Τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται μια προσπάθεια της Αγκυρας να παρουσιάσει μία τεχνητή ένταση στην Κύπρο. Το ενδιαφέρον είναι ότι η τουρκική πλευρά επιλέγει αυτή την τακτική λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του γ.γ. του ΟΗΕ Α. Γκουτέρες στην Κύπρο στο πλαίσιο της νέας του πρωτοβουλίας για την επίλυση του Κυπριακού, αν και θα περίμενε κανείς από την Αγκυρα διαφορετική συμπεριφορά, αποφεύγοντας τις προκλήσεις.
Φυσικά η Αγκυρα έχει συγκεκριμένους λόγους και καταφεύγει σε τέτοιες μεθοδεύσεις την περίοδο αυτή, κρίνοντας μάλιστα τις τουρκικές ενέργειες σε σχέση και με τον παράγοντα Ισραήλ. Δύο είναι οι βασικές συνιστώσες της τουρκικής προκλητικότητας στην Κύπρο: Οι τελευταίες αναφορές του Τούρκου υπουργού Εθνικής Αμυνας για την Κύπρο και η τουρκική πρόκληση με drones κατά την παρουσία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Χριστοδουλίδη σε αντικατοχική εκδήλωση στη Δερύνεια.
Ο Τούρκος υπουργός Εθνικής Αμυνας Γ. Γκιουλέρ, απαντώντας γραπτώς σε επερώτηση του βουλευτή του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) του νομού Γκαζίαντεπ, μεταξύ των άλλων ανέφερε τα εξής: Η Αγκυρα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο νησί (Κύπρος) και στην ανατολική Μεσόγειο. Μεριμνώντας για τη διατήρηση των ευαίσθητων ισορροπιών στο νησί, επικαιροποιούμε σχολαστικά το επίπεδο της στρατιωτικής μας ετοιμότητας για τη διασφάλιση της προστασίας της Τουρκίας και της ΤΔΒΚ».
Τούρκοι αναλυτές σε εκπομπές στην τουρκική τηλεόραση, δαιμονοποιώντας τις σχέσεις Ισραήλ – Κυπριακής Δημοκρατίας, σχολίασαν δηκτικά τις δηλώσεις Γ. Γκιουλέρ ως μία προειδοποίηση της Τουρκίας προς την Κύπρο, η οποία αποτελεί απειλή για την Αγκυρα επειδή η Λευκωσία εμβαθύνει τις σχέσεις με το Τελ Αβίβ. Εντύπωση προκάλεσε επίσης η τουρκική παρενόχληση με drones, τα οποία απογειώθηκαν από τη βάση στο Λευκόνοικο κατά την παρουσία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Χριστοδουλίδη σε αντικατοχική εκδήλωση στη Δερύνεια.
Επίσης, η τουρκική πλευρά προχώρησε ένα βήμα περαιτέρω, καθώς πρώτη φορά προσπάθησε να παρενοχλήσει την εκδήλωση με τουρκικά εμβατήρια τα οποία ακούγονταν από μεγάφωνα.
Η Αγκυρα τους τελευταίους μήνες παρουσιάζει την Κυπριακή Δημοκρατία ως υποχείριο των ισραηλινών σχεδιασμών στην περιοχή που στόχο έχουν την Τουρκία και τους Τουρκοκυπρίους, κάνοντας λόγο για από Νότο περικύκλωση της Τουρκίας. Η τουρκική επιθετική ρητορική εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας εμφανίζει μεγαλύτερη ένταση από πέρυσι το καλοκαίρι, όταν έγινε γνωστό ότι η Λευκωσία τοποθετεί τα υψηλής τεχνολογίας ισραηλινής κατασκευής αντιαεροπορικά συστήματα Βarak MX, με τις τουρκικές πηγές να κάνουν λόγο ταυτόχρονα και για συνεργασία Λευκωσίας – Τελ Αβίβ και σε θέματα ανταλλαγής πληροφοριών.
Οι τουρκικές ενέργειες θα πρέπει να εξετάζονται σε σχέση και με την άσκηση που πραγματοποίησαν οι δυνάμεις της Εθνοφρουράς στο Καλό Χωριό το περασμένο Σάββατο (1 Αυγούστου). Τουρκικές πηγές ανέφεραν ότι στην άσκηση αυτή συμμετείχαν τμήματα του αμερικανικού αλλά και του ισραηλινού στρατού. Η Τουρκία έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν επιθυμεί καμία ξένη στρατιωτική παρουσία στην ελεύθερη Κύπρο και ειδικότερα όταν πρόκειται για κοινή άσκηση με τμήματα των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.
Ο σκοπός της Αγκυρας είναι να παρουσιάσει μία δήθεν ένταση με υπαίτιους την Κύπρο και το Ισραήλ, και μάλιστα σε μία περίοδο που ο διεθνής παράγοντας έχει στηρίξει τις ελπίδες του στη νέα πρωτοβουλία του γ.γ. του ΟΗΕ για επίλυση του Κυπριακού. Εκτιμάται ότι η Αγκυρα, προβαίνοντας σε συγκεκριμένη και στοχευμένη επικοινωνιακή διαχείριση αλλά και «επίδειξη σημαίας», προβαίνει στις κινήσεις αυτές με σκοπό:
• Να προβάλει στον διεθνή παράγοντα και στην Ε.Ε. ότι η Τουρκία είναι το θύμα από μία σχεδιαζόμενη επιθετική πρωτοβουλία η οποία προέρχεται από τη Λευκωσία και το Ισραήλ.
• Να δείξει στον αμερικανικό παράγοντα ότι το Ισραήλ μέσω της Κύπρου απειλεί τη σταθερότητα σε μία περιοχή όπου οι ΗΠΑ φαίνεται ότι έχουν δρομολογήσει ένα νέο ενεργειακό σχέδιο στο οποίο κεντρικό ρόλο θα έχει η Τουρκία.
• Να πιέσει τον διεθνή παράγοντα να αποδεχτεί τις τουρκικές θέσεις για λύση στο Κυπριακό στη βάση των δύο κρατών, καθώς κάθε άλλη επιλογή οδηγεί σε συγκρούσεις με πρωταγωνιστές το Ισραήλ και την Κύπρο.
• Να ασκήσει πίεση στην Κύπρο, σε μια προσπάθεια αποθάρρυνσης της Λευκωσίας να συνεχίσει τη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, η οποία αναβαθμίζει την αμυντική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
• Να εμφανίσει το Ισραήλ με το οποίο έχει ανοιχτούς λογαριασμούς και σε άλλα μέτωπα (Γάζα, Συρία, Κουρδικό, Λίβανος) ως την πλευρά η οποία προκαλεί και απειλεί την Τουρκία σε σημείο που να απειλεί και τη νέα πρωτοβουλία επίλυσης του Κυπριακού από τον ΟΗΕ.
• Να πετύχει τη «φινλανδοποίηση» της Κυπριακής Δημοκρατίας, εξαναγκάζοντάς τη σε ένα καθεστώς όπου δεν θα πρέπει να αποφασίζει ακόμη και για θέματα ενίσχυσης της αποτρεπτικής της ικανότητας χωρίς την άδεια και την έγκριση της Τουρκίας.
Συμπερασματικά, η Αγκυρα θα αυξάνει την ένταση εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά και της Ελλάδας όσο θα ενισχύεται η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ και θα ενδυναμώνεται η Εθνική μας Αμυνα με νέους εξοπλισμούς.
*Αντιστράτηγος ε.α., διδάκτωρ Παντείου
