Σε μείζονα συνταγματική και πολιτική κρίση βυθίζεται η Τσεχία. Ο πρόεδρος της χώρας, Πετρ Παβέλ, ανακοίνωσε την Τρίτη 23 Ιουνίου ότι κατέθεσε προσφυγή κατά της κυβέρνησης στο Συνταγματικό Δικαστήριο, αντιδρώντας στην απόφαση του πρωθυπουργού Αντρέι Μπάμπις να τον αποκλείσει από την επίσημη τσεχική αντιπροσωπεία που θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο.
Το ανώτατο δικαστήριο της χώρας αναμένεται να εξετάσει το ζήτημα με τη διαδικασία του κατεπείγοντος στην ολομέλεια της Τετάρτης, προκειμένου να ξεκαθαρίσει ποιος έχει την τελική δικαιοδοσία για τη σύνθεση των διπλωματικών αποστολών.
«Αυθαίρετος περιορισμός των εξουσιών»
Σε επίσημη δήλωσή του, ο Πετρ Παβέλ κατηγόρησε ανοιχτά τον Μπάμπις ότι επιχειρεί εσκεμμένα να τον περιθωριοποιήσει, υπονομεύοντας τον θεσμικό ρόλο που του εξασφαλίζει το Σύνταγμα. Ο Τσέχος πρόεδρος υπενθύμισε ότι όλοι οι προκάτοχοί του εκπροσωπούσαν κανονικά τη χώρα στις συνόδους της Συμμαχίας, ενώ και ο ίδιος έδινε σταθερά το «παρών» από το 2023 που ανέλαβε τα καθήκοντά του.
«Δεν πρόκειται απλώς για μια καρέκλα σε μια διεθνή συνάντηση, αλλά για τη διάκριση των εξουσιών», τόνισε ο Παβέλ, εξηγώντας ότι αν δεν υπερασπιζόταν τις αρμοδιότητές του, θα άνοιγε διάπλατα την πόρτα για περαιτέρω αυθαίρετους περιορισμούς των συνταγματικών λειτουργών στο μέλλον.
Το παρασκήνιο: Οι περικοπές στις αμυντικές δαπάνες
Η απόφαση του Μπάμπις να μπλοκάρει τη συμμετοχή του προέδρου έρχεται μετά από μήνες έντονης κυβερνητικής αντιπαράθεσης, με τον πρωθυπουργό να ισχυρίζεται γενικόλογα ότι «αυτή η σύνοδος θα είναι διαφορετική από τις προηγούμενες».
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, το παρασκήνιο κρύβει βαθιές πολιτικές διαφωνίες:
Η κυβερνητική γραμμή: Ο Μπάμπις θα κληθεί στην Άγκυρα να δικαιολογήσει την απόφασή του να μειώσει τις βασικές αμυντικές δαπάνες της Τσεχίας στο 1,8% του ΑΕΠ, υποχωρώντας κάτω από το δεσμευτικό όριο του 2% που θέτει το ΝΑΤΟ.
Η στάση του προέδρου: Ο Παβέλ, όντας πρώην στρατηγός, έχει ταχθεί δημόσια και σφοδρά κατά των συγκεκριμένων περικοπών, χαρακτηρίζοντάς τις «ανεύθυνες», γεγονός που η κυβέρνηση ήθελε να κρύψει από το διεθνές προσκήνιο.
Από την πλευρά του, ο Αντρέι Μπάμπις δήλωσε ότι σέβεται μεν το δικαίωμα του προέδρου να προσφύγει στη δικαιοσύνη, αλλά θεωρεί την κίνηση λανθασμένη. «Δεν είναι σωστό οι πολιτειακοί άρχοντες να λύνουν τις διαφορές τους στα δικαστήρια», έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, σε μια προσπάθεια να υποβαθμίσει τη νέα τροπή που παίρνει η μακροχρόνια προσωπική και πολιτική τους βεντέτα, η οποία κρατά από την προεδρική αναμέτρηση του 2023.
