Για τον μέσο πολίτη, η επενδυτική βαθμίδα δεν ψωνίζει στο σούπερ μάρκετ ούτε πληρώνει το ενοίκιο. Δεν γεμίζει το ρεζερβουάρ, δεν μειώνει τον λογαριασμό του ρεύματος και ασφαλώς δεν εξαφανίζει την ανασφάλεια για την επόμενη μέρα.
• Η ελληνική οικονομία, αν ακούσει κανείς τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, βρίσκεται σχεδόν σε φάση θριάμβου – σχεδόν έτοιμη για πανηγυρικό δελτίο επιτυχιών. Η ανάπτυξη κινείται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, αποκλιμακώνεται. Τα μνημονιακά δάνεια αποπληρώνονται νωρίτερα. Οι οίκοι αξιολόγησης χαμογελούν. Οι αγορές δείχνουν εμπιστοσύνη. Οι επενδύσεις, μας λένε, αυξάνονται. Στα χαρτιά, όλα μοιάζουν να πηγαίνουν καλύτερα…
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Κι όμως, υπάρχει ένα επίμονο πολιτικό και κοινωνικό παράδοξο. Οσο βελτιώνονται οι δείκτες τόσο δυσκολεύεται η κοινωνία να συμμεριστεί αυτόν τον ενθουσιασμό. Γιατί οι αριθμοί μπορεί να ευημερούν. Οι άνθρωποι όμως όχι απαραίτητα…
• Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση της περιόδου. Η κυβέρνηση μιλά με όρους μακροοικονομίας. Ο πολίτης ζει στη μικροοικονομία. Το κράτος μετρά spreads, αποδόσεις ομολόγων, ρυθμούς ανάπτυξης και επενδυτικές ροές. Το νοικοκυριό μετρά λογαριασμούς. Ενοίκιο. Σούπερ μάρκετ. Ρεύμα. Καύσιμα. Δόσεις. Και ο μήνας εξακολουθεί να βγαίνει δύσκολα…
• Ετσι ακριβώς αρχίζει και το πολιτικό πρόβλημα. Γιατί η οικονομία δεν κρίνεται μόνο από τους επίσημους πίνακες. Κρίνεται από το κατά πόσο η βελτίωσή της μεταφράζεται σε πραγματική ανακούφιση για τη μεγάλη πλειονότητα. Στην πραγματική οικονομία, όμως, η εικόνα είναι πολύ λιγότερο θριαμβευτική…
• Η Ελλάδα ίσως είναι σήμερα μια χώρα με καλύτερους δείκτες αλλά με πιο εύθραυστη κοινωνία. Με περισσότερη ανάπτυξη αλλά και μεγαλύτερη ανασφάλεια. Με χαμηλότερο επενδυτικό ρίσκο αλλά υψηλότερο κοινωνικό άγχος. Με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από τις αγορές αλλά μικρότερη εμπιστοσύνη από την κοινωνία. Αυτή είναι η νέα αντίφαση.
• Για τον μέσο πολίτη η επενδυτική βαθμίδα δεν ψωνίζει στο σούπερ μάρκετ ούτε πληρώνει το ενοίκιο. Δεν γεμίζει το ρεζερβουάρ, δεν μειώνει τον λογαριασμό του ρεύματος και ασφαλώς δεν εξαφανίζει την ανασφάλεια για την επόμενη μέρα. Γι’ αυτό και η επίκληση των θετικών δεικτών, όσο εντυπωσιακή κι αν ακούγεται, συχνά σκοντάφτει πάνω στην πιο αμείλικτη μορφή αξιολόγησης: την καθημερινή εμπειρία.
• Μια χώρα μπορεί να βελτιώνει τους αριθμούς της και ταυτόχρονα να χειροτερεύει ως κοινωνία. Και όταν αυτό συμβαίνει για αρκετό καιρό, δημιουργείται κάτι βαθύτερο από οικονομική δυσφορία. Δημιουργείται κρίση εμπιστοσύνης. Ο πολίτης αρχίζει να ακούει για success stories και να αισθάνεται ότι αφορούν κάποιον άλλον. Κάποια άλλη Ελλάδα. Οχι εκείνη που ζει καθημερινά…
• Η πραγματική πρόκληση δεν είναι να πειστεί η Ευρώπη ότι η Ελλάδα πήγε μπροστά. Η πραγματική πρόκληση είναι να πειστεί γι’ αυτό ο ίδιος ο Ελληνας πολίτης. Γιατί, όταν οι αριθμοί ευημερούν αλλά οι άνθρωποι δυσφορούν, το πρόβλημα παύει να είναι λογιστικό, γίνεται βαθιά πολιτικό. Και κανένα ψευδεπίγραφο success story δεν αρκεί για να κρύψει μια κοινωνία που ασφυκτιά…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
