Μία από τις πιο χαρακτηριστικές συνέπειες της δημογραφικής κρίσης στην Ελλάδα βρίσκεται πλέον μέσα στις σχολικές αίθουσες. Ολοένα και λιγότερα παιδιά εγγράφονται στα δημοτικά σχολεία της χώρας, ενώ ειδικά στη Θράκη το πρόβλημα έχει μεγαλώσει σημαντικά.
Ιδιαίτερη σημασία για τη βόρεια Ελλάδα έχει η εικόνα των δύο τελευταίων απογραφών. Ενδεικτικά, η δυτική Μακεδονία κατέγραψε τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή συρρίκνωση, με απώλεια 10,3%, ακολούθησαν η ανατολική Μακεδονία και η Θράκη, όπου ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 7,6% μεταξύ των δύο απογραφών.
Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τη λειτουργία των σχολείων στην περιοχή, καθώς η μείωση του συνολικού πληθυσμού και ειδικότερα των νεότερων ηλικιών δημιουργεί πιέσεις στις σχολικές μονάδες, ιδιαίτερα στις μικρότερες και πιο απομακρυσμένες περιοχές.
Για την ανατολική Μακεδονία και Θράκη η γενικότερη πληθυσμιακή συρρίκνωση αποτελεί ένα από τα δεδομένα που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό του σχολικού χάρτη της επόμενης περιόδου. Ο καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών Βύρων Κοτζαμάνης επισημαίνει ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη και συνδέεται τόσο με την υπογεννητικότητα όσο και με τη μετανάστευση. Όπως αναφέρεται στη σχετική συνέντευξή του, από το 2010 και μετά σημαντικός αριθμός νέων ανθρώπων ηλικίας 25 έως 50 ετών εγκαταλείπει την Ελλάδα, με καταγωγή οι περισσότεροι από αυτούς από τη βόρεια Ελλάδα. Κάποιοι έχουν παιδιά και αυτά μετακινούνται μαζί τους στο εξωτερικό. Η εκτίμησή του είναι ότι περίπου τα δύο τρίτα της μείωσης των μαθητών συνδέονται με τη μείωση των γεννήσεων και το ένα τρίτο με τη μετανάστευση.
Η συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού δημιουργεί προφανώς προβλήματα στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό, αλλά δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε σχολείο με λίγους μαθητές πρέπει να κλείσει.
Στον τομέα των σχολικών υποδομών, πάνω από 660 παλαιά σχολικά κτίρια ανακαινίστηκαν μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου». Στόχος είναι ο αριθμός των αναβαθμισμένων σχολείων να φτάσει τις 4.000 έως το 2030.
Παράλληλα, το υπουργείο Παιδείας χρησιμοποιεί το σύστημα Edu-Plan, ένα εργαλείο που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για τον καλύτερο σχεδιασμό της κατανομής των εκπαιδευτικών πόρων με βάση τη δημογραφική εξέλιξη.
Τα 30.000 λιγότερα πρωτάκια σε μία δεκαετία δεν είναι απλώς ένας αριθμός που αφορά το σχολικό κουδούνι του Σεπτεμβρίου, για όλη την Ελλάδα, αλλά είναι ένα «καμπανάκι» για το Δημογραφικό και ειδικότερα σε ό,τι αφορά τη βόρεια Ελλάδα.
