Σκεφτήκατε ποτέ πόσο αποδοτική είναι η… αβεβαιότητα; Ναι, καλά διαβάσατε. Η αβεβαιότητα είναι σήμερα η λέξη-κλειδί για τα χρηματιστήρια, τα οποία τη λατρεύουν!
Λατρεύουν την αβεβαιότητα όχι επειδή τους αρέσει το χάος, αλλά επειδή μέσα στο χάος γεννώνται τα μεγαλύτερα κέρδη. Οταν αρχίζει μια κρίση ή ένας πόλεμος, οι αγορές πέφτουν απότομα.
Πανικός! Πωλήσεις! Ολα στο κόκκινο! Και τότε εμφανίζονται οι ψύχραιμοι, οι «σοβαροί και μεγάλοι παίκτες», που αγοράζουν φθηνά. Πολύ φθηνά. Οταν η κατάσταση σταθεροποιηθεί, οι τιμές ανεβαίνουν πάλι. Και τότε πωλούν. Πολύ ακριβά. Και κάπως έτσι ο φόβος των πολλών γίνεται κέρδος των λίγων.
Αυτόν τον καιρό, κάπου, σε κάποιους ουρανοξύστες, σε αίθουσες γεμάτες οθόνες, γραφήματα και ανθρώπους που φορούν ακουστικά, που μιλούν γρήγορα και νευρικά, κάποιοι πατούν ένα κουμπί. Στην άλλη άκρη του κόσμου κάποιοι άλλοι χάνουν την εργασία τους, το σπίτι τους ή τη χώρα τους, την πατρίδα τους! Αν αυτό σας φαίνεται υπερβολικό, μάλλον δεν έχετε παρακολουθήσει πώς λειτουργούν τα χρηματιστήρια όταν ο δείκτης γράψει «πόλεμος»…
Ο πόλεμος για εμάς τους απλούς ανθρώπους σημαίνει φόβος, καταστροφή, προσφυγιά, ακρίβεια, αγωνία. Για τις αγορές, όμως, ο πόλεμος είναι «μια πολύ καλή ευκαιρία». Το πετρέλαιο ανεβαίνει, οι μετοχές των εταιρειών οπλικών συστημάτων απογειώνονται, οι εταιρίες του ενεργειακού κλάδου χαμογελούν, τα funds προχωρούν σε «αναπροσαρμογή χαρτοφυλακίου» και κάπου εκεί, ανάμεσα σε πυραύλους και ανακοινώσεις, κάποιοι γίνονται πιο πλούσιοι απ’ ό,τι ήδη είναι!
Υπάρχει όπως και η πιο σκοτεινή πλευρά. Οι αγορές δεν περιμένουν απλώς τα γεγονότα, αλλά συχνά τα προεξοφλούν. Μια φήμη (ή μια δήλωση ενός ηγέτη) για ένταση σε μια περιοχή μπορεί να ανεβάσει το πετρέλαιο πριν ακουστούν ακόμη εκρήξεις και πυροβολισμοί. Μια δήλωση πολιτικού μπορεί να «ρίξει» ένα νόμισμα πριν καν ληφθεί κάποια απόφαση. Οι αγορές δεν έχουν συναισθήματα. Δεν έχουν ηθική. Βλέπουν μόνο προσδοκίες και αριθμούς.
Ετσι δημιουργείται ένα παράξενο, σχεδόν κυνικό σύστημα. Οσο πιο άσχημα είναι τα νέα για τους καθημερινούς ανθρώπους τόσο πιο «ενδιαφέροντα» μπορεί να είναι για μια μερίδα των επενδυτών. Ενας πόλεμος σημαίνει χαλάσματα και… ανοικοδόμηση. Η ανοικοδόμηση σημαίνει συμβόλαια. Τα συμβόλαια σημαίνουν κέρδη. Και τα κέρδη σημαίνουν άνοδο στο χρηματιστήριο. Ο κύκλος είναι ψυχρός, αλλά… μια χαρά λειτουργεί.
Στο τέλος της ημέρας τα χρηματιστήρια δεν είναι τίποτε άλλο από μια τεράστια ψυχική δοκιμασία του πλήθους ντυμένη με κοστούμι, γραβάτα και οικονομικούς όρους. Πίσω από τις λέξεις «αγορές», «δείκτες», «επενδυτικό κλίμα» και «γεωπολιτικός κίνδυνος» κρύβονται πάντα τα ίδια, απεχθή «πρόσωπα»: ο φόβος και η απληστία.
Και κάπως έτσι, ενώ στις ειδήσεις μάς δείχνουν χάρτες, σύνορα και στρατούς, σε κάποια άλλη οθόνη κάποιοι κοιτάζουν τα γραφήματα με τους δείκτες που ανεβαίνουν και χαμογελούν. Γιατί στον κόσμο των αγορών, δυστυχώς, ο πόλεμος δεν είναι και τόσο καταστροφικός.
Χωρίς αμφιβολία, το ανωτέρω περιγραφέν σκηνικό το έχουμε ήδη δει μπροστά μας αρκετές φορές το τελευταίο εικοσαήμερο. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα γίνει κι αυτό καθημερινότητα…
Από τη στήλη «Ακίς» της «Δημοκρατίας»
