Η Ελλάδα θα πρέπει να λάβει πολύ σοβαρά το μήνυμα της σημασίας των εξοπλισμένων drones, κυρίως λόγω του μεγάλου αποθέματος σε τέτοια συστήματα που διαθέτει η Τουρκία
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρ.Τ. Ερντογάν πολλές φορές στον δημόσιο λόγο του αναφερόμενος στα επιτεύγματα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και ιδιαίτερα στα εξοπλισμένα μη επανδρωμένα αεροχήματα (ΕΜΕΑ) επαναλαμβάνει τη φράση: «Εμείς αλλάξαμε το παγκόσμιο Δόγμα Πολέμου».
Η δήλωσή του αυτή βρίσκει εφαρμογή στον ρόλο του πολέμου στην Ουκρανία αλλά και στο Ιράν. Ειδικότερα, στον πόλεμο της Ουκρανίας με τη Ρωσία το τελευταίο διάστημα υπάρχουν πολύ σημαντικά επιχειρησιακά συμπεράσματα, καθώς φαίνεται ότι αλλάζει η φύση των επιχειρήσεων, αφού η ασθενέστερη πλευρά (Ουκρανία) δείχνει έτοιμη να συνεχίσει τον πόλεμο διευρύνοντας το επιχειρησιακό πεδίο και στερώντας από τη Μόσχα τη δυνατότητα να έχει «το πάνω χέρι» στις διαπραγματεύσεις επειδή κατέχει ουκρανικό έδαφος.
Η κατοχή του εδάφους από τον αντίπαλο δεν χάνει τη διαχρονική σημασία του στις διαπραγματεύσεις, όμως φαίνεται ότι τα ΕΜΕΑ δίνουν τη δυνατότητα στον ασθενέστερο και αμυνόμενο να δείχνει ετοιμοπόλεμος διεκδικώντας ρόλο στη συνέχιση των επιχειρήσεων. Στα μέσα του Μαΐου σοκ προκάλεσε στη Ρωσία η ουκρανική μαζική επίθεση με 1.054 drones εναντίον ρωσικών στόχων, από τα οποία μόνο τα 586 αναχαιτίστηκαν από τη ρωσική αεράμυνα, ενώ τα 85 από αυτά έπληξαν τη Μόσχα.
Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας τα πλήγματα στη Μόσχα εστίασαν σε στρατηγικούς, ενεργειακούς και στρατιωτικούς στόχους. Το Κίεβο με την επίθεση αυτή έδειξε ότι είναι ζωντανό επιχειρησιακά και διατηρεί δυνατότητες πολλαπλών πληγμάτων στη ρωσική επικράτεια παρατείνοντας τη διάρκεια του πολέμου παρότι η Ρωσία διατηρεί πολύ σοβαρά εδαφικά ερείσματα στην Ουκρανία.
Ρώσοι ειδικοί είχαν εκτιμήσει τότε ότι η επίθεση αυτή θα αυξήσει την κοινωνική πίεση στον Πούτιν, αφού είδαν ότι απειλείται η ασφάλεια των πολιτών ακόμα και στη ρωσική πρωτεύουσα. Οι ίδιες πηγές δεν είχαν αποκλείσει και μία νέα επιστράτευση από τον Πούτιν για το ουκρανικό μέτωπο.
Σχεδόν δύο εβδομάδες αργότερα ακολούθησε απάντηση της Μόσχας εναντίον του Κιέβου με περίπου 600 drones και βαλλιστικούς πυραύλους. Επίσης, έγινε γνωστό υπό το φως των νέων ουκρανικών δυνατοτήτων ότι ο Πούτιν ετοιμάζει διάταγμα με βάση το οποίο θα επιτρέπεται η αντιαεροπορική άμυνα των εγκαταστάσεων μεγάλων εταιειών να αναλαμβάνεται από τις ίδιες, με οπλικά συστήματα τα οποία θα εξασφαλίζονται με δική τους μέριμνα, αποκαλύπτοντας τη βαθιά ανησυχία της Μόσχας έναντι των νέων δυνατοτήτων του Κιέβου για αεροπορικά πλήγματα σε όλη τη ρωσική επικράτεια.
Στις 3 Ιουνίου το Κίεβο «σήκωσε το γάντι», καθώς ουκρανικά εξοπλισμένα drones έπληξαν ενεργειακούς και στρατιωτικούς στόχους στην Αγία Πετρούπολη, δηλαδή σε απόσταση 1.100 χιλιομέτρων από την περιοχή εκτόξευσης. Η ρωσική αεράμυνα κατέρριψε 50 drones πάνω από την περιοχή του Λένινγκραντ γύρω από την Αγία Πετρούπολη.
Διεύρυνση
Η φύση του πολέμου στην Ουκρανία έχει αλλάξει χαρακτηριστικά, αφού έχει μετατραπεί πλέον σε αρένα ανταλλαγής μαζικών επιθέσεων με εξοπλισμένα drones και πυραύλους και λιγότερο σε αγώνα χερσαίων δυνάμεων. Η Ουκρανία πέτυχε τη διεύρυνση του επιχειρησιακού πεδίου, το οποίο «έφερε στα μέτρα της» όχι μόνο με τα drones αλλά και με τα μη επανδρωμένα σκάφη θαλάσσης, με τα οποία επιτίθεται εναντίον του ρωσικού στόλου και εναντίον των ρωσικών τάνκερ μεταφοράς πετρελαίου πλήττοντας πολύ σοβαρά τη ρωσική οικονομία.
Η Ελλάδα θα πρέπει να λάβει πολύ σοβαρά το μήνυμα της σημασίας των εξοπλισμένων drones όχι μόνο λόγω των διδαγμάτων από τους πολέμους σε Ουκρανία και Ιράν, αλλά κυρίως λόγω του μεγάλου αποθέματος σε τέτοια συστήματα που διαθέτει η Τουρκία. Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι η Τουρκία έχει προχωρήσει ακόμα παραπέρα, αφού παράγει σε μαζικούς αριθμούς και drones-καμικάζι, τα οποία δοκιμάζει σε αποστολές ενέργειας σε μορφή σμήνους στο μέτωπο της Θράκης – Εβρου και του Αιγαίου.
Αμεση παραγωγή
Πρέπει να τρέξουμε το εξοπλιστικό μας πρόγραμμα, το οποίο θα πρέπει να εστιάζει, μεταξύ των άλλων, όχι μόνο στην αντιμετώπιση των τουρκικών εξοπλισμένων drones, των drones-καμικάζι και των μη επανδρωμένων σκαφών θαλάσσης αλλά και στην προμήθεια τέτοιων συστημάτων για την εθνική μας άμυνα. Θα πρέπει να προμηθευτούμε και να παράγουμε άμεσα μεγάλο αριθμό, αφού θεωρείται σίγουρο ότι η Τουρκία θα το σκεφτεί πολλές φορές προτού πραγματοποιήσει επίθεση εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου. Θα πρέπει να τροποποιήσουμε το δόγμα μας και να αποκτήσουμε δυνατότητες οι οποίες θα μας παρέχουν νέες ικανότητες διεύρυνσης του επιχειρησιακού πεδίου, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα αποσυντόνιζε τους τουρκικούς σχεδιασμούς.
Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στο Ιράν έχουν δείξει ότι οι τεχνολογίες των drones στη θάλασσα και στον αέρα ευνοούν τον ασθενέστερο και τον αμυνόμενο, και λειτουργούν αποτρεπτικά στους σχεδιασμούς της ισχυρής πλευράς. Το στοιχείο του αιφνιδιασμού σε τόπο και χρόνο αποτελεί πάντα προνόμιο του επιτιθέμενου, δηλαδή της Τουρκίας. Θα πρέπει επιτέλους η Ελλάδα να αποκτήσει το στοιχείο του αιφνιδιασμού έναντι της Τουρκίας με την παραγωγή τέτοιων συστημάτων, λαμβάνοντας υπόψη ότι και μόνο η απόκτησή τους λειτουργεί ως στοιχείο αποτροπής έναντι της τουρκικής επιθετικότητας.
* Αντιστράτηγος ε.α.
