Ερώτημα παραμένει αν η συνάντηση Μακρόν – Αμπάς έγινε στο πλαίσιο μιας στρατηγικής αναβίωσης ή ως διπλωματική αβρότητα
Την Τρίτη ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υποδέχτηκε στο Παρίσι τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς, με κύριο θέμα συζήτησης την «πλήρη εφαρμογή» της εκεχειρίας στη Λωρίδα της Γάζας, σε μια προσπάθεια της γαλλικής προεδρίας να αποδώσει διπλωματικό βάρος στην αποδυναμωμένη παρουσία της χώρας στη Μέση Ανατολή.
- Παρίσι, Μαρία Δεναξά
Η συνάντηση εντάσσεται σε μια σειρά γαλλικών πρωτοβουλιών για την «επόμενη μέρα» μετά τον πόλεμο. Ωστόσο, εγείρει ερωτήματα ως προς την πραγματική επιρροή του Αμπάς και την αποτελεσματικότητα της γαλλικής διπλωματίας σε ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο στη Μέση Ανατολή. Το πρόβλημα είναι πως η νομιμοποίηση του Αμπάς τίθεται πλέον εν αμφιβόλω. Στα 89 του χρόνια είναι πολιτικά αποδυναμωμένος και η τελευταία φορά που εκλέχθηκε ήταν το 2005.
Η θητεία του, λοιπόν, έχει λήξει εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, ενώ στα παλαιστινιακά εδάφη δεν έχουν διεξαχθεί βουλευτικές εκλογές από το 2006, όταν η Χαμάς επικράτησε στις βουλευτικές εκλογές στη Γάζα. Από τότε η Παλαιστινιακή Αρχή, περιθωριοποιημένη θεσμικά, ελέγχει μόνο τμήματα της Δυτικής Οχθης, ενώ η Γάζα παραμένει υπό τον πλήρη έλεγχο της Χαμάς, η οποία δεν αναγνωρίζει τη νομιμότητα της Φατάχ, του κόμματος του Αμπάς. Με λίγα λόγια, οι δύο πλευρές αλληλοαμφισβητούν τη νομιμότητα η μία της άλλης. Μια εσωτερική διάσπαση που υπονομεύει κάθε προοπτική ενιαίας παλαιστινιακής εκπροσώπησης.
Στοίχημα
Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, η ικανότητα του Αμπάς να εφαρμόσει αποφάσεις πέρα από τη Δυτική Οχθη είναι πρακτικά ανύπαρκτη, ενώ η προσπάθεια του Μακρόν να παρουσιάσει τον Αμπάς ως «εκπρόσωπο του μέλλοντος» μοιάζει περισσότερο με διπλωματικό στοίχημα παρά με σχέδιο που μπορεί να υλοποιηθεί. Παρά ταύτα, το Παρίσι επιμένει στην ανάγκη μεταρρύθμισης της Παλαιστινιακής Αρχής ως προϋπόθεση για ένα βιώσιμο παλαιστινιακό κράτος. Το μεταβατικό Παλαιστινιακό Εθνικό Συμβούλιο, που συστάθηκε το 2009 για να διαχειρίζεται τις τρέχουσες υποθέσεις μέχρι το 2026, παραμένει ανενεργό, ενώ εσωτερικές διενέξεις εντός της Φατάχ εμποδίζουν κάθε προσπάθεια ανανέωσης.
Πέρα από τη γαλλική προσέγγιση στον Αμπάς, άλλοι διεθνείς παίκτες προωθούν εναλλακτικά σενάρια. Το σχέδιο ειρήνης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αποκλείει πολιτικό ρόλο για τη Χαμάς και προτείνει μια προσωρινή τεχνοκρατική κυβέρνηση για τη Γάζα, υπό αραβική εποπτεία, με συμμετοχή χωρών όπως η Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αίγυπτος, και χρηματοδότηση από τη Σαουδική Αραβία. Σε αυτό το μοντέλο, η Φατάχ και, κατ’ επέκταση, ο Αμπάς, στον οποίο η Γαλλία συνεχίζει να επενδύει ως θεσμική συνέχεια του παλαιστινιακού κράτους, περιορίζονται σε δευτερεύοντα ρόλο.
Ως εναλλακτικές λύσεις ηγεσίας από διεθνείς παράγοντες και προσωπικότητες του αραβικού κόσμου προβάλλονται οι εξής προσωπικότητες:
• Ο Μαρουάν Μπαργκούτι, φυλακισμένος στο Ισραήλ από το 2002, θεωρείται από πολλούς Παλαιστινίους ως ηγετική φυσιογνωμία με ευρεία αποδοχή.
• Ο Μοχάμεντ Ντάχλαν, εξόριστος στα ΗΑΕ και πρώην επικεφαλής της Δύναμης 17, διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τα Εμιράτα και θεωρείται αντίπαλος της Χαμάς.
• Ο Τζιμπρίλ Ρατζούμπ, γενικός γραμματέας της Φατάχ, προβάλλεται ως προσωρινή λύση.
Αυτές οι προσωπικότητες ενσαρκώνουν διαφορετικούς βαθμούς νομιμότητας και ρεαλισμού, αλλά η επιλογή κάποιας δεν είναι απλή· κάθε πρόσωπο αντιπροσωπεύει και ένα κομμάτι των αντιθέσεων, των φιλοδοξιών και των εξαρτήσεων που θα καθορίσουν το μέλλον της παλαιστινιακής ηγεσίας.
Η επιμονή του Μακρόν στον Αμπάς, αντί να ενώνει, κινδυνεύει να βαθύνει το χάσμα ανάμεσα στη Δυτική Οχθη και τη Γάζα. Κατά συνέπεια, η συνάντηση του Γάλλου προέδρου με τον επικεφαλής της Παλαιστινιακής Αρχής στο Παρίσι ήταν περισσότερο συμβολική παρά ρεαλιστική διπλωματική πρωτοβουλία, που αποκαλύπτει την αδυναμία της Γαλλίας και της Ευρώπης να επιβάλουν ουσιαστικές λύσεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες θα απορρέουν από μια αποτελεσματική στρατηγική.
Χωρίς εναλλακτικά σενάρια ή πίεση για εσωτερική παλαιστινιακή συμφιλίωση, η «επόμενη μέρα» στην παλαιστινιακή επικράτεια παραμένει αβέβαιη και η Γαλλία, παρά την κινητοποίησή της, μπορεί να βρεθεί για άλλη μια φορά στο περιθώριο των πραγματικών εξελίξεων.
Η απειλή των ISIS και Αλ Κάιντα για την Ευρώπη έχει απλώς αλλάξει μορφή
Μπορεί η συλλογική μνήμη να έχει ξεθωριάσει αναφορικά με τις φονικές επιθέσεις που εξαπέλυαν το Ισλαμικό Κράτος και η Αλ Κάιντα κάθε λίγο σε όλη την Ευρώπη, όμως η απειλή δεν έχει σε καμία περίπτωση εξαλειφθεί, καθώς τα παρακλάδια των δύο οργανώσεων, αλλά και οι ιδεολογικοί τους απόγονοι εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για την παγκόσμια ασφάλεια.
Σύμφωνα με αναλυτές, οι δύο πιο γνωστές τζιχαντιστικές οργανώσεις, που διέθεταν την περασμένη δεκαετία διοίκηση και οργανωμένο δίκτυο, έχουν χάσει σήμερα το «χαλιφάτο» τους μαζί με τους επικεφαλής τους. Ωστόσο, η απειλή για την Ευρώπη έχει απλώς αλλάξει μορφή, καθώς οι δύο οργανώσεις μπορεί να μη βρίσκονται πλέον ευθέως πίσω από επιθέσεις, όμως έχουν αποτελέσει έμπνευση για πολλούς «μοναχικούς λύκους», διάφορων ιδεολογικών υποβάθρων, τα τελευταία χρόνια.
«Eχουμε περάσει από μια “εξαγόμενη” απειλή σε μια απειλή που είναι πλέον εγχώρια» σημειώνει ο εθνικός εισαγγελέας κατά της τρομοκρατίας της Γαλλίας, Ολιβιέ Κριστέν. «Πρόκειται για ανθρώπους που δεν έχουν φύγει ποτέ από τη χώρα, αλλά αντλούν έμπνευση από την προπαγάνδα του ISIS ή της Αλ Κάιντα». Επιπλέον, ενώ το 2015 η εστία του τζιχαντισμού βρισκόταν γύρω από το Ιράκ και τη
Συρία, σήμερα ο αριθμός των μαχητών του ISIS στη Συρία εκτιμάται μεταξύ 1.000 και 1.500. Αντίθετα, στη δυτική Αφρική, στο Τσαντ και στη Νιγηρία, ο αριθμός τους αγγίζει τους 6.000 με 7.000, ενώ στο Σαχέλ, μια ακόμα περιοχή που βράζει σαν τη χύτρα, φτάνει τους 2.500. Και παρά το γεγονός πως η επιχειρησιακή τους ικανότητα είναι μικρή, ο φανατισμός τους είναι αντιστρόφως ανάλογος αυτής.
