Βαρύ πέπλο αβεβαιότητας απλώνεται (και) στη Μαύρη Θάλασσα, με την Τουρκία να εργαλειοποιεί ξανά τις πολεμικές εξελίξεις για να επιβάλλει τον de facto δικό της απόλυτο έλεγχο στα πράγματα – και εν προκειμένω, στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή. Λειτουργώντας, λοιπόν, ως αυτόκλητος τοποτηρητής και ρυθμιστής των πάντων, η Αγκυρα αποφάσισε να προχωρήσει σε αυστηρούς περιορισμούς στην κίνηση των εμπορικών πλοίων που εισέρχονται στη Μαύρη Θάλασσα μέσω των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων.
Οπως μετέδωσε το Bloomberg, επικαλούμενο πηγές με γνώση του ζητήματος, για να δικαιολογήσει τη στάση της η τουρκική πλευρά προβάλλει «ανησυχίες ασφαλείας» προκειμένου η ίδια να φιλτράρει και να καθυστερεί τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Τα μονομερή αυτά μέτρα στοχεύουν κυρίως σε πλοία με προορισμό το ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι από τον έλεγχο αυτόν θα επηρεάζονται και σκάφη που κατευθύνονται προς ουκρανικούς λιμένες.
Το φιτίλι για αυτή τη νέα επίδειξη ισχύος άναψε μετά την κλιμάκωση των επιθέσεων κατά εμπορικών σκαφών, λιμένων και ενεργειακών υποδομών. Η αφορμή δόθηκε όταν δύο πλοία τουρκικών συμφερόντων δέχτηκαν πλήγματα από drones, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μελών του πληρώματος. Αντιδρώντας με τη γνωστή αναθεωρητική νοοτροπία της, η Αγκυρα έσπευσε να αναλάβει ρόλο διεθνούς διαιτητή.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, με δηλώσεις του στο πρακτορείο Anadolu, επιβεβαίωσε ότι η σύγκρουση έχει επεκταθεί σε όλη τη Μαύρη Θάλασσα, με τις αντιμαχόμενες πλευρές να επιτίθενται αδιακρίτως σε εμπορικά σκάφη. Στο πλαίσιο αυτό, ο Φιντάν αποκάλυψε ότι η Τουρκία ζήτησε από τη Ρωσία και την Ουκρανία την εφαρμογή ενός μορατόριουμ στις επιθέσεις, μέσω ενός μόνιμου μηχανισμού ελέγχου.
Παράλληλα, ο Τούρκος ΥΠΕΞ παραδέχτηκε ότι η χώρα του εφαρμόζει ήδη ορισμένα δικά της, απόρρητα μέτρα ασφαλείας στα Στενά, αποφεύγοντας όμως σκοπίμως να δώσει λεπτομέρειες. Πίσω από τη ρητορική περί προστασίας της ναυσιπλοΐας κρύβεται η πάγια επιδίωξη του καθεστώτος Ερντογάν να καταστεί ο απόλυτος κλειδοκράτορας της περιοχής, αψηφώντας όσα προβλέπει ακόμη μια διεθνής συνθήκη, στην περίπτωση αυτή η συνθήκη του Μοντρέ, που διασφαλίζει και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Η αυστηροποίηση της κυκλοφορίας στα Στενά εκ μέρους της κουτοπόνηρης Αγκυρας απειλεί να αλλάξει δραματικά τα δεδομένα στις θαλάσσιες μεταφορές, καθώς ο Βόσπορος αποτελεί τη μοναδική θαλάσσια δίοδο προς τη Μεσόγειο. Μέχρι σήμερα το ερώτημα για τους πλοιοκτήτες ήταν αν ένα ταξίδι στη Μαύρη Θάλασσα ήταν ασφαλές.
Πλέον, προστίθεται ακόμη ένας παράγοντας. Το εάν ένα πλοίο θα εγκλωβιστεί στις τουρκικές Συμπληγάδες, αντιμετωπίζοντας εξοντωτικές αναμονές ή και επιχειρησιακούς περιορισμούς. Το διακύβευμα, λοιπόν, είναι τεράστιο, καθώς από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό εξαρτώνται οι κρίσιμες παγκόσμιες ροές πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων αλλά και σιτηρών. Το Νοβοροσίσκ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κόμβους της Ρωσίας. Εάν οι τουρκικοί έλεγχοι αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα, ο προγραμματισμός των φορτώσεων θα τιναχθεί στον αέρα, απειλώντας τη διεθνή αγορά με ενεργειακό έμφραγμα.
Οσο για την ελληνόκτητη ναυτιλία; Η εξέλιξη αυτή σαφώς και αποτελεί ευθεία απειλή. Οι Ελληνες εφοπλιστές διαθέτουν πανίσχυρη παρουσία με όλων των ειδών τα εμπορικά πλοία στην περιοχή. Πλέον, το επιχειρησιακό ρίσκο για τις ελληνικές εταιρίες γίνεται εξαιρετικά σύνθετο, καθώς στον διαρκή κίνδυνο ενός πολεμικού ατυχήματος προστίθενται τα εκτοξευμένα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, οι σκληροί όροι των πληρωμάτων και η οικονομική αιμορραγία από τις αναμονές πριν από τα λιμάνια φόρτωσης.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια ναυτιλία δοκιμάζεται ήδη από σοβαρές γεωπολιτικές κρίσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Παναμά, η τουρκική βουλιμία κινδυνεύει να μετατρέψει τη Μαύρη Θάλασσα σε ακόμη ένα σημείο συμφόρησης. Το μεγάλο ερώτημα είναι, λοιπόν, εάν η διεθνής κοινότητα θα ανεχθεί την προσπάθεια της Αγκυρας να επιβάλει μια μόνιμη κηδεμονία στο διεθνές εμπόριο, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ταραξία που επιδιώκει να ελέγχει με το ζόρι τις τύχες ολόκληρης της περιοχής.
