώτησα γιατί, μου απάντησαν ότι δεν προλάβαιναν. Επρεπε να βιαστούν για να περάσουν τα σύνορα» περιγράφει η Γιώτα που, μαζί με τους συναδέλφους της, φροντίζει ώστε τα αθώα θύματα της ανθρωπιστικής κρίσης να βρουν έστω για λίγο την ανεμελιά και τη ζεστασιά που τόσο έχουν στερηθεί.
