Τό τελευταῖο νομοσχέδιο γιά τόν τουρισμό, τό «Εἰδικό Χωροταξικό Πλαίσιο γιά τόν τουρισμό», πού θριαμβευτικῶς καί αὐταρέσκως ἀνακοίνωσαν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί, πέραν τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ὀλέθριας ἐμμονῆς στήν τουριστική μονοκαλλιέργεια τῶν νησιῶν μας, ἀποδεικνύει καί μία ἰδιαιτέρως ἐπικίνδυνη ἀντίληψη περί τῆς «φέρουσας ἱκανότητός» των.
Θεωροῦν πώς ἡ φέρουσα ἱκανότητα τῶν νησιῶν περιορίζεται στή δυνατότητα τῶν ὑφισταμένων οἰκισμῶν νά ἐπεκταθοῦν ὡς τέτοιοι καί στή δυνατότητα τό τοπίο τοῦ νησιοῦ, ἀλλά καί οἱ ὑποδομές του, νά δεχθοῦν τήν ἐπιτρεπομένη «ἐκτός σχεδίου» δόμηση.
Τοῦ Νικήτα Χιωτίνη
Μέ ἔμφαση πάντα στά τουριστικά καταλύματα καί στίς μεγάλες τουριστικές μονάδες, καθ’ ὅσον αὐτά καί μόνο ξέρουν καί αὐτά καί μόνο τούς ἐνδιαφέρουν. Θεωροῦν προβληματικά τά ὑφιστάμενα ὁδικά δίκτυα καί τίς ὑποδομές. Ὀρθῶς ὡς πρός τά ὁδικά δίκτυα. Ὁ ἰσχύων τρόπος ἐπεκτάσεως τῶν ὑφισταμένων οἰκισμῶν καί ὁ τρόπος τῆς ἀπανταχοῦ τοῦ νησιοῦ «ἐκτός σχεδίου» δομήσεως πολύ δύσκολα ἐξυπηρετοῦνται μέ τό ὑφιστάμενο ὁδικό δίκτυο καί πολύ δύσκολα αὐτό μπορεῖ νά βελτιωθεῖ. Ὅμως τό ζήτημα τῶν ἄλλων βασικῶν ὑποδομῶν, ὑδρεύσεως καί ἀπορριμμάτων, δέν εἶναι πρόβλημα στόν αἰῶνα πού ζοῦμε καί μέ τίς τεχνολογίες πού ἔχουμε στή διάθεσή μας. Τό μεγάλο πάντως πρόβλημα εἶναι ἡ ἀντιεπιστημονική σύλληψη τῆς «φέρουσας ἱκανότητος» τῶν νησιῶν καί τοῦ συνολικώτερου τρόπου ἀντιμετώπισής τους.
Φέρουσα ἱκανότητα τοῦ νησιοῦ ὅμως σημαίνει τήν ἱκανότητά ὅλου τοῦ νησιοῦ νά δεχτεῖ περαιτέρω δόμηση, ὄχι δηλαδή μόνο νέων ξενοδοχείων καί παραθεριστικῶν κατοικιῶν (πού οἱ περισσότερες θά μετατραποῦν σέ ἐξοχικές κατοικίες βραχυπρόθεσμης μίσθωσης). Στήν φέρουσα ἱκανότητα ἐμπεριέχονται καί οἱ δυνατότητες ἐγκαθίδρυσης νέων παραγωγικῶν δραστηριοτήτων, ἡ ἐνίσχυση τῶν ἤδη ὑφισταμένων καί οἱ προοπτικές αὔξησης τοῦ πληθυσμοῦ τους.
Βεβαίως χωρίς τά νησιά νά χάσουν τήν ἰδιοπροσωπία τους. Θά συμβουλεύαμε γι’ αὐτό τούς ἁρμοδίους, ἀντί νά αὐτοσχεδιάζουν μέ ἀντιεπιστημονικό τρόπο καί νά βλέπουν τά νησιά σάν διακοπές καλοκαιριοῦ, νά δοῦν τί κάνουν οἱ ἄλλες χῶρες τοῦ κόσμου μέ τίς πόλεις τους καί τίς ἐπαρχίες τους. Σέ οὐδεμία ἀνεπτυγμένη χώρα ἐπιτρέπεται ἡ «ἐκτός σχεδίου» δόμηση, τοὐλάχιστον μέ τόν τρόπο πού τήν ἔχουμε καθιερώσει στήν Ἑλλάδα. Ἡ τουριστική μονοκαλλιέργεια εἶναι ἐπισφαλής καί ἀποδομεῖ τίς τοπικές κοινωνίες, δημιουργῶντας ἕνα εἶδος ἐποχικῶν κοινωνιῶν πού καταστρέφουν τήν πολιτισμική ἰδιοπροσωπία τῶν νησιῶν, ἰδιοπροσωπία ἀρρήκτως συνδεδεμένη μέ τίς τοπικές κοινωνίες. Ἐμεῖς αὐτό δείχνουμε νά μήν τό κατανοοῦμε, τά πάντα ἀπευθύνονται στόν τουρισμό καί ἀγνοοῦμε τήν ἀνάγκη ἄλλου εἴδους ἀναπτύξεως. Μάλιστα, ἐπιτρέποντας τήν «ἐκτός σχεδίου» δόμηση, ἀλλοιώνουμε καί τήν οἰκιστική φυσιογνωμία τῶν νησιῶν.
Τά νησιά χρειάζονται νέα ὁλοκληρωμένα χωροταξικά καί πολεοδομικά σχέδια. Μέ τήν ἐπιλογή κατάλληλων περιοχῶν πρός ἀνάπτυξη νέων οἰκιστικῶν συγκροτημάτων καί περιοχῶν διαφορετικῶν παραγωγικῶν δραστηριοτήτων, ἐπιτυγχάνουμε: 1ον, τήν δημιουργία νέων οἰκιστικῶν συγκροτημάτων μέ ἄρτιες ὑποδομές, 2ον, τήν δημιουργία περιοχῶν μέ πέραν τοῦ τουρισμοῦ παραγωγικές δραστηριότητες, 3ον, τήν αὔξηση τῆς φέρουσας ἱκανότητας τῶν νησιῶν, μέ τήν ἀντιμετώπιση τοῦ νησιοῦ ὡς ὁλότητας.
Ἡ αὐθαίρετη δόμηση ὁλοένα καί περισσότερο αὐξάνεται, σέ ὅλη τήν χώρα, δημιουργῶντας ὁλοένα καί περισσότερα δυσεπίλυτα προβλήματα. Οἱ ἀπαγορεύσεις τῶν κοντόφθαλμων νομοθετημάτων οὐδέποτε τηροῦνται. Τοῦτο γιατί εἶναι νομοθετήματα πού ἀγνοοῦν τήν ἐξέλιξη καί τίς ἀπαιτήσεις τῶν κοινωνιῶν. Μάλιστα, μέ τήν αὐθαίρετη δόμηση δημιουργοῦνται καί ὑψηλοῦ κινδύνου οἰκισμοί τύπου Μάτι. Ὑπάρχουν πολλοί τέτοιοι οἰκισμοί στή χώρα μας καί θά πρέπει οἱ κατά τόπους δήμαρχοι καί περιφερειάρχες νά λάβουν τά μέτρα πού ἀπαιτοῦνται. Ἡ τραγωδία τῆς πυρκαϊᾶς στό Μάτι ὀφειλόταν σέ μεγάλο βαθμό, ἄν ὄχι κυρίως, στά ἀνόητα καί ἀπαγορευτικά νομοθετήματα ὅλων τῶν μέχρι τώρα Ὑπουργείων Χωροταξίας καί στίς πολιτικάντικες καί ἀντιεπιστημονικές πρακτικές τους, πού κατ’ οὐσίαν ὑπέθαλπαν τήν διαφθορά.
Ἡ ἀντίρρηση σέ αὐτό εἶναι πώς οἱ ἰδιοκτῆτες τῶν «ἐκτός σχεδίου» οἰκοπέδων θά ζημιωθοῦν οἰκονομικῶς. Τό σοβαρό αὐτό πρόβλημα πού θά δημιουργηθεῖ ὅμως ἐπιλύεται μέ τρόπο εὔκολο καί ἀνέξοδο γιά τήν Πολιτεία. Στούς ἰδιοκτῆτες πού διαθέτουν «ἐκτός σχεδίου» οἰκόπεδα πού μέ τούς σημερινούς ὅρους δομήσεως δομοῦνται παραχωρεῖται, ὡς ἀνταλλαγή, οἰκόπεδο στίς πρός δόμηση περιοχές ἤ, ἄν ἐπιθυμοῦν, μεγαλύτερος χῶρος σέ περιοχή μέ ἄλλη χρήση γῆς.
Δέν πρέπει νά ξεχνοῦμε καί τήν εὐρύτερη ἐγκατάλειψη τοῦ Αἰγαίου Ἀρχιπελάγους. Τό κατατεθέν νομοσχέδιο δέν εἶναι παρά ἕνα ἀκόμα «κερασάκι στήν τούρτα». Κατά πρῶτον λοιπόν, τό Αἰγαῖο εἶναι Ἀρχιπέλαγος. Ἔτσι χαρακτηριζόταν ἀπό ὅλους τούς μέχρι πρίν μερικές δεκαετίες χάρτες, ἀλλά καί ἐφαρμόζοντας τό ἄρθρο 46, παρ. β΄ τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως γιά τό Δίκαιο τῆς Θάλασσας πάλι ὡς Ἀρχιπέλαγος ὀφείλουμε νά τό χαρακτηρίσουμε. Κατά δεύτερον, μένει καλά κρυμμένο τό ἔνοχο μυστικό ὅλων τῶν μέχρι τώρα Κυβερνήσεών μας, τοὐλάχιστον ἀπό τό 1995.
Τό 1995 ψηφίστηκε ἀπό τήν Βουλή τῶν Ἑλλήνων ὁ νόμος 2321, πού κατέστησε νόμο τήν «Σύμβαση τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν γιά τό Δίκαιο τῆς Θάλασσας» (UNCLOS/1982), πού προβλέπει τά δικαιώματά μας στίς θάλασσές μας. Ἀκροτελεύτια ἀναφορά τοῦ σχετικοῦ ΦΕΚ (136/Α/23-6-1995): «Παραγγέλλομε τήν δημοσίευση τοῦ παρόντος στήν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καί τήν ἐκτέλεσή του ὡς νόμου τοῦ κράτους». Αὐτό ἄλλως τε ἐπιτάσσει καί τό Σύνταγμα, ὅπως ἀναφέρεται καί στήν ἀρχή αὐτοῦ τοῦ ψηφισθέντος νόμου. Ἡ ἐκτελεστική ἐξουσία, μέσῳ τῶν σχετικῶν Ὑπουργείων Χωροταξίας –ἤ ὅπως αὐτά μέ τόν καιρό μετονομάστηκαν– καί τῶν Ὑπουργείων Ἐξωτερικῶν, εἶχαν καί ἔχουν τήν ὑποχρέωση νά τόν ἐφαρμόσουν. Ἔχουμε νόμο γιά τό Αἰγαῖο Ἀρχιπέλαγος πρίν ἀπό τόν νόμο πού ἑτοιμάζεται νά ἐκδώσει ἡ Τουρκία καί δέν τόν ἐφαρμόζουμε.
Ὅλα μάλιστα τά κόμματα τῆς Βουλῆς συναινοῦν, στήν πράξη, στήν ἀγνόηση τῶν δικαιωμάτων πού ἀπορρέουν γιά τήν Ἑλλάδα ἀπό αὐτήν τή νομική διεθνῆ Σύμβαση, πού τήν ἔχουμε καταστήσει νόμο. Σιωπηρῶς ἀποδέχονται τήν διατήρηση τῶν χωρικῶν ὑδάτων στά 6 ν.μ. – ἐνῷ ἔχουμε μονομερῶς δικαίωμα μέχρι τά 12 ν.μ., γιά τά «χωρικά ὕδατα» καί 24 ν.μ. γιά τήν «συνορεύουσα ζώνη» τῶν νησιῶν. Προτάσσουμε τό casus belli τῆς Τουρκίας, πού ὅμως δέν εἶναι αὐτό πού νομίζουμε καί ἐν πάσῃ περιπτώσει δέν μποροῦμε νά τηροῦμε ἐς ἀεί φοβική στάση. Ἔχει ἀκουστεῖ πολλαπλῶς ἀπό ἀρχηγούς κομμάτων καί πολιτικούς πώς οἱ δῆθεν ἀπαιτήσεις γιά ἐπέκτασή τους χρησιμοποιοῦνται μόνο γιά ἐσωτερική κατανάλωση.
Βουλευτής τοῦ κυβερνῶντος κόμματος δήλωσε πώς θεωρεῖ «εὐαγγέλιό» του τά συγγράμματα καθηγητῆ-συμβούλου παλαιότερου Πρωθυπουργοῦ, πού εἶχε μέ γραπτά του προτείνει νά ἔχουμε ἀπαιτήσεις μόνο δυτικώτερα τοῦ 28ου Μεσημβρινοῦ, ἀφήνοντας ἔξω τό Καστελλόριζο. Σήμερα ἡ Τουρκία τό πῆγε στόν 25ο Μεσημβρινό. Τό χειρότερο ὅμως εἶναι πώς δέν προβάλλουμε τά δικαιώματα τῆς χώρας γιά ὁριοθέτηση ΑΟΖ μέχρι τά 200 ν.μ. ἀπό τίς «γραμμές βάσης» τῶν νησιῶν μας. Αὐτά πρέπει νά ὁριοθετηθοῦν μέ τίς γειτονικές χῶρες.
Μέ τήν μή ἄσκηση τῶν δικαιωμάτων μας ὅμως, δικαιωμάτων πού μᾶς παρέχει τό Διεθνές Δίκαιο, ἤ ἔστω ἐπιδίωξη ἄσκησής τους, ἀλλά καί μέ τήν ἀγνόηση τοῦ σχετικοῦ ἐσωτερικοῦ μας νόμου, δημιουργοῦμε τήν ἐντύπωση ὅτι ἀποδεχόμεθα σιωπηρῶς πώς τό μεγαλύτερο μέρος τοῦ Αἰγαίου εἶναι διεθνής θάλασσα. Ἄλλως τε Ἕλληνες ὑπουργοί Ἐξωτερικῶν ἔχουν ἤδη δηλώσει πώς «τό Αἰγαῖο δέν εἶναι ἑλληνική λίμνη», «δέν πρέπει νά εἴμαστε μονοφαγᾶδες», «οἱ Τοῦρκοι ἔχουν δικαιώματα στό Αἰγαῖο» καί ἄλλα σχετικά. Ἐσχάτως μάλιστα τό ἀδρανοποιοῦμε ἀκόμη περισσότερο, μέ τά περίφημα οἰκολογικά πάρκα. Ἀπεμπολοῦμε τό Αἰγαῖο Ἀρχιπέλαγος ὡς λειτουργικό μέρος τῆς Ἑλλάδος καί ἀποδομοῦμε τήν γεωπολιτική του, σημαντική τόσο γιά μᾶς ὅσο καί γιά τήν Εὐρώπη.
Δύσκολο νά ποῦμε ἄν ὅλα αὐτά ὀφείλονται ἁπλῶς στήν ἄγνοια καί τήν ἀνεπάρκεια τῶν πολιτικῶν διαχειριστῶν μας ἤ σέ κάτι ἄλλο, σοβαρότερο…
ΠΗΓΗ estianews.gr
